Τα εικαστικά ίχνη της Μπάρμπι

Μπορεί να ανήκετε σε εκείνους που λατρεύουν τα ξανθά μακριά μαλλιά της και την αφύσικα κομψή της σιλουέτα ή μπορεί να είστε ανάμεσα σε εκείνους που τη θεωρούν αντιφεμινιστικό σύμβολο. Δύσκολα θα βρεθεί κάποιος όμως που θα αρνηθεί την επιρροή της διάσημης κούκλας Μπάρμπι στην αισθητική και το ισχυρό της αποτύπωμα σε διαφορετικές εκφάνσεις του πολιτισμού.

Γυμνάστρια ή γιατρός, σε πανάκριβο αυτοκίνητο ή σε πολυτελές σπίτι, με σύντροφο ή κατοικίδιο στην αγκαλιά της η κούκλα που «ζωντανεύει» στη μεγάλη οθόνη στην ταινία «Μπάρμπι» της Γκρέτα Γκέργουιγκ προκαλεί κύματα αρνητικής κριτικής. Μήπως όμως αν την παρατηρήσουμε λίγο περισσότερο, μας επισημαίνει πως πέρα από το ενοχλητικά επίπεδο ροζ σύμπαν της είναι παρούσα στην εικαστική δημιουργία και μάλιστα σε έργα καλλιτεχνών που βρίσκονται σε υψηλές θέσεις του αξιακού συστήματος της τέχνης;

Τα ίχνη της Μπάρμπι λοιπόν αναζητά και η βραβευμένη αρθρογράφος Κόρτνι Τενζ στην υπερμεγέθη «Καθιστή μπαλαρίνα» (2017) του Τζεφ Κουνς που είναι τοποθετημένη έξω από το Κέντρο Ροκφέλερ στη Νέα Υόρκη. Ο ακριβότερος εν ζωή καλλιτέχνης φαίνεται να εμπνέεται από «την ενέργεια αυτής της διάσημης κούκλας, από την ξανθιά αλογοουρά της και από τα προσεγμένα γυαλιστερά χαρακτηριστικά της που δημιουργούν στρεβλωμένες αντανακλάσεις, μια μεταφορά για τις ιδέες περί θηλυκότητας του θεατή».

Aπό το ροζ της Μπάρμπι έχει εμπνευστεί ο επίσης Αμερικανός Τζέιμς Τέρελ του κινήματος Light and Space. Στα έργα και τις εγκαταστάσεις του χρησιμοποιεί ουκ ολίγες φορές όλες τις αποχρώσεις του συγκεκριμένου χρώματος που έχει συνδεθεί άρρηκτα με τη διάσημη κούκλα – από την πιο λαμπερή έως την πιο σκούρα – για να «βυθίσει» τους θεατές στους ψευδαισθητικούς κόσμους που δημιουργεί. Οι επιλογές του και οι αναφορές του δεν θεωρήθηκαν κιτς και δεν απέτρεψαν ούτε τον Μπαράκ Ομπάμα από τη θέση του προέδρου των ΗΠΑ να του απονείμει το Εθνικό Μετάλλιο των Τεχνών, ούτε βεβαίως τις τιμές των έργων του να είναι επταψήφιες.

Ο ιστότοπος Artsy μάλιστα, στον οποίο φιλοξενούνται οι απόψεις της Κόρτνι Τενζ έχει στήσει μια ειδική ψηφιακή έκθεση που αφορά την «υπερθηλυκότητα στην τέχνη» όπως συνδέεται με την Μπάρμπι και έχει επιλέξει έργα που ενσωματώνουν τη ροζ αισθητική της κούκλας στην τέχνη. Και είναι ενδιαφέρον ότι κατά την «επίσκεψή» μας συναντήσαμε από δημιουργίες του Αντι Γουόρχολ και του Ντέιβιντ Χόκνι έως του Μαρκ Ράιντεν και του Τζέιμς Τέρελ. Πολλές από τις τιμές των έργων κοινοποιούνται κατόπιν αιτήματος στις γκαλερί που διαθέτουν μέσω του ιστοτόπου τα έργα. Οπου είναι δημοσιευμένες φτάνουν και το 1 εκατ. δολάρια.

Κιτς ή απλώς χαρούμενη, αθώα ή όχι η Μπάρμπι φαίνεται πως έχει καταφέρει να αποτελέσει έναν ισχυρό πόλο στην αισθητική και στον τρόπο σκέψης εδώ και αρκετές δεκαετίες με αποτέλεσμα οι εικαστικοί δημιουργοί είτε επιδιώκουν να τη σχολιάσουν ή απλώς να κάνουν μια αναφορά στη δυναμική παρουσία της, ενισχύοντας εν τέλει την εικόνα της, χωρίς ωστόσο αυτό να αφαιρεί από την αγοραστική αξία των έργων τους. Αντιθέτως το θεωρητικό – έστω και υποφώσκον – υπόβαθρο που συνδέει τις δημιουργίες τους με το εμπορικό σήμα της, δημιουργεί ένα ακόμη πεδίο συζήτησης και κάποιες φορές αφορμή ανόδου των τιμών.

{T20}Το… πάτωμα του Πόλοκ πωλείται ως NF{T20}T

Μήπως ενδιαφέρεστε να αγοράσετε – σε μορφή NFT– μερικά τετραγωνικά από το πάτωμα όπου ο Τζάκσον Πόλοκ έσταζε το χρώμα για να φτιάξει ορισμένα από τα κορυφαία έργα του αφηρημένου εξπρεσιονισμού; Από την Τετάρτη είναι διαθέσιμα μέσω του στούντιο Τζάκσον Πόλοκ και της εικαστικής ψηφιακής πλατφόρμας Iconic. Οι δύο φορείς έστησαν την έκθεση «Πέρα από τα όρια: Η συλλογή του στούντιο του Τζάκσον Πόλοκ» στην οποία περιλαμβάνονται NFTs τεσσάρων περικομμένων τμημάτων από το πάτωμα του εργαστηρίου του καλλιτέχνη, το καθένα σε εκδόσεις των 125 τεμαχίων. «Το αντιμετωπίσαμε πραγματικά ως μια ευκαιρία να ζωντανέψουμε το δάπεδο, να το ψηφιοποιήσουμε, ώστε να διατηρηθεί για πάντα», υποστηρίζουν οι συντελεστές, δεδομένου ότι οι ιστορικοί τέχνης μελετώντας το έχουν καταφέρει να εντοπίσουν ποιες κηλίδες και γραμμές χρώματος συσχετίζονται με ορισμένα κομβικά έργα του Πόλοκ. Για τη δημιουργία των NFTs χρειάστηκαν εκατοντάδες φωτογραφίες υψηλής ευκρίνειας του δαπέδου, οι οποίες ενώθηκαν με τη βοήθεια εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Κάθε NFT συνδυάζεται με μια φυσική εκτύπωση και το κάθε δίπτυχο κοστίζει 1.800 δολάρια.

{T20}Ο Εντι Μπαρνς και οι αδερφές Ουίλιαμς{T20}
Τέσσερα «άγνωστα» έργα του Ερνι Μπάρνς, του εμβληματικού μαύρου καλλιτέχνη, ποδοσφαιριστή, ηθοποιού και συγγραφέα, με τις χαρακτηριστικές ψηλόλιγνες φιγούρες του, προσφέρουν σε δημοπρασία οι θρυλικές τενίστριες Βένους και Σερένα Ουίλιαμς και η αδελφή τους, Ισα Πράις. Πρόκειται για δύο ελαιογραφίες και δύο σχέδια που θα βγουν στο σφυρί διαδικτυακά μέσω του οίκου Joopiter από τις 24 Ιουλίου έως και την 1η Αυγούστου. Το ακριβότερο από τα έργα υπό τον τίτλο «Mentors» (2008) έχει εκτιμηθεί μεταξύ 120.000 και 180.000 δολαρίων ενώ η αξία του δεύτερου έργου, του «Holding Court» (1986 – φωτογραφία) πιστεύεται ότι θα κυμανθεί μεταξύ 80.000 και 120.000 δολαρίων. Τα έσοδα θα διατεθούν σε οργάνωση που σχετίζεται με δράσεις κατά της βίας σε υποβαθμισμένες περιοχές των ΗΠΑ. Σε εαρινή δημοπρασία του 2022 ένα έργο του Μπαρνς, αν και είχε εκτιμηθεί στις 150.000 δολάρια, πωλήθηκε προς 15,3 εκατ. δολάρια.