Πώς φτάσαμε {LF}στην «ήττα» {LF}του Ζελένσκι

Αν υπήρχαν δύο πράγματα για τα οποία θα μπορούσε κανείς να αισθάνεται σχεδόν σίγουρος πριν από την έναρξη της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους, αυτά θα ήταν τα εξής: αφενός ότι οι «31» θα ανανέωναν την πλήρη πολιτική και υλική (της στρατιωτικής συμπεριλαμβανομένης) στήριξή τους προς την Ουκρανία και τον πρόεδρό της «για όσο χρειαστεί», όπως είχαν εκ των προτέρων δηλώσει και οι ηγέτες τους σε διμερές επίπεδο. Και αφετέρου ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ήταν σχεδόν απίθανο να λάβει μια επίσημη πρόσκληση για την ένταξη της χώρας του στο ΝΑΤΟ ή, έστω, ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα – τέτοιο μήνυμα, άλλωστε, δεν είχε σταλεί ούτε από την Ουάσιγκτον, ούτε από το Βερολίνο, ούτε από το Λονδίνο, ούτε από το Παρίσι.

Το «τιτίβισμα»

Η αλήθεια δε είναι ότι όλα έγιναν ακριβώς όπως αναμενόταν, ενώ αποτυπώθηκαν και στο κοινό ανακοινωθέν. Εκεί όπου, όπως είναι ήδη γνωστό, τα κράτη – μέλη συμφώνησαν (μάλλον εύκολα και χωρίς ιδιαίτερες αντιρρήσεις) σε μια διατύπωση που ανέφερε ότι «θα είμαστε σε θέση να απευθύνουμε πρόσκληση προς την Ουκρανία όταν οι σύμμαχοι συμφωνήσουν και όταν συντρέξουν οι κατάλληλες συνθήκες». Ο δε Ζελένσκι, ο οποίος προφανώς γνώριζε από πριν το προσχέδιο και ότι δεν επρόκειτο να αλλάξει, είχε φροντίσει να κάνει μια ανάρτηση στο Twitter με την οποία το χαρακτήρισε «άνευ προηγουμένου και παράλογο». Ο ίδιος, βεβαίως, φρόντισε να μη δώσει συνέχεια στην κόντρα, κάνοντας τελικώς λόγο για μια επιτυχημένη σύνοδο, που βοηθά τη χώρα του. Αλλά και οι νατοϊκοί έριξαν τους τόνους και δεν σήκωσαν το γάντι που συνεπαγόταν το «τιτίβισμα» του Ζελένσκι, γνωρίζοντας ότι στην Ουκρανία κρίνονται πολλά. Και αναγνωρίζοντας, παράλληλα, ότι στη θέση που βρίσκεται «νομιμοποιείται να έχει απαιτήσεις από εμάς», όπως χαρακτηριστικά είπε ο Εμανουέλ Μακρόν την Τετάρτη, μιλώντας στους δημοσιογράφους. «Πιστεύω πως όλοι καταλαβαίνουν την πίεση την οποία αισθάνεται και είμαστε βέβαιοι ότι οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν στο Βίλνιους υπηρετούν τις μακροπρόθεσμες ανάγκες αναφορικά με την άμυνα της Ουκρανίας», δήλωσε από την πλευρά του υψηλόβαθμο στέλεχος της κυβέρνησης του Τζο Μπάιντεν, κινούμενο σε ανάλογο μήκος κύματος.

«Δεν είμαστε η Amazon»

Υπήρξαν και ορισμένοι, φυσικά, οι οποίοι επιχείρησαν να «προσγειώσουν» τον Ζελένσκι και να τον προειδοποιήσουν, εμμέσως πλην σαφώς, ότι δεν πρέπει να βάζει τον πήχη πολύ ψηλά, καθώς υπάρχουν λεπτές ισορροπίες και στη Δύση. «Ξέρετε, δεν είμαστε η Amazon», ήταν το μήνυμα που έστειλε τη δεύτερη και τελευταία ημέρα της Συνόδου Κορυφής ο υπουργός Αμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου Μπεν Γουάλας – ξεκαθαρίζοντας, με αυτόν τον ιδιαίτερο τρόπο, ότι το ΝΑΤΟ και οι σύμμαχοι της Ουκρανίας δεν αποτελούν ένα «κατάστημα» στο οποίο παραγγέλνει κανείς κάτι και μπορεί να το παραλάβει αμέσως ή σχετικά σύντομα.

«Είτε αρέσει σε κάποιους είτε όχι, οι άνθρωποι θέλουν να βλέπουν ευγνωμοσύνη», συνέχισε ο Γουάλας, ο οποίος ανήκει στις τάξεις των πιο ένθερμων υποστηρικτών της Ουκρανίας. Και πρόσθεσε, αναγνωρίζοντας ουσιαστικά τις δυσκολίες που υπάρχουν: «Ναι, πρόκειται για έναν πόλεμο με ευγενικό σκοπό. Και ναι, εσείς (οι Ουκρανοί) πολεμάτε όχι μόνο για τον εαυτό σας, αλλά και για τις ελευθερίες μας. Ορισμένες φορές, όμως, οφείλουμε να πείθουμε πολιτικούς οι οποίοι αμφιβάλλουν σε άλλες χώρες ότι έχει αξία και θα αποδώσει».

Η αξιολόγηση

Μήπως, όμως, αμφιβολίες αναφορικά με το τι μέλλει γενέσθαι σε σχέση με το συγκεκριμένο ζήτημα έχουν εγερθεί και στο Κίεβο, οι οποίες πιθανώς να ενισχύθηκαν μετά τις αποφάσεις του Βίλνιους και την «απογοήτευση» που προκάλεσαν; Ο ίδιος ο Ζελένσκι, ερωτηθείς εάν φοβάται μήπως το ζήτημα της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ αποτελέσει ένα διαπραγματευτικό χαρτί σε ενδεχόμενες μελλοντικές διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία, εμφανίστηκε κατηγορηματικός: «Είμαι βέβαιος ότι δεν θα υπάρξει προδοσία εκ μέρους του Μπάιντεν ή του Σολτς». Αισθάνθηκε, ωστόσο, την ανάγκη να προσθέσει και το εξής: «Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να πω ότι δεν πρόκειται ποτέ να ανταλλάξουμε κάτι τέτοιο για κάποια από τα εδάφη μας – ακόμη και εάν πρόκειται για ένα χωριό στο οποίο κατοικεί ένας γέρος άνθρωπος».

Ολα αυτά, φυσικά, θα κριθούν όταν – και εάν – τελειώσει αυτός ο πόλεμος, κάτι που δεν μοιάζει να είναι κοντά. Σε κάθε περίπτωση, το Reuters αξιολόγησε ως εξής τη «σοδειά» του Ζελένσκι από τη Σύνοδο Κορυφής: «Προσήλθε επιθετικά, πίεσε τους συμμάχους πέρα από τη γραμμή όπου αισθάνονται άνετα, επέστρεψε πίσω με λιγότερα από όσα έλεγε ότι επεδίωκε, αλλά με περισσότερα από όσα θα ήταν πιθανά πριν από μερικούς μήνες».