Ο Θοδωρής Βλάχος χαλάει την πιάτσα

Βρήκα πραγματικά ενδιαφέρον ότι ένα μεγάλο μέρος του κοινού, που στην Ελλάδα παρακολουθεί τα σπορ και εκφράζεται για τα τρέχοντα γεγονότα τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ασχολήθηκε πριν από λίγες μέρες πιο πολύ με τις δηλώσεις του προπονητή της Εθνικής ομάδας υδατοσφαίρισης Θοδωρή Βλάχου παρά με την κατάκτηση της δεύτερης θέσης στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα από την ομάδα του. Ο Βλάχος λέγοντας ότι η απόφασή του να σταματήσει μια επίθεση της ομάδας στην κόντρα και να πάρει τάιμ άουτ ήταν η χειρότερη της καριέρας του. Ζήτησε μάλιστα συγγνώμη από τους παίκτες του και την ίδια στιγμή πυροδότησε μια συζήτηση για το θάρρος της αυτοκριτικής του, αλλά και για την ίδια τη φάση. Οι ειδήμονες του σπορ τοποθετήθηκαν διαφωνώντας κιόλας. Οπως με τον Βλάχο διαφώνησαν και πολλοί από τους παίκτες του, λέγοντας δημοσίως πως δεν υπάρχει λόγος συγγνώμης.

Τι έκανε

Το θάρρος της αυτοκριτικής του ο κόουτς το αντλεί από το βιογραφικό του. Το θυμίζω. Ο Βλάχος, που σημειωτέον έχει κερδίσει το Τσάμπιονς Λιγκ του πόλο με τον Ολυμπιακό, ανέλαβε την Εθνική τον Δεκέμβριο του 2014. Το καλοκαίρι του 2015 θα οδηγήσει την ομάδα στο βάθρο στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του Καζάν: θα κερδίσει το χάλκινο μετάλλιο. Το 2016 η ομάδα κερδίζει άλλο ένα χάλκινο στο World League και το 2018 το ασημένιο στους Μεσογειακούς Αγώνες. Το 2016 υπό τις οδηγίες του η Ελλάδα τερματίζει στην έκτη θέση στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Βραζιλίας ενώ την ίδια χρονιά η ομάδα είναι τέταρτη στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα και το 2017 επίσης 4η στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα. Το 2021 ο βολιώτης προπονητής κατακτά με την Εθνική  στη Γεωργία το χάλκινο μετάλλιο στο World League και λίγους μήνες αργότερα το ασημένιο μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο στους οποίους έχασε μόνο στον τελικό από τη Σερβία (με 13-10). Φέτος κέρδισε ένα ακόμα ασημένιο μετάλλιο: οι Ούγγροι στα πέναλτι είχαν μαζί τους τις λεπτομέρειες.

Βιογραφικό

Ο Βλάχος μπορεί να κάνει δημοσίως αυτοκριτική διότι έχει το βιογραφικό που κάτι τέτοιο του το επιτρέπει – του επιτρέπει δηλαδή να εξηγήσει δημοσίως μία απόφασή του που ο ίδιος θεωρεί λάθος χωρίς αυτό να προκαλέσει συζητήσεις για την επάρκειά του. Ο προπονητής της Εθνικής ομάδας πόλο δεν είναι ανασφαλής – πράγμα που είναι οι περισσότεροι προπονητές στα ομαδικά σπορ, Ελληνες και όχι μόνο. Αλλά είναι και ένας τύπος που δεν σχεδιάζει τι θα πει μετά το ματς.  Κι αυτό δεν έχει να κάνει με το βιογραφικό του, αλλά με την ψυχοσύνθεσή του. Το να είσαι τίμιος απέναντι στον εαυτό σου δεν έχει να κάνει με επιτυχίες. Κάνοντας την αυτοκριτική του δημόσια ο προπονητής έκανε ένα τεράστιο καλό στο άθλημα: έβαλε ως θέμα συζήτησης μετά το τέλος ενός τελικού (η έκβαση του οποίου πόνεσε) μία φάση και τη διαχείρισή της. Με απλά λόγια έκανε κάποιο κόσμο (πολύ ή λίγο δεν έχει σημασία…) να προβληματιστεί για κάτι που σχετίζεται με το σπορ και μόνο.

Φόβος

Στην Ελλάδα σε όλα τα ομαδικά σπορ οι προπονητές και οι παίκτες φοβούνται να κάνουν δηλώσεις που μπορεί να δημιουργήσουν προβληματισμούς για φάσεις – δηλαδή για το ίδιο το παιχνίδι. Το μόνο για το οποίο μιλάνε χρόνια τώρα είναι η διαιτητικές αποφάσεις. Αυτό το κάνουν συνήθως, είτε ευελπιστώντας ότι οι οπαδοί θα καταλάβουν το παράπονό τους, είτε γιατί γνωρίζουν πως συνήθως η συζήτηση για τη διαιτησία σκοτώνει οποιαδήποτε άλλη έχει να κάνει με την απόδοση μιας ομάδας και την εμφάνισή της στο γήπεδο. Μόνο που είναι άλλο η διαιτησία κι άλλο το παιχνίδι. Η συζήτηση για το παιχνίδι προκαλεί σχεδόν πάντα στον φίλαθλο προβληματισμούς που καταλήγουν στο να το αγαπάει περισσότερο. Η συζήτηση για τη διαιτησία σχεδόν πάντα έχει ως αποτέλεσμα μια μεγάλη μαυρίλα.

Ευθύνες

Για να αποφύγουν συζητήσεις που έχουν να κάνουν με το παιχνίδι (δηλαδή και με τις δικές τους ευθύνες ως προς τη διαμόρφωση του αποτελέσματος) προπονητές και ποδοσφαιριστές έχουν μάθει να μιλάνε με πέντε – δέκα κλισέ. Λένε κάποιες γενικότητες του είδους «δεν είχαμε συγκέντρωση» ή «δεν μπήκαμε στην ψυχολογία του αγώνα» (λες και ο αγώνας μπορεί να πάει στον ψυχολόγο…). Το πιο συνηθισμένο είναι το περίφημο «αναλαμβάνω την ευθύνη». Κάθε προπονητής το λέει προσπαθώντας να δείξει στις κάμερες ότι είναι τρομερά στενοχωρημένος αλλά συγχρόνως και αποφασιστικός. Στο μεταξύ κανείς ποτέ δεν εξηγεί γιατί ακριβώς αναλαμβάνει την ευθύνη, συνήθως από φόβο ότι αν εξηγήσει τη θέση του θα του υπενθυμίζουν αυτό το λάθος πάντα. Στο μπάσκετ τουλάχιστον οι προπονητές έχουν βρει τη λύση των στατιστικών. Εμφανίζονται στο τέλος των χαμένων παιχνιδιών και διαβάζουν νούμερα που κατά τη γνώμη τους εξηγούν το αποτέλεσμα. Το ότι το αποτέλεσμα το ξέρουμε και τους παρακολουθούμε απλώς περιμένοντας να καταλάβουμε τι ακριβώς δεν πήγε καλά, δεν τους απασχολεί καθόλου. Συγχρόνως όλοι οι προπονητές μετά τη λήξη κάθε παιχνιδιού αισθάνονται την ανάγκη να ευχαριστήσουν τα «παιδιά», όπου παιδιά είναι ποδοσφαιριστές που πληρώνονται εκατομμύρια. Πάντα δε ευχαριστούν τον κόσμο. Στον οποίο υπόσχονται ότι όλα θα διορθωθούν αρκεί να υπάρχει πίστη. Η πίστη είναι συνήθως η μαγική λύση για όλα τα προβλήματα. Οχι τυχαία οι πιο πολλοί προπονητές (αλλά και πολλοί έλληνες ποδοσφαιριστές και μπασκετμπολίστες) περνάνε από το Αγιον Ορος για να ζητήσουν χάρες από Αγίους. Δεν είναι μόνο ο Αγγελος Αναστασιάδης που φυλάει το κομποσκίνι του. Είναι κι άλλοι πολλοί.

Παράδοξο

Προσέξτε τώρα ποιο είναι το αληθινά παράδοξο. Στην Ελλάδα ο κόσμος συμπόνεσε τον Βλάχο γιατί τον είδε να κάνει κάτι σπάνιο, δηλαδή να εξηγεί ένα ματς και μια απόφασή του δακρύζοντας. Ολο αυτό στον κόσμο φάνηκε παράταιρο – και είναι. Γιατί;
Γιατί ο κόσμος έχει συνηθίσει από τους πρωταγωνιστές να ακούει κλισέ και γενικότητες. Το έχει συνηθίσει τόσο πολύ ώστε η αντίθετη ακριβώς συμπεριφορά ενός προπονητή τον συγκίνησε! Κι όμως είναι αυτό που έκανε ο Βλάχος το λογικό.
Ο Βλάχος δεν κρύφτηκε, δεν είπε κοινοτοπίες, δεν έψαξε τα σωστά κλισέ, δεν είπε καν ευχαριστώ στα «παιδιά», αλλά τους ζήτησε συγγνώμη. Πώς γίνεται να θεωρούμε συγκινητικό και σπάνιο το φυσιολογικό και να μη γελάμε με τα κλισέ δεν το ξέρω. Αυτό που ξέρω είναι ότι τίποτα δεν είναι τυχαίο. Ούτε ο Βλάχος, ούτε το γεμάτο επιτυχίες βιογραφικό του.