«Επικρατούσε ο φόβος όταν ερχόταν σπίτι…»

Το κείμενο που γράψατε και δημοσιεύσατε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τον αδελφό σας τον οποίο χάσατε από ναρκωτικά, με αφορμή τα θλιβερά γεγονότα της ΑΕΚ, έκανε αίσθηση. Αποκαλύψατε κάτι που κατά την άποψή μου έδωσε πολλές εξηγήσεις για το πώς βρεθήκατε στο θέατρο ενώ αρχικά ακολουθούσατε μια ακαδημαϊκή πορεία. Είναι έτσι;

Ακριβώς, ουσιαστικά λόγω της έλλειψης που βίωσα από μικρός έμαθα να πηγαίνω εγώ στα πράγματα. Με το «Lemon» που είναι μια ερευνητική site – specific παράσταση έχουμε παίξει αποκεντρωμένα σε όλη την Ελλάδα, μέχρι και σε ένα κτήμα λεμονιών στον Γαλατά Τροιζηνίας. Η πρόθεσή μου να πηγαίνω στα πράγματα αποτυπώνεται και στην πεποίθησή μου ότι θέατρο υπάρχει όπου υπάρχουν θεατές.

Την επιθυμία για τη γνώση ποιος σας την ενέπνευσε;

Ο πατέρας μου. Μου έδινε να διαβάζω εφημερίδες από μικρός, κάναμε διάφορα παιχνίδια με τις λέξεις, μας πήγαινε διακοπές με ένα βαν που είχε μετατρέψει σε αυτοσχέδιο τροχόσπιτο και εξερευνούσαμε την Ελλάδα. Μετά τις προπτυχιακές σπουδές συνέχισα με ένα μεταπτυχιακό στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, στην Πολιτιστική Διαχείριση και άρχισα να εργάζομαι σε πολιτιστικές παραγωγές. Ομως συνέβησαν γεγονότα που επέδρασαν καθοριστικά στην πορεία μου.

Ποια είναι αυτά;

Οι απώλειες. Η σύνδεσή μου με τον θάνατο είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα. Οταν ήμουν 15 ετών χάνω τον αδελφό μου από ναρκωτικά, στα 25 τον πατέρα μου από καρκίνο. Εφυγε μέσα σε μία εβδομάδα. Λίγα χρόνια αργότερα, όταν ήμουν 30 ετών, φεύγει και η μητέρα μου από την ίδια ασθένεια. Δυστυχώς εκείνη ταλαιπωρήθηκε πολύ περισσότερο.

Ο θάνατός της ήταν η αφορμή για να γυρίσετε στην Ελλάδα;

Οταν αρρώστησε και αφού είχαμε συμφωνήσει με τον μικρότερο αδελφό μου σχετικά με τη φροντίδα της, φεύγω για ένα δεύτερο μεταπτυχιακό στην Ιρλανδία στον ίδιο τομέα αλλά με εξειδίκευση στο πώς λειτουργεί η μουσική στη διαφήμιση. Η σκέψη ήταν να γίνω καθηγητής σε πανεπιστήμιο. Εφυγα απογοητευμένος από την Ελλάδα το 2013, όταν είχε αρχίσει η κρίση. Πήγα στον Καναδά για να παρουσιάσω τη διπλωματική μου εργασία έχοντας λάβει έγκριση για τη θέση του βοηθού καθηγητή. Επέστρεψα στην Ελλάδα για να πενθήσω τη μητέρα μου με την προοπτική να γυρίσω ξανά στις σπουδές μου. Τελικά έμεινα στην Ελλάδα, διότι η μοναξιά στο εξωτερικό ήταν δύσκολη συνθήκη. Θυμάμαι κάποια στιγμή να κάθομαι στο γραφείο του δωματίου μου στο εξωτερικό και να γράφω στη μητέρα μου η οποία είχε ήδη φύγει.

Τι της γράφατε;

Την ανάγκη μου να μην είναι κρυφά τα πράγματα. Ως οικογένεια δεν μιλούσαμε ποτέ ανοιχτά. Οι γονείς μου ήταν μαζί, αλλά είχαν κάνει μια συμφωνία με την οποία ο πατέρας μου είχε αναλάβει τη φροντίδα μας και η μητέρα μου εργαζόταν νύχτα. Μεγαλώσαμε με ανασφάλεια. Ο λόγος που χάθηκε ο μεγάλος μου αδελφός, ο Αγγελος, ήταν γιατί δεν υπήρχε ισχυρή οικογένεια να τον κρατήσει. Ηταν ένα παιδί που είχε μπλέξει με τα ναρκωτικά και οι γονείς δεν κατάφεραν να τον επαναφέρουν. Σκέφτομαι ότι αν ήμουν το πρώτο παιδί της οικογένειας θα είχα την ίδια τύχη. Ο Αγγελος λειτούργησε ως αντιπαράδειγμα.

Τα μυστικά που αιωρούνταν πάνω από την οικογένειά σας πώς επέδρασαν σ’ εσάς;

Δεν είχα καθαρά πρότυπα. Είναι καλύτερα να έχεις λανθασμένα αλλά καθαρά πρότυπα, γιατί έτσι μπορείς να τα αμφισβητήσεις. Μου πήρε πολλά χρόνια και με βοήθησε η ψυχοθεραπεία για να αντιληφθώ ότι η ταυτότητά μου δεν είναι μόνο αυτά που κουβαλώ. Μου έδειξε τον τρόπο ό,τι είχα ζήσει – όσο σκληρό και τραυματικό κι αν ήταν – να τα κάνω κάτι. Ετσι για παράδειγμα γεννήθηκε το «Lemon».

Πώς ήταν η κατάσταση στο σπίτι με ένα παιδί που έκανε χρήση;

Επικρατούσε ο φόβος όταν ερχόταν ο Αγγελος σπίτι. Ηταν ένα πάρα πολύ όμορφο παιδί, τρία χρόνια μεγαλύτερό μου, αλλά που με την πρέζα είχε αλλάξει τελείως η όψη του. Οταν ανοίξαμε το δωμάτιό του, βρήκαμε φωτογραφίες όπου, ντυμένος με τα χρώματα της ΑΕΚ, έκανε ενέσεις.

Είχατε μιλήσει ποτέ μαζί του για το πώς ξεκίνησε τα ναρκωτικά;

Είχε παραβατική συμπεριφορά από τα 10 του χρόνια. Εκλεβε πράγματα. Ο πατέρας μου, μας ενθάρρυνε προς τη μόρφωση γιατί και ο ίδιος είχε κάνει σπουδές. Είχε τελειώσει τη Νομική και την Ανωτάτη Εμπορική. Ομως η ανασφάλεια και η έλλειψη της μητέρας ήταν τελικά πιο ισχυρή. Τη βλέπαμε δύο φορές τον χρόνο στην ουσία. Επίσης, της τηλεφωνούσα κάθε βράδυ για να βεβαιωθώ ότι είναι όλα καλά. Φαντάσου πόσο στρες κουβαλά ένα παιδί εξαιτίας αυτής της κατάστασης.

Πώς ήταν η κατάσταση στο σπίτι, με ένα παιδί το οποίο έκανε χρήση ναρκωτικών ουσιών;

Τον έβλεπα να είναι υπό την επήρεια. Φοβόμουν και κρυβόμουν γιατί ήταν πολύ επιθετικός. Υπήρχε μια φράση που χρησιμοποιούσε ο πατέρας μου: «Να σπρώξουμε τον καιρό».

Τι σημαίνει αυτό; Να περάσει ο καιρός να γίνει καλά ή να φύγει ο αδελφός σας;

Ολα. Και αυτή η φράση, μου έχει δημιουργήσει την επιθυμία να είμαι απόλυτα συνδεδεμένος με το τώρα. Ο,τι και αν κάνω, ό,τι με κινητοποιεί, προκύπτει από αυτή την ανάγκη. Θεωρώ ότι όλη η προσπάθεια που κάνουμε στη ζωή μας θα πρέπει να περιστρέφεται γύρω από την επιθυμία μας να είμαστε αρμονικά με τον εαυτό μας και με τους γύρω μας. Φυσικά όλο αυτό θέλει πολύ κόπο. Πέρασα δύσκολα, ειδικά τα χρόνια που δεν έκανα ψυχοθεραπεία.

Πότε φτάσατε στο σημείο μηδέν και αποφασίσατε να αναζητήσετε;

Είχα χάσει τον αδελφό μου, τους γονείς μου και είχα μάθει ότι η απώλεια είναι μέρος της ιστορίας μου. Επίσης, είχα την πεποίθηση ότι ως αγόρι πρέπει να σηκώνω τα βάρη και να προχωράω. Παρενθετικά να πω ότι και ως καλλιτέχνης έτσι λειτούργησα. Είχα κάνει μουσικές σπουδές – στο πιάνο – αλλά δεν πήγα σε δραματική σχολή. Εκπαιδεύτηκα μέσα από το διάβασμα και τα σεμινάρια. Και ενώ όλα πήγαιναν καλά, στο συναισθηματικό κομμάτι ήταν πολύπλοκα. Πήγαινα στο σπίτι και αισθανόμουν κενός. Δεν ζούσα τα ωραία πράγματα που μου συνέβαιναν.

Τώρα πώς νιώθετε;

Οι γονείς σαφώς και φταίνε γιατί ήμουν παιδί. Ομως ως ενήλικος και αναπτύσσοντας το κομμάτι της ενσυναίσθησης, μπορώ να κατανοήσω γιατί συμπεριφέρθηκαν έτσι. Τώρα στη φάση της επούλωσης προσπαθώ να πω στον μικρό Μελαχρινό «αυτό συνέβη, αλλά δεν χρειάζεται να στεναχωριέσαι πια, γιατί υπάρχουν τόσα πράγματα που έχεις να κάνεις».

Εχετε δηλαδή συγχωρέσει;

Οχι, πρέπει να διανύσω λίγη ακόμη διαδρομή μέχρι να φτάσω εκεί. Χρειάζεται χρόνος. Το διαπίστωσα ως καλλιτέχνης και με την παράσταση η οποία έχει κλείσει πέντε χρόνια. Σε μια εποχή όπου όλοι τρέχουν και αναζητούν το γρήγορο αποτέλεσμα και τη γρήγορη επιτυχία. Αυτό μπορεί να μεταφραστεί και από το γεγονός ότι ξεκίνησα να εργάζομαι στο θέατρο στα τριάντα μου. Δεν πόνταρα στην εξωτερική εμφάνιση, δεν επεδίωξα να κάνω κάτι που θα μου έφερνε γρήγορα την αναγνωρισιμότητα. Επένδυσα και πίστεψα στο «Lemon» παρ’ όλο που στην αρχή δεν ήταν όλα εύκολα.

Χρηματικά και συναισθηματικά;

Βέβαια. Πούλησα το μερίδιό μου από το πατρικό μου σπίτι για να στηρίξω το όραμά μου. Και δεν μετανιώνω. Οταν διδάσκω πιάνο, στην αρχή κλείνω τα μάτια στους μαθητές μου για να αναπτύξουν την ακοή τους. Να αναζητήσουν – και ας πάνε αργά – τις σωστές νότες. Εγώ το έμαθα βιωματικά αυτό και με σκληρό τρόπο. Οτι μέσα από την έλλειψη οδηγείσαι στη δημιουργία: πώς δηλαδή συμπληρώνεις αυτό που λείπει; Τη δημιουργία τη γεννά η ανάγκη. Λίγο πριν αρχίσει να παίζεται το «Lemon» είχα πάει σε όλα τα θέατρα της Αθήνας για να δω τι παραστάσεις παίζονται, ποιοι τα έχουν και ποιοι παίζουν. Αυτό μου έδωσε αντίληψη για ν’ αναπτύξω μία συνθετική ικανότητα. Αν με ρωτήσεις «τι είμαι;» δεν μπορώ να σου πω «πιανίστας», «ηθοποιός» ή «παραγωγός». Είμαι όλα αυτά μαζί. Με βοηθάει επίσης να διαχειρίζομαι το ναρκισσιστικό κομμάτι που όλοι έχουμε, αλλά και να μπορώ να παίρνω όταν χρειάζεται και την απόσταση από τα πράγματα.

Δεν μιλήσατε για τα δύσκολα βιώματά σας, τα οποία σας έδωσαν υλικό για την παράσταση που δημιουργήσατε όταν ξεκινούσατε και που ίσως επικοινωνιακά να σας διευκόλυνε.

Η αλήθεια είναι ότι θα μπορούσα να τα είχα βάλει μπροστά. Ωστόσο, θέλω αυτός που θα έρθει να δει την παράσταση να το ανακαλύπτει αν με ψάξει. Γιατί δεν είναι μόνο τα βιώματά μου τα χαρακτηριστικά μου. Το πάθος μου ήταν τέτοιο για να κάνω την παράσταση και να προχωρήσω, που όταν αποφάσισα να παραιτηθώ από τη δουλειά μου είχα μόλις 1.000 ευρώ. Αλλά δεν σταμάτησα ούτε όταν στις πρώτες παραστάσεις είχαμε μόλις επτά θεατές.