Σκηνικές μνήμες στη σιωπή

Με μια σκηνή, φυσική, ρεαλιστική, μια σκηνή εξαιρετικά προσωπική, ξεκινά η καινούργια παραγωγή του Μάριο Μπανούσι, που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών και του προγράμματος Grape. Ενας νεαρός άνδρας – στην προκειμένη περίπτωση ο ίδιος ο δημιουργός, βγάζει σιγά-σιγά τα ρούχα του, τα βάζει στο πλυντήριο και μπαίνει κάτω από το ντους: Ενώπιον του κοινού κάνει μπάνιο σαν να μην τον βλέπει κανείς, έτσι όπως συμβαίνει στην πραγματική ζωή. Πλένεται, λούζεται, ρίχνει πάνω του νερό, παίρνει την πετσέτα του και σκουπίζεται για να ξαναντυθεί. Εχει μια αλλόκοτη γοητεία η σκηνή αυτή, εντάσσοντας τον θεατή σε μια τελετουργία με γήινα στοιχεία. Γιατί στη συνέχεια η παράσταση «Taverna Miresia – Mario Bella Anastasia» γίνεται ένα ακόμα δείγμα σκηνικής τελετουργίας, όπου η προσωπική μνήμη των παιδικών χρόνων και η μνήμη του θανάτου (του πατέρα) συνθέτουν το θέαμα.

Γεννημένος το 1998, ο αλβανικής καταγωγής σκηνοθέτης Μάριο Μπανούσι αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση στον χώρο του θεάτρου. Επιλέγοντας να αφήσει, προς το παρόν τουλάχιστον, τον λόγο έξω από τις παραστάσεις του, προτείνει ένα θέατρο άμεσα συνδεδεμένο με τις προοσωπικές του μνήμες, τις οποίες και μετατρέπει σε δραματουργικό υλικό. Η όψη, η αισθητική, ο φωτισμός, οι ήχοι, η κίνηση συνθέτουν τη θεατρική πράξη που συνδυάζει το ρεαλιστικό με το τελετουργικό. Μετά το «Goodbye Lindita», που είδαμε τον χειμώνα στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, δεύτερο μέρος μιας τριλογίας, ενώ είχε προηγηθεί το «Ragada», έρχεται τώρα να προστεθεί το «Taverna Miresia».

Πρόλειται για την οικογενειακή ταβέρνα του πατέρα, στη φωτεινή επιγραφή της οποίας είναι γραμμένα και αναβοσβήνουν τα ονόματα των τριών παιδιών του. Είναι ο ίδιος ο Μάριο και οι αδελφές του, Μπέλα και Αναστασία, που έχουν προστεθεί δίπλα στον όνομα της ταβέρνας (miresia=καλοσύνη). Ο θάνατος του πατέρα και κυρίως η απουσία του είναι που καθορίζουν τη σκηνική δράση μέσα από μια διαρκή επίκληση-ανάμνηση του πατέρα, μια νοσταλγία και μια ιδιότυπη τελετουργία. Εκεί είναι που φανερώνεται, σταδιακά, η σχέση κάθε μέλους της οικογένειας με εκείνον που έφυγε. Μέσα από συμβολισμούς, υψηλής και χαμηλής σκηνικής έντασης, μέσα από την εναλλαγή φωτισμών και μιας κινησιολογίας άλλοτε εξαιρετικά αισθησιακής και άλλοτε απόλυτα ρεαλιστικής, ο Μπανούσι καταθέτει ένα κομμάτι της ζωής του.

Η ιδιαίτερη αισθητική

Το σημαντικό στην περίπτωση του 25χρονου σκηνοθέτη είναι ο τρόπος που σκέφτεται και εμπνέεται, η συγκίνηση που νιώθει και που προκαλεί, οι συνειρμοί που γεννιούνται επί σκηνής, η αισθητική την οποία μοιράζεται με το κοινό του. Οταν τα σύμβολα γίνονται αντικείμενα και αλλάζουν μορφή, όταν τα πρόσωπα ζωντανεύουν ή πεθαίνουν, όταν ο θρήνος και ο πόνος αναμειγνύονται με τα ούρα και το νερό, όταν οι φυσικές ανάγκες συναντούν τις μεταφυσικές, κάπου εκεί ξεπηδά το έργο του Μπανούσι – μέσα στη σιωπή και μέσα στις θύμισες.

Στην «Taverna Miresia» συναντά κανείς τον δημιουργό που έχει γνωρίσει από τις προηγούμενες δουλειές του. Είναι εκεί με τα υλικά του, με τους συνεργάτες του, με τον εαυτό του. Περισσότερο σκοτεινός και βίαιος, λιγότερο ρομαντικός, δεν προκαλεί ωστόσο την ίδια έκπληξη, συνεχίζοντας στον δρόμο που έχει χαράξει – χωρίς να επαναλαμβάνεται, μοιάζει σαν να έχει κάνει μια στάση, εν αναμονή της επόμενης πρόκλησης.