Με αισθητική και άποψη

Ο «Ιππόλυτος» είναι η τραγωδία με την οποία εγκαινιάστηκε ο θεσμός των Επιδαυρίων το 1954 – σε σκηνοθεσία Δημήτρη Ροντήρη, με τον Αλέκο Αλεξανδράκη. Γραμμένο από τον Ευριπίδη, ανήκει στα έργα του αρχαίου δράματος που δεν ανεβαίνουν συχνά. Πραγματεύεται τον απαγορευμένο έρωτα της Φαίδρας προς τον Ιππόλυτο, νόθο γιο του συζύγου της Θησέα, όπως και την εμμονή του νεαρού αγοριού στην αγνότητα. Μέσα από το δίπολο της Αφροδίτης και της Αρτέμιδος, ο συγγραφέας μεταφέρει στο θεϊκό στοιχείο – κυρίως στη θεά της ομορφιάς – την ευθύνη για όλα εκείνα που ταλανίζουν τον άνθρωπο στη ζωή του.

Την πρώτη παράσταση του φετινού Φεστιβάλ Επιδαύρου, παραγωγής Εθνικού Θεάτρου, ανέλαβε η Κατερίνα Ευαγγελάτου. Η σκηνοθέτρια, που κατεβαίνει για δεύτερη φορά στο αρχαίο θέατρο – προηγήθηκε η ευριπίδεια «Αλκηστις» -, κατέθεσε μια ενδιαφέρουσα και ολοκληρωμένη άποψη, βασισμένη σε ένα διαρκές δίπολο, σε ένα συνεχές δίλημμα, μια συνεχή ταλάντωση ανάμεσα σε δύο άκρα: Ανάμεσα στην επιθυμία, το πάθος, τον έρωτα και την εγκράτεια, την ηθική και το ανήθικο ή ακόμα και το άηθες, τον λόγο και τη σιωπή, τη διάθεση για εκδίκηση και την επιθυμία της θυσίας, τη θεϊκή εντολή και την ανθρώπινη αδυναμία, τη λαγνεία και τον πόθο.

Μέσα σε ένα (έξοχο) σκηνικό σύμπαν, υψηλής αισθητικής και ουσιαστικής συμμετοχής στη δράση, με την υπογραφή της Εύας Μανιδάκη, η Κατερίνα Ευαγγελάτου έστησε τον κόσμο του «Ιππόλυτου». Με τη φύση και τα ένστικτα που εκείνη γεννά να πρωτοστατούν και μαζί το χέρσο και άνυδρο που αντανακλά την ανθρώπινη ύπαρξη όταν συγκρούεται με το μεγάλο, με εκείνο που την προσπερνά. Στο βάθος μια μισοβυθισμένη οθόνη πάνω στην οποία προβάλλεται με τρόπο καίριο και ουσιαστικό η έκφραση των ηρώων, έτσι όπως τους αποτυπώνει με την κάμερά της η θεά Αφροδίτη που κινείται ανενόχλητα ανάμεσά τους, χωρίς να γίνεται αντιληπτή. Στον αντίποδα, η θεά Αρτεμις.

Οι ερμηνείες

Η Ελενα Τοπαλίδου κλήθηκε να ερμηνεύσει και τους δύο ρόλους: Αισθησιακή και βαθιά ειρωνική, με την αλαζονεία του τίτλου της (Αφροδίτη), η Τοπαλίδου κυριάρχησε στη σκηνή με το σώμα, την κίνηση και την ηδυπάθειά της, συνδυάζοντας την ειρωνεία και τον εμπαιγμό στον λόγο της. Μια σκηνοθετική έμπνευση που υλοποιήθηκε επιτυχώς.

Σε αυτή τη μάχη ανάμεσα στο θεϊκό και το ανθρώπινο, όπου κινείται η παράσταση, οι ήρωες υπηρετούν τους ρόλους τους χωρίς να χαρίζουν μεγάλες στιγμές υποκριτικής. Αντεπεξέρχονται στο ζητούμενο, έκαστος με τον δικό του τρόπο, δίχως ομοιογένεια – τραβούν τον δρόμο τους περισσότερο μοναχικά. Ο Χορός, καθόλη τη διάρκεια, είναι κυρίως παρών με το σώμα του παρά με τον λόγο του. Νεανικά κορμιά που συμμετέχουν στην ατμόσφαιρα και στο εικαστικό κομμάτι.

Η Φαίδρα της Κόρας Καρβούνη διαθέτει το αίσθημα αλλά όχι τη δύναμη, η Τροφός της Μαρίας Σκουλά την ένταση, όχι τη σκέψη, ο Θησέας του Γιάννη Τσορτέκη την απόγνωση στο βλέμμα, όχι στο όλον. Ο Δημήτρης Παπανικολάου, Εξάγγελος, παραμένει μια ισχυρή παρουσία. Τέλος ο Ορέστης Χαλκιάς κάνει μια καλή αρχή στην αρχαία τραγωδία, επιχειρώντας να ερμηνεύσει την αγνή, αθώα, νεανική εκδοχή του ήρωά του, μαζί με το απόλυτο της ηλικίας και της στάσης απέναντι στη ζωή.