Η εποχή του αυτοθαυμασμού

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στο Instagram και στο Facebook δηλαδή όπου παίζει πολλή φωτογραφία, οι ηλικίες φτάνουν βαριά – βαριά μέχρι τα 40. Κι εκεί σταματάνε. Για πάντα. Εκτός από κάποιες περιπτώσεις που συνεχίζουν μειούμενες, κάνοντας τον κινηματογραφικό Μπένζαμιν Μπάτον «έναν από εμάς». Επίσης, σ’ αυτήν την εικονική πραγματικότητα οι άνθρωποι δεν έχουν επιδερμίδα. Την έχουν αντικαταστήσει μ’ ένα είδος άκαμπτου πλαστικού (PVC να το πω;) το οποίο, μ’ ένα μαγικό τρόπο, συστέλλεται και διαστέλλεται χωρίς να δημιουργεί πτυχές. Γι’ αυτό και στα πλατιά, ινσταγκραμικά τους χαμόγελα, δεν δημιουργείται ούτε μία τόση δα ρυτιδούλα, ένα «σπάσιμο» γύρω απ’ το στόμα ή πλάι στα μάτια όπως συμβαίνει ακόμη και στα πεντάχρονα. Το οποίο σημαίνει πως αν, όταν γελάς, δεν «σουρώνει» κάπως το δέρμα ή αυτό το όποιο, τέλος πάντων, υλικό, δεν μπορείς να κλείσεις ποτέ το στόμα σου. Είναι, σου λέει, εργοστασιακή η ρύθμιση. «Καταδικασμένοι» να χαμογελάμε συνέχεια. Απ’ την άλλη, πώς να μη γελάς όταν έχει σταθμεύσει διά παντός στα καλύτερά σου χρόνια;

Ας προσγειωθούμε όμως στην πραγματικότητα. Θεωρώ ότι όλοι, όλοι όμως, έχουμε έστω και ψήγματα ναρκισσισμού – και συγγνώμη αν δεν χρησιμοποιώ απολύτως σωστά τον ψυχολογικό αυτόν όρο. Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει στοιχειώδες πάρε – δώσε με τη φιλαρέσκεια. Οι πάντες θέλουμε να δείχνουμε πιο όμορφοι, πιο νέοι, πιο σουλουπωμένοι. Τουλάχιστον όταν μας βλέπουν άλλοι. Γι’ αυτό και, όταν βγαίνουμε απ’ το σπίτι – άλλοι πολύ, άλλοι λίγο – κάπως συσταριζόμαστε. Για να μη πέσω σε κλισέ, που πλέον θεωρούνται σεξιστικά, περί γυναικείας φιλαρέσκειας, μακιγιάζ και τα λοιπά. Αυτό όμως που συμβαίνει με τα διαδικτυακά φίλτρα είναι άλλο πράγμα.

Πώς το έλεγε η Ρένα Βλαχοπούλου δεν θυμάμαι σε ποια ταινία; «Τη χοντρή να την ισιώσεις / Τη λεπτή να την παχύνεις / Την κοντή να την ψηλώσεις / Την ψηλή να την κοντύνεις». Στον θαυμαστό κόσμο των φίλτρων όμως συμβαίνουν κι άλλα. Τα στήθη ανεβαίνουν και στρογγυλεύουν, τα χείλη μεγαλώνουν, οι ρυτίδες εξαφανίζονται και όλο το πρόσωπο αποκτά μια… δημιουργική ασάφεια. Τόσο πολύ μάλιστα που, πάνω στον οίστρο να απαλειφθεί κάθε σκίαση ή πτύχωση της επιδερμίδας, να εξαφανίζονται μύτες και να μένουν μόνο ρουθουνάκια, σαν της Μις Πίγκι.

Βέβαια, κανένα θέαμα, καμία ατραξιόν δεν στεριώνει αν δεν βρει κοινό. Χειροκροτητές. Κι εδώ έχουμε πολλούς. Κάτω από τις καταφανώς πειραγμένες φωτογραφίες αποθεωτικά σχόλια «φίλων» και «ακολούθων» με «wow» και «είσαι κούκλος» και «είσαι κούκλα» και άλλα τέτοια. Και στις περιπτώσεις που και το φίλτρο δεν μπορεί να σώσει τα πάντα (τι να κάνουμε, δεν γεννηθήκαμε όλες κι όλοι όμορφοι) να πάλι τα «κούκλα» και «κούκλος». Και ο αναρτών ή η αναρτούσα το πιστεύει και αυτοθαυμάζεται και έτσι πέφτει όλο κάτω και πιο κάτω και πολύ πιο παρακάτω ο δείκτης της ομορφιάς.

Ναι ξέρω, η πολιτική ορθότητα της εποχής δεν επιτρέπει να χρησιμοποιούμε εκφράσεις τύπου «όχι όμορφος» – το «άσχημος» δεν θυμάμαι αν τιμωρείται με ποινή φυλάκισης ή βαρύ πρόστιμο. Η ομορφιά, η πραγματική ομορφιά όμως υπάρχει. Και κινεί τον κόσμο εδώ και αιώνες. Κι αν δεν μπορεί να τον σώσει, τουλάχιστον τον κάνει πιο ενδιαφέροντα.

Είδα την «Αννα» κάποτε

Τη διαδικτυακή μου «φίλη» δεν τη λένε Αννα – απλά, μου ταίριαζε ο τίτλος. Είχαμε μια «αλληλοεπίδραση» (έτσι δεν το λένε;) στα social media και είχαμε μιλήσει μια δυο φορές στο τηλέφωνο για κάποιο επαγγελματικό θέμα. Πριν από λίγο καιρό, λοιπόν, μπαίνοντας σε μία εκδήλωση, μια κυρία με πλησίασε σεινάμενη κουνάμενη φωνάζοντας το όνομά μου. Μ’ έπιασε εκείνη η αμηχανία που σου δημιουργεί η βεβαιότητα του άλλου απέναντι στη δική σου αμφιβολία. Φαίνεται ότι το κατάλαβε διότι μου είπε «Η τάδε είμαι». Μόνο που η τάδε δεν είχε καμία σχέση με την κυρία που έβλεπα στις αναρτήσεις της. Στην πραγματικότητα ήταν τουλάχιστον δέκα χρόνια νεότερη και είκοσι κιλά ελαφρότερη – ή το ανάποδο, δεν έχει σημασία. Το δε αστείο είναι πως αυτή η «άλλη» κυρία ήταν πιο συμπαθής από το διαδικτυακό εκτόπλασμά της.