Ο Ζελένσκι θέλει να λάβει μια ξεκάθαρη πρόσκληση

Εχουν περάσει 15 χρόνια από τότε που τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ προσέφεραν, από το Βουκουρέστι, τόσο στην Ουκρανία όσο και στη Γεωργία μια αόριστη δέσμευση ένταξης στη Συμμαχία, χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο ή χρονοδιάγραμμα. Αφησαν έτσι τις δύο χώρες εκτεθειμένες στη ρωσική επιθετικότητα ως μελλοντικά μέλη του ΝΑΤΟ, αλλά χωρίς καμία από τις δικλίδες προστασίας που συνοδεύουν την ένταξη: η συνέχεια είναι γνωστή. Στη διήμερη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ που ξεκινά σήμερα, κάτω από δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, στο Βίλνιους, με τη συμμετοχή όπως αναμένεται του ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, οι εταίροι καλούνται να αποφασίσουν πόσο πιο συγκεκριμένη θα κάνουν εκείνη τη δέσμευση – ισορροπώντας ανάμεσα στη βούλησή τους να στείλουν μήνυμα ενότητας έναντι της Μόσχας και στον φόβο τους μήπως συρθούν σε μία άμεση σύγκρουση μαζί της.

Αν υπάρχει μία βεβαιότητα, αυτή πως η Ουκρανία δεν θα γνωρίζει αύριο το βράδυ, στο πέρας της συνόδου, την ημερομηνία της ένταξής της στο ΝΑΤΟ. Τα κράτη μέλη φάνηκαν όμως ήδη από χθες να απομακρύνουν ένα βασικό εμπόδιο σε αυτόν τον δρόμο: ο γενικός γραμματέας του Οργανισμού, Γενς Στόλτενμπεργκ, δήλωσε πως κατέθεσε ένα πακέτο που περιλαμβάνει την άρση της υποχρέωσης για ένα Σχέδιο Δράσης Μέλους, έναν κατάλογο πολιτικών, οικονομικών και στρατιωτικών κριτηρίων που άλλα ανατολικοευρωπαϊκά κράτη κλήθηκαν να πληρώσουν προτού ενταχθούν. Σύμφωνα με αξιωματούχους του ΝΑΤΟ, η άρση αυτής της υποχρέωσης μπορεί να επιταχύνει τη διαδικασία ένταξης της Ουκρανίας, χωρίς όμως συμβιβασμούς σε θέματα όπως οι μεταρρυθμίσεις κατά της διαφθοράς ή οι δομές για την προστασία των πληροφοριών που συλλέγονται στους κόλπους της Συμμαχίας.

Παράλληλα, οι πληροφορίες θέλουν τους τέσσερις μεγαλύτερους δυτικούς συμμάχους του Κιέβου, Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία και ΗΠΑ, να εργάζονται με φρενήρεις ρυθμούς πάνω σε ένα κοινό πλαίσιο μακροπρόθεσμων εγγυήσεων ασφαλείας για το Κίεβο, ανάλογων με εκείνες που προσφέρουν οι ΗΠΑ στο Ισραήλ, παρέχοντας ουσιαστικά στη χώρα περισσότερα σύγχρονα όπλα, πληροφορίες και εκπαίδευση, πέραν του σημερινού πολέμου, ώστε να διασφαλίσουν πως ο στρατός της θα είναι μια επαρκής δύναμη αποτροπής μελλοντικών επιθέσεων. Την ιδέα, την έβαλε δημοσίως στο τραπέζι ο Τζο Μπάιντεν, στη συνέντευξη που παραχώρησε στο CNN την Κυριακή, πριν αναχωρήσει για το Λονδίνο, όπου συναντήθηκε χθες με τον βρετανό πρωθυπουργό, Ρίσι Σούνακ καθώς και τον βασιλιά Κάρολο Γ΄. Σύμφωνα ωστόσο με ευρωπαίους διπλωμάτες, Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία και ΗΠΑ, δεν αποκλείεται να περιμένουν τη λήξη της συνόδου προκειμένου να ανακοινώσουν αυτό το κοινό πλαίσιο μακροπρόθεσμων εγγυήσεων ασφαλείας – ώστε να καταστεί σαφές πως δεν προέρχεται από το ΝΑΤΟ.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι θέλει να λάβει στο Βίλνιους μια ξεκάθαρη πρόσκληση ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ μόλις τελειώσει ο πόλεμος, και εγγυήσεις ασφαλείας μέχρι τότε. Τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ στην ανατολική Ευρώπη, που τελούσαν επί δεκαετίες, τον προηγούμενο αιώνα, υπό τον έλεγχο της Μόσχας, στηρίζουν αυτό το αίτημα. Αλλες χώρες, ωστόσο, όπως οι ΗΠΑ και η Γερμανία, εμφανίζονται σαφώς πιο επιφυλακτικές. Μεταξύ των φράσεων που συζητούνται, είναι διαβεβαιώσεις πως «η δίκαιη θέση της Ουκρανίας είναι στο ΝΑΤΟ» και πως θα ενταχθεί «όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες». «Η μοναδική μας αποστολή εδώ στο Βίλνιους, στην οποία συμφωνούν όλοι οι εταίροι», επεσήμανε ανώτερος διπλωμάτης στους «Financial Times», «είναι πως αφήσαμε γκρίζες ζώνες στον χάρτη πριν από 15 χρόνια τις οποίες ο Πούτιν εκμεταλλεύτηκε, και τώρα πρέπει να φροντίσουμε να μην υπάρξει άλλο γκρίζο. Πρέπει να καταστήσουμε ξεκάθαρο πού βρίσκονται τα όρια».