Η εξέταση ούρων προβλέπει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακής ανεπάρκειας

Η γενική εξέταση ούρων αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες διαγνωστικές εξετάσεις της Ιατρικής, καθώς παρέχει πληροφορίες που δεν σχετίζονται μόνο με το ουροποιητικό σύστημα αλλά και με την καλή λειτουργία και των λοιπών οργάνων και συστημάτων του ανθρώπινου σώματος. Βέβαια, η αξία της μελέτης των ούρων ως μέσου διάγνωσης διαφόρων παθήσεων δεν είναι πρόσφατη ανακάλυψη.  Από την αρχαιότητα, ο Ιπποκράτης και οι διάδοχοί του κάνουν λόγο για την ουροσκοπία, δηλαδή την οπτική παρατήρηση των ούρων ως μέθοδο παρακολούθησης, πρόγνωσης και έκβασης των ασθενειών. Η ουροσκοπία χρησιμοποιήθηκε, αργότερα, και στους μεσαιωνικούς χρόνους και στην Αναγέννηση, ενώ από το 1870 και μετά άρχισαν να τίθενται οι βάσεις για την ανάλυση των ούρων. Σήμερα γνωρίζουμε ότι ορισμένα ευρήματα από τη γενική ούρων μπορεί να  σηματοδοτούν όχι μόνο τη νεφρική δυσλειτουργία αλλά και καρδιακές παθήσεις, όπως η στεφανιαία νόσος, η υπέρταση και η καρδιακή ανεπάρκεια.

Μάλιστα, σε μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα βρέθηκε ότι τα άτομα με σταθερά υψηλά επίπεδα λευκωματίνης ή αλβουμίνης και κρεατινίνης στα ούρα τους μπορεί να  αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιακής ανεπάρκειας. Στο πλαίσιο της μελέτης αυτής εξετάστηκαν δείγματα ούρων από περίπου 7.000 συμμετέχοντες από την Ολλανδία ηλικίας από 28 έως 75 ετών, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για 11 χρόνια. Διαπιστώθηκε ότι όσοι παρουσίαζαν σταθερά υψηλά επίπεδα τόσο αλβουμίνης όσο και κρεατινίνης στα ούρα τους είχαν υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν καρδιακή ανεπάρκεια, ενώ εκείνοι που είχαν υψηλά επίπεδα αλβουμίνης αντιμετώπιζαν αυξημένο κίνδυνο θνητότητας από όλες τις αιτίες. Είναι καλά τεκμηριωμένο ότι και η μικρή ποσότητα αλβουμίνης στα ούρα διαβητικών ή υπερτασικών ασθενών συνδέεται με διπλάσιο κίνδυνο αθηροσκληρωτικής νόσου στο πλαίσιο της γενικευμένης δυσλειτουργίας του ενδοθηλίου. Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί σήμερα μια από τις σοβαρότερες καρδιαγγειακές παθήσεις με σχεδόν 30.000 νέες περιπτώσεις κάθε χρόνο στη χώρα μας. Συνεπώς κάθε βιοδείκτης που θα μπορούσε να προσφέρει στην έγκαιρη διάγνωσή της, πριν από την κλινική έκφραση των συμπτωμάτων της δύσπνοιας και της συμφόρησης, θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμος. Υπάρχουν ελπιδοφόρες ενδείξεις ότι πιθανά η περιοδική μέτρηση της αλβουμίνης και της κρεατινίνης στη γενική ούρων μπορεί να συμβάλει στην ανίχνευση των ευάλωτων ατόμων για εκδήλωση καρδιακής ανεπάρκειας στο μέλλον ώστε να γίνει έγκαιρη πρόληψη και αντιμετώπιση με τη χορήγηση κατάλληλης αγωγής, όπως π.χ. είναι οι αναστολείς του συστήματος ρενίνης αγγειοτασίνης-αλδοστερόνης.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Αθηνών