Τότε που βιαζόμουν να μεγαλώσω

Υπάρχουν γεγονότα που σε καθορίζουν ακόμη και αν, για οποιονδήποτε λόγο, τα κοιτάς από την «κλειδαρότρυπα». Διότι έτσι «είδα» εγώ το φεστιβάλ του Γούντστοκ που σαν σήμερα, πριν από πενήντα τέσσερα χρόνια, κορυφωνόταν. Πώς αλλιώς, δηλαδή, θα μπορούσα να το δω; Παιδί του Δημοτικού ήμουν, δεν είχα πατήσει ακόμη τα δέκα και στην Ελλάδα είχαμε χούντα που σημαίνει, μεταξύ άλλων, μεγάλο «κοσκίνισμα» των ειδήσεων. Κάποια πράγματα όμως δεν «κοσκινίζονται». Κι εκείνο το συγκλονιστικό ραντεβού μιας γενιάς, η μεγάλη θερινή σύναξη των baby boomers, όχι μόνο των, τουλάχιστον, 400.000 που συνέρρευσαν σε εκείνη τη φάρμα της Πολιτείας της Νέας Υόρκης, αλλά των απανταχού του δυτικού κόσμου, έφτασε και σ’ εμένα έστω ως απόηχος, έστω ως φωτογραφία, με πολλά σημαίνοντα και άλλα τόσα σημαινόμενα.

Σήμερα, θα ήταν αδύνατον να συγκεντρωθούν τόσα άτομα σε ένα φεστιβάλ, σε μια τριήμερη (που τελικά έγινε τετραήμερη) συναυλία, αν δεν είχε το άλλοθι ενός «καλού σκοπού». Τότε, συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Για καθαρά εμπορικούς και κερδοσκοπικούς λόγους οργανώθηκε το φεστιβάλ. Μάλιστα, ένας εκ των διοργανωτών, ο Μάικλ Λανγκ, είχε βάλει ένα στοίχημα με τον αγρότη που, έναντι αδρής αμοιβής, τους παραχώρησε την τεράστια φάρμα. Εάν κάτι πήγαινε στραβά, ο αγρότης θα κούρευε τον μακρυμάλλη Λανγκ με την ψιλή. Αν όλα πήγαιναν καλά, θα άφηνε εκείνος τα μαλλιά του μακριά, παραβλέποντας ωστόσο το γεγονός ότι ήταν φαλακρός.

Και κάπως έτσι προέκυψε το «θαύμα» που, αν γινόταν σήμερα, θα το λέγαμε «μιντιακό», μόνο που τότε τα μίντια δεν είχαν τη δύναμη και την παρεμβατικότητα που έχουν σήμερα. Χωρίς μεγάλη διαφήμιση αλλά με όλα τα μεγάλα ονόματα της μουσικής ανάμεσα στους συμμετέχοντες (πλην Beatles που ήταν ήδη υπό διάλυση, Rolling Stones που ηχογραφούσαν, Μπομπ Ντίλαν για λόγους υγείας του παιδιού του και Doors), ένα ξέφρενο, πολύχρωμο πλήθος άρχισε να καταφθάνει στην, έως τότε, άσημη κωμόπολη. Σαν να συγκεντρώθηκαν εκεί η κουλτούρα, η αισθητική, η ιδεολογία, η συνισταμένη των κινημάτων της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς. Από το «Make love, not war», τον ελεύθερο έρωτα, την αντισύλληψη έως τα ινδικά μοτίβα, τα μακριά μαλλιά, τις μπαντάνες, τα δερμάτινα γιλέκα. Ηταν οι νέοι που τους έλεγαν χίπις ενώ σε προηγούμενες δεκαετίες, τους αντίστοιχους νέους, για τους ίδιους λόγους αν και σε διαφορετική «συσκευασία», τους έλεγαν αλήτες. Και αυτοί εδώ ήθελαν να αλλάξουν τον κόσμο, χωρίς όμως να θεωρούν τους εαυτούς τους ούτε επαναστάτες ούτε ντε και καλά ήρωες.

Ανήκω στα τσικό των baby boomers, ωστόσο την εποχή του Γούντστοκ, έστω και έτσι όπως το εισέπραττα από τις λογοκριμένες εφημερίδες και τις αναφορές της μεγαλύτερης αδελφής μου και της παρέας της, ένιωσα για πρώτη φορά μεγάλη φούρια να μεγαλώσω. Να μπω μέσα σ’ αυτό το σύμπαν που μου φαινόταν διαφορετικό, καινούργιο και πολλά υποσχόμενο. Τα βράδια, κοιτώντας το ταβάνι, σκεφτόμουν συνεπαρμένη και επηρεασμένη από τις φωτογραφίες που έβλεπα, πώς είναι να περιφέρεσαι, ανάμεσα σε μουσικές και λάσπες, ξυπόλητη, αχτένιστη και ερωτευμένη. Ηθελα να αποδράσω από την ηλικία και την πραγματικότητά μου, να βρεθώ κι εγώ εκεί, παρούσα στο μεγάλο γεγονός μιας γενιάς που δεν είχα ακόμη συνειδητοποιήσει ότι ήταν η δική μου.

Τίποτα δεν έχει αλλάξει και τίποτα δεν είναι όπως παλιά

Αλλαξε το Γούντστοκ τον κόσμο έτσι όπως το φαντάστηκαν όχι οι διοργανωτές του αλλά όλοι όσοι μαζεύτηκαν εκεί; Σίγουρα όχι. Τον προχώρησε όμως. Και όταν ο κόσμος προχωράει, σίγουρα, με κάποιον τρόπο, αλλάζει (ενώ, αντίθετα, όταν αλλάζει, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι προχωράει). Ετσι όπως το είπε η Τζάνις Τζόπλιν όταν, από το νοικιασμένο ελικόπτερο που τη μετέφερε στην περιοχή, είδε αυτό το πλήθος που είχε αλλάξει τα χρώματα και την όψη του τοπίου: «Υπάρχουν, τελικά, πάρα πολλοί από εμάς. Εως τώρα πιστεύαμε ότι είμαστε μια μικρή ομάδα παράξενων».

Να ‘μαστε λοιπόν οι «τρισκατάρατοι» boomers που τα κάναμε όλα μαντάρα – έτσι λένε. Εμείς όμως έχουμε, τουλάχιστον, ένα Γούντστοκ, έναν Μάη του ’68 να πέσουμε. Αναρωτιέμαι από πού θα πέσουν οι νεότεροι. Δεν το λέω εγώ. Ο Σαίξπηρ το λέει διά στόματος Βασιλιά Ληρ.