Οι οδύσσειες ξεριζωμένων συνεχίζονται επί της οθόνης

Μόλις μία ημέρα μετά την προβολή της ταινίας «Πράσινο σύνορο» της Πολωνής Ανιέσκα Χόλαντ, μία ακόμα ταινία πάνω στο καυτό ζήτημα της παράνομης μετανάστευσης και του ξεριζωμού προβλήθηκε εντός διαγωνισμού στο Φεστιβάλ Βενετίας. Ιταλική παραγωγή σε αυτή την περίπτωση, η ταινία «Εγώ ο καπετάνιος» (Io capitano) είναι η τελευταία δημιουργία ενός σκηνοθέτη, του Ματέο Γκαρόνε, που έχει χαράξει εξαιρετική πορεία από τότε που με τα «Γόμορρα», το 2008, μπήκε στον χάρτη των μεγάλων ευρωπαίων κινηματογραφικών δημιουργών. Το όνειρο δύο έφηβων Σενεγαλέζων, του Σεϊντού και του Μουσά, είναι να ξεφύγουν από το «πουθενά» του Ντακάρ και να βρεθούν στην Ευρώπη αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον, Λατρεύουν τη μουσική και ως νέοι έχουν όρεξη για περιπέτεια, χωρίς να δίνουν και τόσο πολλή σημασία στους κινδύνους.

Το ταξίδι τους, με διάφορους σταθμούς, από την Αγκαντέζ της Τυνησίας και τη Νιγηρία και αργότερα από την έρημο της Σαχάρας μέχρι τη Λιβύη και την Τρίπολη όπου σκοπεύουν να μπαρκάρουν για την Ιταλία, είναι ο κορμός της ταινίας. Και ο «πλοηγός» της, κανείς άλλος από τον Γκαρόνε, φροντίζει ώστε να μη χαθεί ποτέ ο ρυθμός. Ο τρόμος της σκληρής πραγματικότητας και των φοβερών κινδύνων θα πάρει σιγά σιγά την αρχική θέση της αναζήτησης της περιπέτειας που ώθησε τα δύο παιδιά να αποφασίσουν να κάνουν το ταξίδι. «Στόχος μου δεν ήταν να κάνω μια ταινία που θα ασκούσε κριτική στην Ευρωπαϊκή Ενωση και στον τρόπο χειρισμού ενός τόσο σοβαρού θέματος όπως η μετανάστευση από χώρες της Αφρικής, από τη Λιβύη, την Τυνησία ή τη Σενεγάλη. Ηθελα απλώς να φωτίσω την αλήθεια που κρύβεται εκεί όπου ο περισσότερος κόσμος δεν δίνει και τόση σημασία. Στους ίδιους τους μετανάστες, στις οικογένειές τους, στη ζωή τους, στα όνειρα και στις επιθυμίες τους. Αυτά τα στοιχεία με ενδιέφεραν».

Είναι αξιοσημείωτο ότι ο Γκαρόνε δεν είχε δώσει ολόκληρο το σενάριο στους δύο πρωταγωνιστές της ταινίας, τους Σενεγαλέζους Σεϊντού Σαρ και Μουσταφά Φαλ. Τους έδινε μόνο ό,τι αφορούσε τα γυρίσματα της κάθε μέρας. «Ηταν το καλύτερο που μπορούσα να σκεφτώ έτσι ώστε οι εκφράσεις των προσώπων τους να είναι όσο το δυνατόν πιο αυθεντικές» είπε ο σκηνοθέτης. «Αν ήξεραν από πριν την κατάληξη της ιστορίας, πιθανόν να ήταν δύσκολο να το κρύψουν μπροστά στην κάμερα».

Η εμπειρία πάντως και για τα δύο παιδιά ήταν μοναδική. Σε σχετική ερώτηση των «ΝΕΩΝ» ανέφεραν ότι μέσω αυτής της ταινίας ένιωσαν για πρώτη φορά στη ζωή τους τι σημαίνει ξεριζωμός από το σπίτι σου και δοκιμασία με το εφιαλτικό άγνωστο.

Αλληλεγγύη

Το Φεστιβάλ Βενετίας ανέκαθεν δήλωνε τη συμπαράστασή του σε ανθρωπιστικά ζητήματα και φέτος αυτό φάνηκε δύο φορές. Χθες Τετάρτη, ως ένδειξη αλληλεγγύης προς την Ουκρανία και τον λαό της για την τραγωδία που υπομένουν, το Φεστιβάλ Βενετίας διοργάνωσε την «Ουκρανική Ημέρα». Η δράση συνδυάζεται με την εν εξελίξει Εκθεση Αρχιτεκτονικής της Μπιενάλε 2023 στους χώρους Giardini και Arsenale και μπορεί να θεωρηθεί συνέχεια της Ουκρανικής Ημέρας που πραγματοποιήθηκε πέρυσι και πάλι στο Λίντo.

Το περασμένο Σάββατο πάνω στο κόκκινο χαλί της Salla Grande καλλιτέχνες και άλλες διασημότητες φώναζαν με μία φωνή «Donna – Vita – Liberta» (Γυναίκα – Ζωή – Ελευθερία), μια πράξη αλληλεγγύης για το σκοταδιστικό καθεστώς του Ιράν. Η κίνηση έγινε υπό το φως της πρόσφατης καταδίκης σε έξι μήνες φυλάκιση του ιρανού σκηνοθέτη Σαέντ Ρουστέ, για την προβολή της ταινίας του «Leila’s Brothers» στο Φεστιβάλ των Καννών το 2022. Αξίζει να σημειωθεί ότι κάτι παρόμοιο είχε γίνει και πέρυσι, με έμφαση τότε στην ταλαιπωρία που έχει υποστεί ένας άλλος ιρανός σκηνοθέτης, ο Τζαφάρ Παναχί.