Οι νότες που πληγώναμε

Οι διασκευές τραγουδιών έχουν πάντοτε το δικό τους ρίσκο, ιδίως εάν στην αφετηρία του ένα τραγούδι άγγιξε το μεγάλο ακροατήριο και έγινε επιτυχία με διαχρονικότητα. Αλλες φορές, η διασκευή μπορεί να βάλει στον κατάλογο των επιτυχιών ένα τραγούδι που στην πρώτη εκτέλεση είχε περάσει σχεδόν απαρατήρητο. Η σύγκριση, ωστόσο, πάντοτε θα παραμονεύει. Την τελευταία διετία, για παράδειγμα, σχεδόν σε όλους τους ποπ και ροκ ραδιοφωνικούς σταθμούς μπορεί να ακούσει κανείς τη διασκευή από τους Μάνεσκιν του «Beggin’» που κυκλοφόρησαν πριν από 56 χρόνια o Φράνκι Βάλεϊ και οι Φορ Σίζονς.

Δεν είναι η πρώτη διασκευή του τραγουδιού, αλλά ενθουσιάζει τους σημερινούς εφήβους και έχει εκτοξεύσει παγκοσμίως τη φήμη του ιταλικού χαρντ ροκ συγκροτήματος, που το 2021 κέρδισε τον διαγωνισμό της Eurovision. Από την εποχή των ABBA είχε να ξεκινήσει μια διεθνής καριέρα μέσω Eurovision – η Σελίν Ντιόν είναι μια Γαλλοκαναδή που πιθανότατα θα έβρισκε χώρο στην αμερικανική μουσική βιομηχανία και χωρίς το πρώτο βραβείο στον ευρωπαϊκό διαγωνισμό (για την Ελβετία).

Ανεξάρτητα από την επιτυχία τους, η διασκευή των Μάνεσκιν δεν μπορεί να ξεπεράσει τα παιδιά από το Τζέρσεϊ. Προσωπικά βρίσκω την τελευταία διασκευή μέτρια, αλλά δεν έχει σημασία (σίγουρα όχι για τον Νταμιάνο…). Σε ένα διαφορετικό παράδειγμα, μια άλλη διασκευή έχει σχεδόν εξαφανίσει το πρωτότυπο. Το θρυλικό «My way» με τη φωνή του Φρανκ Σινάτρα έχει τη μήτρα του σε ένα γαλλικό τραγούδι (του Ζακ Ρεβό) που ελάχιστοι άκουσαν εκτός Γαλλίας. Το είχε ανακαλύψει, όμως, ο Πολ Ανκα και με νέα ενορχήστρωση και αγγλικούς στίχους που δεν είχαν σχέση με το γαλλικό πρωτότυπο, ζήτησε από τον Σινάτρα να το ερμηνεύσει – για να γράψουν με τον δικό τους τρόπο μια σπουδαία μουσική ιστορία.

Η συζήτηση στην ομήγυρη για τα διασκευασμένα τραγούδια φούντωσε μαζί με τους επικήδειους για τη Σινέντ Ο’Κόνορ. Αρκούσε μόνον μια διασκευή στο «Nothing Compares 2 U» του Πρινς για να αφήσει το δικό της αποτύπωμα στην παγκόσμια μουσική σκηνή. Τα δάκρυα που κυλούσαν σε ένα πεντακάθαρο πρόσωπο που γέμιζε την οθόνη αρκούσαν επίσης για να δημιουργηθεί ένα από τα πλέον επιδραστικά βιντεοκλίπ στη σελίδα που άνοιξε στη μουσική βιομηχανία με το MTV. Και είναι αλήθεια ότι η ιρλανδή τραγουδίστρια ξεπέρασε στο συγκεκριμένο τραγούδι εκείνον που το εμπνεύστηκε – ο «Πρίγκιπας» θα έχει πάντα το «Purple Rain», αλλά όσοι θα αναζητούν το «Nothing Compares 2 U» θα ψάχνουν πάντα τον λυγμό της Σινέντ.

Για τη δική μου γενιά, η Σινέντ Ο’Κόνορ ήταν μια από τις εικόνες της και ένας από τους ήχους της – ένας από τους «καταραμένους ποιητές» της. Και μπορώ να προσυπογράψω την «έκρηξη» του Μορισέι στον δικό του αποχαιρετισμό: «Είχε μόνο τόσο “εαυτό” να δώσει. Αποσύρθηκε από την εταιρεία της αφού πούλησε 7 εκατομμύρια άλμπουμ γι’ αυτήν. Εγινε τρελή, ναι, αλλά αδιάφορη, ποτέ. Δεν είχε κάνει τίποτα κακό. Είχε περήφανη ευαλωτότητα… και υπάρχει ένα συγκεκριμένο μίσος της μουσικής βιομηχανίας για τους τραγουδιστές που δεν “ταιριάζουν” (αυτό το γνωρίζω πολύ καλά), και ποτέ δεν επαινούνται μέχρι τον θάνατο – όταν, τελικά, δεν μπορούν να απαντήσουν.

Το σκληρό παχνί της φήμης ξεχειλίζει από επαίνους για τη Σινέντ σήμερα… με τις συνήθεις ηλίθιες ετικέτες “είδωλο” και “θρύλος”. Την επαινείτε τώρα μόνο επειδή είναι πολύ αργά. Δεν είχατε τα κότσια να την υποστηρίξετε όταν ήταν ζωντανή και σας έψαχνε (…) Γιατί εκπλήσσεται κανένας που η Σινέντ Ο’Κόνορ είναι νεκρή; Ποιος νοιάστηκε αρκετά για να σώσει την Τζούντι Γκάρλαντ, τη Γουίτνεϊ Χιούστον, την Εϊμι Γουάινχαουζ, τη Μέριλιν Μονρόε, τη Μπίλι Χόλιντεϊ; Πού πας όταν ο θάνατος μπορεί να είναι το καλύτερο αποτέλεσμα; Αξιζε αυτή η μουσική τρέλα τη ζωή της Σινέντ; Οχι, δεν άξιζε. Ηταν μια πρόκληση, και δεν μπορούσε να εγκλωβιστεί, και είχε το θάρρος να μιλήσει όταν όλοι οι άλλοι παρέμεναν με ασφάλεια σιωπηλοί. Την παρενοχλούσαν απλά και μόνο επειδή ήταν ο εαυτός της. Τα μάτια της έκλεισαν τελικά αναζητώντας μια ψυχή που θα μπορούσε να αποκαλέσει δική της…».