Καλοκαιρινή ραστώνη: {LF}τι είναι και πώς επιδρά {LF}στη ζωή μας;

Η «ραστώνη» έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα. Προέρχεται από το «ράστος», υπερθετικός βαθμός του «ράδιος», που σημαίνει άνετος και εύκολος. Ετυμολογικά μας κατευθύνει σε μία θετική σημασιολογία, όπως η απαλλαγή από κάτι δυσάρεστο και η έλλειψη ενεργητικότητας. Ετσι κι εμείς τη χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε την πλήρη αδράνεια, τη νηνεμία, τη γαλήνη και την απομάκρυνση από κάθε πίεση. Σταδιακά, με τα χρόνια, υιοθέτησε και αρνητικές ερμηνείες, όπως η μαλθακότητα, η ραθυμία και η νωθρότητα. Η ραστώνη συνδέεται με το θέρος, μας «ταξιδεύει» και μας «υπόσχεται» την απόλυτη χαλάρωση. Η καλοκαιρινή ραστώνη, λοιπόν, υπάρχει, όμως δεν επιβάλλεται, απολαμβάνεται, αφού στην ψυχολογία της ζωής μας είναι σημαντική και αναγκαία.

Στην καρδιά του καλοκαιριού, τον Αύγουστο, η κοινωνία «παραλύει», γιατί ο άνθρωπος έχει ανάγκη από ραστώνη, από απόλαυση, από ύπνο, από ηρεμία. «Βυθιζόμαστε» στην ανακούφιση, τη βαρεμάρα, ζούμε τεμπέλικα, ντυνόμαστε χαλαρά, απομακρυνόμαστε από την καθημερινή ένταση και πίεση, που τρέχει στο μυαλό μας ασταμάτητα, σε ένα κάθε μέρα, που γεμάτο ήχους και φωνές μάς «κυνηγάει». Το μυαλό «αδειάζει», η ψυχή «γεμίζει», η φαντασίωση μεγαλώνει με σκέψεις, εικόνες, ενθουσιασμό και προσδοκία.

Στην απέναντι όχθη, το στρες και η θλίψη μένουν πίσω, δεν χωρούν, απομακρύνονται και τη θέση τους παίρνει η νωχέλεια. Μια γλυκιά παραπλανητική τεμπελιά που μας «καλεί» να τη ζήσουμε, προτού να είναι αργά. Αυτή είναι η καλοκαιρινή ραστώνη, ένας βίος δίχως υποχρεώσεις και δεσμεύσεις, με τα «πρέπει» και τα όρια να χαλαρώνουν.

Αραγε, η ζωή μας γίνεται τρυφηλή, κατά τη θερινή ραστώνη; Πράγματι, μεταπηδάμε από την πίεση στην τρυφηλότητα, εκεί όπου η καλοπέραση είναι ο απώτερος σκοπός μας. Τελικά… είναι η ζέστη, η βιταμίνη D που «ρουφάμε» από τον ήλιο, η θάλασσα, η επαφή με τη φύση; Κατά την καλοκαιρινή ραστώνη, ο οργανισμός μας «παίρνει τα πάνω του» και η σεξουαλική μας διάθεση δεν θα μπορούσε να μένει απ’ έξω απ’ αυτή την «επαναφόρτιση», αφού αφυπνίζεται αισθητηριακά και ζητάει περισσότερη επαφή και επικοινωνία! Οσο για την ορμή και την επιθυμία, μας χτυπούν την πόρτα κι εμείς ανοίγουμε έτοιμοι να παραδοθούμε στο «ανανεωμένο μας τώρα» ή στο κυνήγι ενός «απολαυστικού και περιπετειώδους εφήμερου».

Υπνωτισμένος από τη σαγηνευτική ραστώνη, ο εγκέφαλός μας εθίζεται στην αδράνεια και καθώς εκκρίνει ντοπαμίνη, μας ανταμείβει, μας αρέσει να μην κάνουμε τίποτα κι όταν έρχεται η ώρα για την επαναφορά, μας διακατέχει μια γλυκόπικρη μελαγχολία. Ο άνθρωπος δεν ζει αιωνίως στη ραστώνη κι αυτό τον φέρνει αντιμέτωπο με την κοστολογική συνέπεια, τη στιγμή που πρέπει να συνδεθεί με τη λειτουργικότητα, να επιστρέψει στις γνωστικές του ικανότητες και να προσαρμοστεί στην καθημερινότητα, πίσω στα ωράρια και τις πιέσεις, όπου χτυπάει ξανά το ρολόι των αναγκών.

Ακόμη κι αν δεν πήγατε διακοπές φέτος, η καλοκαιρινή ραστώνη μπορεί να σας συναντήσει στον χώρο σας, στο κρεβάτι σας, στην καρέκλα, στο μπαλκόνι, στην τηλεόραση, στο μπαρ, στην παραλία. Βάλτε χρώμα, διάθεση, φως και οδηγήστε τον εαυτό σας σε στιγμές που θα μείνουν αξέχαστες και θα σας συντροφεύουν με τη γλυκιά τους ανάμνηση και τη νοσταλγική τους γεύση όλο τον χειμώνα. Σας εύχομαι καλή ραστώνη, ακόμη και κάτω απ’ το σεντόνι…

O δρ Θάνος Ασκητής είναι διδάκτορας της Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής Ψυχιατρικής στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου (E.U.C), διευθυντής του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας