Χωματερή πυρομαχικών στην 111 Πτέρυγα Μάχης

Τα αίτια που οδήγησαν στην έκρηξη της αποθήκης πυρομαχικών στην περιοχή Καράμπα στη Νέα Αγχίαλο άρχισαν ήδη να εξετάζουν οι αρμόδιες στρατιωτικές υπηρεσίες, με τον υφυπουργό Αμυνας Νίκο Χαρδαλιά να επιθεωρεί τα μέτρα πυρασφάλειας σε όλες τις στρατιωτικές μονάδες προκειμένου να ληφθούν μέτρα αλλά και να αποδοθούν ευθύνες όπου υπάρχουν. Η ΕΔΕ αναμένεται να ολοκληρωθεί αύριο, αλλά και τα πρώτα ανεπίσημα συμπεράσματα από τις έρευνες που διεξήγαγαν οι εμπειρογνώμονες δείχνουν παράβαση των πρωτοκόλλων για την αποθήκευση και προστασία των πυρομαχικών. Το πλέον ίσως εντυπωσιακό που έδειξαν οι έρευνες ήταν ότι η συγκεκριμένη αποθήκη πυρομαχικών που εξερράγη δεν ήταν καν αποθήκη, δεν υπήρχε δηλαδή ως κτίριο, αλλά ήταν υπαίθριος χώρος αποθήκευσης με ανάχωμα γύρω γύρω, όπου φυλάσσονταν βόμβες των 1.000 και 2.000 λιβρών (βόμβες δηλαδή γενικής χρήσεως).

Με εμπιστευτικό έγγραφό του προς όλες τις στρατιωτικές μονάδες της χώρας ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος έδωσε, εδώ και καιρό, συγκεκριμένες οδηγίες, σύμφωνα με τα νατοϊκά πρωτόκολλα για το πώς φυλάσσονται τα πυρομαχικά. Κατά τους επιτελείς του Πενταγώνου, «οι οδηγίες αυτές δεν λειτούργησαν σε μία και μόνον περίπτωση, σε αυτήν της 111 Πτέρυγας Μάχης, υπήρξε δηλαδή εξαίρεση του κανόνα και δεν πρόκειται στο μέλλον να επαναληφθεί». Αυτά λένε οι επιτελείς, αλλά πώς οδηγίες δεν τηρήθηκαν στην περίπτωση της αποθήκης πυρομαχικών της Νέας Αγχιάλου;

Είχαν κινδυνεύσει αρκετά στρατόπεδα

Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τη διάρκεια των πυρκαγιών στη χώρα μας τις προηγούμενες εβδομάδες είχαν κινδυνεύσει αρκετά στρατόπεδα. Πληροφορίες που έχουν στη διάθεσή τους «ΤΑ ΝΕΑ» αναφέρουν ότι η πιο επικίνδυνη ήταν εκείνη στη Ρόδο καθώς πλησίασε το στρατόπεδο της Επιλαρχίας. Ο διοικητής έδωσε τότε εντολή εκκένωσης του στρατιωτικού προσωπικού καθώς και εκκένωσης της Επιλαρχίας από τα άρματα μάχης, ενώ δόθηκε η εντολή να εκκενωθούν και οι αποθήκες πυρομαχικών και καυσίμων. Τα πυρομαχικά φορτώθηκαν και αποθηκεύτηκαν σε ασφαλές σημείο έως ότου η φωτιά να απομακρυνθεί από το στρατόπεδο. Μάλιστα, εξαιτίας των αναζωπυρώσεων η διαδικασία αυτή κατά τη διάρκεια των τελευταίων ημερών επαναλήφθηκε τρεις φορές. Ετσι σώθηκε το στρατόπεδο, τα άρματα μάχης και τα πυρομαχικά τους.

Στην περίπτωση της Αγχιάλου οι πρώτες ενδείξεις που έχουν οι επιτελείς δείχνουν πως η φωτιά δεν πλησίασε την αποθήκη πυρομαχικών, αλλά οι εκρήξεις προκλήθηκαν από το θερμικό κύμα που «εισήλθε» στον αποθηκευτικό χώρο και που είχε προηγηθεί της φωτιάς στην περιοχή. Οταν διατάχθηκε η εκκένωση του στρατοπέδου και η μεταφορά των F-16 (που δεν ήταν σε καταφύγια Shelders), έφυγε όλο το προσωπικό, αλλά δεν εκκενώθηκε και ο συγκεκριμένος χώρος φύλαξης των πυρομαχικών. Οι επιτελείς του στρατοπέδου ίσως να υπολόγιζαν ότι με την αποψίλωση που έκαναν γύρω από την περιοχή σε ακτίνα 3 χιλιομέτρων η φωτιά δεν θα πλησίαζε τα πυρομαχικά. Οντως δεν τα πλησίασε, πλην όμως δεν είχε υπολογιστεί και το θερμικό κύμα, που ήδη είχε φθάσει στα πυρομαχικά και προκάλεσε τις απανωτές εκρήξεις, δημιουργώντας τους μικρούς κρατήρες που σιγόκαιγαν στο έδαφος και τις ζημιές που προκλήθηκαν σε σπίτια και καταστήματα στην πόλη.

Τι προβλέπει όμως για αυτές τις περιπτώσεις το πρωτόκολλο (και οι οδηγίες που έδωσε το ΓΕΕΘΑ) και δεν τηρήθηκαν: εφόσον η αποθήκη δεν είναι υπόγεια, προβλέπεται ρίψη νερού ή επιβραδυντικού υγρού προκειμένου εφόσον δεν εκκενωθεί ο οπλισμός να είναι προφυλαγμένος. Αραγε η Πυροσβεστική Υπηρεσία που και αυτή διέθετε επιβραδυντικό υγρό, καθώς και μάνικες που εκτοξεύουν νερό από απόσταση, έριξε ή όχι στη συγκεκριμένη αποθήκη; Ενα ερώτημα που θέτουν οι στρατιωτικοί. Στην περιοχή υπάρχουν και άλλες αποθήκες, οι οποίες είναι υπόγειες και άτρωτες όχι μόνον από φωτιά αλλά και από επίθεση με βλήματα. Ονομάζονται αποθήκες Igloo, είναι υπόγειες, κατασκευασμένες από ισχυρό σκυρόδεμα και με θωρακισμένη βαριά πόρτα. Ολες οι Igloo στην περιοχή σώθηκαν.

Για την ώρα, πάντως, ο μέχρι πρότινος διοικητής της 111 ΠΜ, σμήναρχος Δημήτρης Νικολαΐδης, στο πλαίσιο της διενέργειας της ΕΔΕ έχει απαλλαχθεί από τα καθήκοντά του και έχει αποσπαστεί στο Αρχηγείο Τακτικής Αεροπορίας (ΑΤΑ) στη Λάρισα μέχρι να ολοκληρωθεί η ΕΔΕ. Τον αντικατέστησε ο υποδιοικητής σμήναρχος Ευθύμιος Βρεβεντόπουλος της 111 Πτέρυγας Μάχης.