Αντίο Λένιν

Χρειάστηκε έξι μήνες, τότε που έγινε Πρωθυπουργός για πρώτη φορά, μέχρι να καταλάβει ότι η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ δεν ήταν εφικτή, χωρίς ευρεία κοινωνική καταστροφή ίσως και αίμα. Επειτα, πέρασε τέσσερα χρόνια στην κυβέρνηση και άλλα τέσσερα στην αντιπολίτευση, χωρίς ποτέ να καταλάβει προς τα πού έπρεπε να προχωρήσει. Εκανε μεν το κρίσιμο βήμα προς την Ευρώπη, τον Ιούλιο του 2015, έμεινε εκεί όμως, ακίνητος, χωρίς να προχωρήσει ούτε βήμα στον δρόμο που υποχρεώθηκε να διαλέξει. Ουσιαστικά, δηλαδή, ο Αλέξης Τσίπρας ποτέ δεν κατάλαβε πλήρως τη σημασία της υποχώρησής του τον Ιούλιο του 2015. Δεν κατάλαβε ότι εκείνος ο συμβιβασμός με την Ευρώπη, εκείνη η αναστροφή (των 360 μοιρών, όπως θα έλεγε ο άγουρος Τσίπρας του 2015…), ήταν η αναγκαστική οδός προς την ανανέωση και την επανίδρυση του ΣΥΡΙΖΑ. Καθυστέρησε εννέα χρόνια τη διαδικασία αυτή, μένοντας προσκολλημένος στα ιδεολογικά τοτέμ του παρελθόντος, και το πλήρωσε με την κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές. Επομένως, ας λέμε πάλι καλά, που του χρειάστηκαν μόνο τρεις ημέρες για να καταλάβει ότι έχασε με 22 μονάδες διαφορά και, συνεπώς, μάλλον πρέπει να φύγει.

Η απόφαση του Αλέξη Τσίπρα να παραιτηθεί ήταν η σωστή για το κόμμα του, αλλά και για τον ίδιο ως πρόσωπο. Ο χειρισμός της διαδικασίας υπήρξε άψογος, με εμφανή τον σκοπό να προκαλέσει συγκίνηση από τον αιφνιδιασμό και τα κατάφερε. Παραιτούμενος, ο Τσίπρας ανέκτησε, πράγματι, ένα μέρος (μικρό μέρος) της αξιοπρέπειας που είχε χάσει, εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο αντιπολιτεύτηκε την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Ο τρόπος αυτός ήταν στ’ αλήθεια διαφορετικός από όσα είχαμε γνωρίσει ως τώρα, γι’ αυτό και επινοήθηκε νέος όρος για να τον περιγράψει: τοξικότητα. Ηταν η επιστροφή του εμφυλιοπολεμικού κλίματος, αλλά από την πλευρά της Αριστεράς. Εν πάση περιπτώσει, με την παραίτησή του έκανε κάτι που μέχρι τώρα ποτέ δεν το είχε τολμήσει, ούτε μπροστά στους νεκρούς της πυρκαγιάς στο Μάτι. Αλλά, ως εκεί. Με την παραίτηση, αναλαμβάνει την ευθύνη για τα σφάλματά του συνολικά, όμως δεν εξιλεώνεται. Αλλο η ευθύνη, άλλο η εξιλέωση. Παραμένει, κατά την εκτίμησή μου, ο πιο επικίνδυνος άνθρωπος που πέρασε από την πρωθυπουργία αυτής της χώρας από το 1974 μέχρι τώρα. Κυρίως, λόγω ασχετοσύνης, ιδεοληψιών και ελλιπούς παιδείας.

Περιμένω ότι οι γνωστοί νηφάλιοι των ίσων αποστάσεων (και των κοινών συμφερόντων…) θα επαινέσουν την ιστορική kolotoumba του 2015. Θα μας πουν ότι αυτή ήταν η μεγάλη υπηρεσία που προσέφερε ο Αλέξης Τσίπρας στη χώρα και ακόμη ότι ίσως κιόλας να μας έσωσε από έναν εμφύλιο, χάρη στον συμβιβασμό του. Σύμφωνοι. Ομως, εκείνος δεν ήταν που συνέβαλε περισσότερο οποιουδήποτε άλλου για να βρεθεί η χώρα στο χείλος του γκρεμού; Δεν πάει πολύ να του χρωστάμε και ευγνωμοσύνη από πάνω; Ο Αλέξης Τσίπρας απέτυχε να προσαρμοστεί, τόσο ο ίδιος όσο και το κόμμα του, στις νέες συνθήκες, παρότι τις αντιμετώπισε. Ηταν νέος μεν, νεότατος για τα μέτρα της ελληνικής πολιτικής, αλλά στην πραγματικότητα ήταν αυτό που πολύ εύστοχα ονόμασαν «νεόγερος» – μεταφορέας και αυτός ενός άδειου κιβωτίου. Εφυγε μαζί με την εποχή του και τις ιδέες της. Δεν είναι τυχαίο ότι η αποχώρησή του συμβαίνει στην ίδια περίοδο με εκείνη του Κώστα Καραμανλή του Ακάματου. Και οι δυο τους ανήκουν σε μια εποχή που τελείωσε και επισήμως με την αποχώρησή τους.

Τι θα μου λείψει από τον Αλέξη; Οχι πολλά. Σχεδόν τίποτα. Ή, μάλλον, για να είμαι ειλικρινής, μόνο ένα πράγμα θα μου λείψει και θα μου λείψει πολύ: τα αγγλικά του. Οι συνεντεύξεις, οι ομιλίες και οι δηλώσεις του στα αγγλικά ήταν ό,τι καλύτερο θα θυμάμαι από εκείνον, οι αναμνήσεις που θα με κάνουν να χαμογελάω.

Υστερόγραφο: Ατυχώς για το ΠΑΣΟΚ, η παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα συνέπεσε με την ημέρα ενός θριάμβου για το κίνημα που ίδρυσε ο Ανδρέας Παπανδρέου. Ο Πρίγκιψ Νικόλαος των Παπανδρέου (ΝΑΠ), Πρόεδρος της ΚΟ του ΠΑΣΟΚ στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, της αποτελούμενης από τον ίδιο, εξελέγη Αντιπρόεδρος της Υποεπιτροπής (sic) Ασφάλειας και Αμυνας. Ατυχώς, επαναλαμβάνω, η παραίτηση επεσκίασε μια διεθνή επιτυχία για τη χώρα, που την οφείλουμε στο ΠΑΣΟΚ…