Ουκρανία και ΝΑΤΟ: {LF}Η επόμενη μέρα

Η διεύρυνση του ΝΑΤΟ με την είσοδο της Σουηδίας μετέτρεψε τη Βαλτική θάλασσα σε νατοϊκή λίμνη και ενίσχυσε τη βόρεια πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Σουηδία δεν είχε συμμετάσχει σε συνασπισμούς από την εποχή των πολέμων του Ναπολέοντα το 1814 ακολουθώντας αδέσμευτη πολιτική. Η προσπάθεια της Ρωσίας να καλυτερεύσει το γεωπολιτικό της περιβάλλον ξεκινώντας τον πόλεμο στην Ουκρανία έφερε τα αντίθετα αποτελέσματα: έδωσε νέα ζωή στο ΝΑΤΟ, που ο γάλλος πρόεδρος πριν από λίγα χρόνια είχε χαρακτηρίσει ως «κλινικά νεκρό», το ενίσχυσε και με την πρόσφατη διεύρυνση αυτό έφθασε στα βορειοδυτικά σύνορα της Ρωσίας.

Η Ατλαντική Συμμαχία καλείται τώρα να σχεδιάσει το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία, τη στιγμή μάλιστα που η υπό εξέλιξη ουκρανική αντεπίθεση δεν φαίνεται να φέρνει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα. Η στρατιωτική ενίσχυση της Ουκρανίας θα συνεχιστεί με την ελπίδα να καλυτερεύσει τη θέση της στο μέτωπο. Η ελπίδα όμως δεν είναι στρατηγική και έτσι έχει αρχίσει η σχεδιάζεται η επόμενη μέρα. Η όποια γραμμή κατάπαυσης πυρός προκύψει στο ουκρανικό μέτωπο θα αποτελέσει τη νέα διαχωριστική γραμμή στην Ευρώπη, το νέο σιδηρούν παραπέτασμα.

Το ζήτημα που έχει τεθεί για τη μελλοντική αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ευρώπη είναι να γίνει με την Ουκρανία ό,τι έγινε με τη διαιρεμένη Γερμανία στον Ψυχρό Πόλεμο. Σύμφωνα με αυτό τον ιστορικό παραλληλισμό η Δυτική Ουκρανία θα μπορούσε να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, όπως παλαιότερα η διαιρεμένη Γερμανία, χωρίς αυτή να έχει αποδεχθεί τα τετελεσμένα, δηλαδή την κατοχή ουκρανικών εδαφών από τη Ρωσία. Αυτή η προοπτική δίνει κίνητρο στην Ουκρανία να τερματίσει τις εχθροπραξίες. Σε αυτή την περίπτωση η Ουκρανία θα πρέπει ρητώς να αποκηρύξει την αλλαγή του status quo με στρατιωτικά μέσα για να γίνει δεκτή στη Συμμαχία. Μια τέτοια δέσμευση είναι αναγκαία για να μη συρθεί το ΝΑΤΟ σε άμεσο πόλεμο με τη Ρωσία με τον κίνδυνο πυρηνικής κλιμάκωσης να καραδοκεί. Το αν τελικά θα υπάρξει συναίνεση μέσα στο ΝΑΤΟ για ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ή αν η Ρωσία θα είναι σε θέση να το ακυρώσει στην πράξη είναι κάτι που θα φανεί το επόμενο διάστημα. Το μέλλον είναι ακόμη άγραφο.

Τέλος, παρά την επικέντρωση του ΝΑΤΟ σε ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας έχει ήδη αρχίσει η προετοιμασία για το πώς οι ευρωπαίοι σύμμαχοι θα συνδράμουν τις ΗΠΑ στο κύριό τους μέτωπο που είναι η αντιμετώπιση της αναδυόμενης Κίνας, στρέφοντας έτσι την Ατλαντική Συμμαχία από τον Ατλαντικό στον… Ειρηνικό.

Ο Αθανάσιος Πλατιάς είναι καθηγητής Στρατηγικής στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς