Πόλεμος για το viral «τραγούδι των εργατών»

Η «επιτυχία» ξεκίνησε όπως όλες οι εστίες στο μεγάλο δάσος των social media: από μια σπίθα. Το τραγούδι «Rich men north of Richmond» του κάντρι μουσικού Ολιβερ Αντονι από τα Απαλάχια Ορη των ΗΠΑ ήταν το πρώτο που ηχογράφησε ο ίδιος με επαγγελματικό μικρόφωνο. Διαχύθηκε αμέσως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και από εκεί κι έπειτα ξεκίνησαν οι διακλαδώσεις που δεν έχουν τέλος. Μαζί και το ένα βίντεο του γενειοφόρου τραγουδιστή την ώρα που παίζει ακουστική κιθάρα στο δάσος. Το τραγούδι μεταδόθηκε 17,5 εκατομμύρια φορές κατά τη διάρκεια της εβδομάδας που έληξε στις 17 Αυγούστου, ενώ ένα βίντεο με την ερμηνεία του στο RadioWV έχει συγκεντρώσει 30 εκατομμύρια προβολές σε 12 ημέρες. Σύμφωνα με την «Guardian», λοιπόν, ήταν αναμενόμενο το κομμάτι να κάνει το ντεμπούτο του στο νούμερο 1 του Billboard Hot 100, καθιστώντας τον Αντονι τον πρώτο καλλιτέχνη που το καταφέρνει χωρίς προηγούμενη παρουσία στα charts οποιασδήποτε μορφής.

Αυτή, όμως, είναι η μια πλευρά του φαινομένου. Η άλλη είναι οι στίχοι του ίδιου του τραγουδιού, που χαρακτηρίζονται από «συντηρητικοί» – στο δημοσίευμα του Adrian Horton στην «Guardian» – έως «αντιδραστικοί» και προσβλητικοί για τους υπέρβαρους ανθρώπους. Ας πούμε ότι οι ακροατές ακούνε κατ’ αρχάς μια φολκ «μπαλάντα του εργατόκοσμου» των ΗΠΑ, η οποία επιτίθεται σε «αυτούς τους πλούσιους ανθρώπους βόρεια του Ρίτσμοντ» (σ.σ.: τα προάστια της Ουάσιγκτον), οι οποίοι «θέλουν να ελέγχουν τα πάντα / να ξέρουν τι σκέφτεσαι και τι κάνεις». Τι λέει το τραγούδι, εκτός άλλων; «Πουλάω την ψυχή μου, δουλεύω κάθε μέρα / Χτυπάω υπερωρίες για πενταροδεκάρες», «οι νέοι θάβονται βαθιά στο χώμα / επειδή αυτή η καταραμένη χώρα συνεχώς τους σπρώχνει παρακάτω». Αλλού όμως τα βέλη στρέφονται στον τρόπο που λειτουργεί η κοινωνική πρόνοια: «Κύριε, βλέπουμε ανθρώπους στον δρόμο που δεν έχουν τίποτε να φάνε / ενώ οι υπέρβαροι αρμέγουν τα επιδόματα». «Οταν έχεις 1,60 ύψος και είσαι 140 κιλά / δεν μπορούμε να πληρώνουμε φόρους για να τρως σακούλες με μπισκότα». Ορισμένοι σχολιαστές πάντως, όπως ο Ντάνιελ ΜακΚάρθι στο «New York Post», σημειώνουν ότι χρειάζεται μια δεύτερη ανάγνωση στους στίχους, οι οποίοι στρέφονται εναντίον του υπερδεξιού λαϊκισμού με το βάρος να πέφτει στον «έλεγχο» που ασκούν οι πλούσιοι και όχι στους μισθούς.

Μιλώντας στο «Billboard» ο Αντονι (το πραγματικό όνομα του οποίου είναι Christopher Anthony Lunsford) δήλωσε: «Η απελπισία και η απογοήτευση της εποχής μας αντηχούν στην ανταπόκριση για αυτό το τραγούδι. Δεν είναι κάτι το ιδιαίτερο, αλλά οι άνθρωποι που το υποστήριξαν είναι απίστευτοι και αξίζουν να ακουστούν».

Απάντηση με στίχους

Εκτός από τις αντιδράσεις στα social media, όπου ως συνήθως οι χρήστες μοιράζονται σε «υποστηρικτές» και μη, τη δική τους απάντηση δίνουν και μουσικοί. Ο γνωστός βρετανός τραγουδοποιός Μπίλι Μπραγκ έγραψε μάλιστα τους δικούς του στίχους που απαντούν σε εκείνους του Αντονι: «Θα μάθεις ποιο είναι το πραγματικό πρόβλημα όταν δημιουργηθεί ένα συνδικάτο / Οι πλούσιοι του Βορρά που κερδίζουν εκατομμύρια θέλουν να ελέγχουν τους εργάτες / Εάν μπεις σε ένα συνδικάτο θα καταλάβεις γρήγορα ότι οι εργάτες είναι όλοι το ίδιο / Δεν θα χτυπήσουμε λοιπόν αυτούς που χρειάζονται την κατανόησή μας και την αλληλεγγύη».