Μαϊάμι – Μακρόνησος: {CR}σημειώσατε ό,τι θέλετε

Το θέμα είναι ότι από μία ηλικία και μετά – και εννοώ τη δική μου – η εμπειρία σου επιτρέπει να «ανοίγεις» τα πλάνα της συμπεριφοράς των ανθρώπων. Να βλέπεις δηλαδή τι υπάρχει και τι συμβαίνει αριστερά, δεξιά, πάνω, κάτω και πίσω από το απομονωμένο «κάδρο» που θέλει να σου επιβάλει κάποιος. Πώς έφτασε μέχρι εκείνο το σημείο που ο ίδιος θεωρεί προσκήνιο χωρίς να ξέρει ότι πίσω του, το παρασκήνιο μπορεί να είναι πιο ευδιάκριτο και από τα φώτα της σκηνής. Εντάξει, μην το πάρω κι επάνω μου. Μπορεί να μην είναι μόνο θέμα ηλικίας αλλά και αντίληψης, πάντως εγώ, με την πάροδο των χρόνων άρχισα να βλέπω το φόντο πίσω από τη βασική εικόνα. Το φόντο όμως είναι πολύ σημαντικό. Ακόμη και η Τζοκόντα, τι θα ήταν χωρίς το φόντο της;

Η «Τζοκόντα» στην προκειμένη περίπτωση είναι ο Στέφανος Κασσελάκης. Πιο συγκεκριμένα, ο τίτλος του «πίνακα», είναι «Ο Στέφανος στη Μακρόνησο». Αυτόν τον τόπο θυσίας και μνήμης που ο υποψήφιος πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επέλεξε ως σκηνικό για ένα ακόμη προεκλογικό του σποτ (για τη βιντεοσκόπηση του οποίου φαντάζομαι ότι θα είχε πάρει άδεια αφού η Μακρόνησος έχει επίσημα ανακηρυχθεί από το υπουργείο Πολιτισμού ιστορικός τόπος). Και με ένα λογύδριο επιπέδου οριακά Β’ Δημοτικού, σαν αντιγραφή από ημιτελές λήμμα της Βικιπαίδεια, κάνει μάθημα περί Μακρονήσου – στους συνομηλίκους του και στους νεότερους, αφού η Ιστορία που διδασκόμαστε στο σχολείο τελειώνει το 1940 λέει – το οποίο καταλήγει στην ιστορική, κατά τη γνώμη του, αναγκαιότητα να ψηφιστεί. Οτι δηλαδή τι; Ενας σημερινός 35άρης, αριστερός κιόλας, δεν ξέρει τίποτα περί Μακρονήσου; Τίποτα όμως; Και, τόσα χρόνια, περίμενε να έρθει ο Κασσελάκης, από το Μαϊάμι και την Goldman Sachs, να του τα εξηγήσει. Τα ύστερα του κόσμου.

Ελεγα όμως περί φόντου και το τι μπορεί να «δει» κάποιος όταν, συμβολικά, «ανοίγει το πλάνο». Κι αυτό που βλέπω εγώ – και πολλοί άλλοι απ’ όσα διαβάζω – είναι έναν άνθρωπο που δεν έχει όχι μόνο συνείδηση αλλά ούτε καν επίγνωση για το πού βρίσκεται. Αυτό μαρτυρά το ανάλαφρο βήμα του, η χαρωπή του κίνηση, το πώς προσπερνά τοπία και μνημεία χωρίς το βλέμμα του να στέκεται, ουσιαστικά, πουθενά παρά μόνο στην κάμερα που τον καταγράφει, δηλαδή τον εαυτό του. Και η ουδέτερη φωνή όταν αναφέρεται στα της Μακρονήσου. Τι να κάνει; Να κλάψει; Οχι βεβαίως. Να μη φαίνεται όμως ότι απαγγέλλει ένα ποίημα σε μια γλώσσα που δεν ξέρει. Και αυτή τη «γλώσσα» φαίνεται ότι δεν την ξέρει καθόλου ο Στέφανος που κάτι έχει να μας πει – και που σε προηγούμενη φωτογράφισή του είχε κάνει και τα χέρια του χωνί μήπως και δεν ακουστεί σε λόγγους και ρουμάνια.

Απ’ αυτό το βίντεο ξεχειλίζει μια αυτοαναφορικότητα, ένας ναρκισσισμός και ένας εγωκεντρισμός που προσβάλλουν αυτόν τον τόπο στον οποίο πέθαναν και μαρτύρησαν άνθρωποι που άντεξαν τον πόνο, τις κακουχίες, τα σωματικά και ψυχικά βασανιστήρια επειδή, ακριβώς, έβαλαν το όλον πάνω από το «εγώ» τους. Το σύνολο πάνω από το αμελητέο κλάσμα του εαυτού τους. Κι ας ήταν αυτό το «κλάσμα» ανθρώπων όπως ο Πατρίκιος ή ο Θεοδωράκης, ένα σύνολο από μόνο του. Στον αντίποδα του Κασσελάκη δηλαδή που δίνει την εντύπωση ότι, στο τελευταίο πλάνο, θα βγάλει τα ρούχα του, θα μείνει με το Vilebrequin μαγιό του και θα κάνει μια βουτιά στη θάλασσα, μπροστά από το beach bar «Το Μαϊάμι». Και μια χαρά είναι το Μαϊάμι, έχω πάει μάλιστα, αλλά ως φόντο στη Μακρόνησο, ξέρω ‘γω;

Το παλιό ως νέο

Οι «φίλοι» του λένε ότι ο Κασσελάκης αντιπροσωπεύει το νέο. Ποιο νέο ακριβώς; Διότι αυτό που βλέπω εγώ είναι κάτι παλιό και παρωχημένο. Δηλαδή την έπαρση της ημιμάθειας – μην πω της αμάθειας –, την αμετροέπεια που θεωρεί γνώση την ξώφαλτση πληροφόρηση και μια απαξίωση για την Ελλάδα που είναι, κατά τη γνώμη του, ένα χάλι μαύρο και περιμένει τον Μεσσία με τα slim fit να τη σώσει.