Εκτοξεύοντας τον ΣΥΡΙΖΑ

Με την παραίτηση του Αλέξη Τσίπρα από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ κλείνει ένας κύκλος 15 ετών που περιλαμβάνει μερικές εξαιρετικά κρίσιμες στιγμές στην πολιτική ιστορία της Μεταπολίτευσης. Και αναμφίβολα για τον χώρο της ευρύτερης Αριστεράς η χθεσινή ημέρα αποτελεί ένα κομβικό σημείο, καθώς ο Τσίπρας πιστώνεται το επίτευγμα της κυβερνώσας Αριστεράς, με την εκτίναξη του ποσοστού του κόμματός του από τα όρια του 3% – 4% στο 36%.

Στην πραγματικότητα, η πορεία του παραιτηθέντος προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ στην κεντρική πολιτική σκηνή είχε ξεκινήσει δύο χρόνια νωρίτερα, καθώς συστήθηκε στο ευρύ κοινό ως υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων για τον Συνασπισμό το 2006, λαμβάνοντας 10,51%, ποσοστό υπερδιπλάσιο από τις συνήθεις εκλογικές επιδόσεις του κόμματος του.

Την επόμενη χρονιά ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε την πρόθεσή του να διεκδικήσει την ηγεσία του ΣΥΝ από τον Αλέκο Αλαβάνο απέναντι στον Φώτη Κουβέλη. Επικράτησε πανηγυρικά. Στις 10 Φεβρουαρίου του 2008, από τους 1.196 συνέδρους που πήραν μέρος στην εκλογική διαδικασία, ο Τσίπρας έλαβε 840 ψήφους και ο Κουβέλης 342. Σε ηλικία 34 ετών, ήταν ο νεότερος αρχηγός πολιτικού κόμματος στην ιστορία της μεταπολεμικής Ελλάδας. Στις εθνικές εκλογές του Οκτωβρίου του 2009, ο ΣΥΡΙΖΑ έλαβε 4,60% και ο πρόεδρός του εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής Α’ Αθηνών.

Ούτε ο ίδιος δεν ανέμενε όσα θα ακολουθούσαν. Στις 23 Απριλίου του 2010 ο Γιώργος Παπανδρέου ανακοίνωσε από το Καστελλόριζο την προσφυγή στον μηχανισμό στήριξης της ΕΕ και του ΔΝΤ. Ο ΣΥΡΙΖΑ πρωτοστάτησε, τότε, στην αριστερή αντιπολίτευση και αντίδραση για τα μνημόνια, από τη Βουλή και τα ΜΜΕ ως τις πλατείες. Αξιοποιώντας τη λαϊκή δυσαρέσκεια στις εκλογές του Μαΐου του 2012 έλαβε 16,78%, το υψηλότερο που είχε λάβει ως τότε κόμμα της Αριστεράς, ενώ στις επαναληπτικές του Ιουνίου εκτοξεύτηκε και 10 μονάδες παραπάνω, στο 26,89%, με τον πρόεδρό του να αναλαμβάνει αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Εγινε, μάλιστα, τότε ένας εκ των ισχυρότερων αριστερών αρχηγών στην ΕΕ και έτσι τον Δεκέμβριο του 2013, το κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς τον επέλεξε ως υποψήφιο για τη θέση του προέδρου της Κομισιόν.

Από εκεί και πέρα στόχευε πια στην κορυφή. Στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ ήρθε πρώτος με 36,34%. Την επομένη μέρα το πρωί ο Αλέξης Τσίπρας συναντήθηκε με τον Πάνο Καμμένο και ανακοίνωσαν τη συγκυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ με τους Ανεξάρτητους Ελληνες. Εναν μήνα μετά, πρότεινε για την Προεδρία της Ελληνικής Δημοκρατίας τον Προκόπη Παυλόπουλο.

Στην πρώτη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου του, ο Τσίπρας όρισε ως προτεραιότητα της κυβέρνησής του τις διαπραγματεύσεις με την ΕΕ και το ΔΝΤ για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους και την ελάφρυνση του προγράμματος δανεισμού από τα μέτρα λιτότητας. Οι διαπραγματεύσεις υπό τον Τσίπρα και τον υπουργό Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη κατέληξαν σε αδιέξοδο. Και στις 26 Ιουνίου 2015 ανακοίνωσε την πρόθεσή του να προχωρήσει στη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για το αν πρέπει να γίνουν αποδεκτές οι προτάσεις της ΕΕ και του ΔΝΤ, παρά τις προειδοποιήσεις των εταίρων για τα χειρότερα. Το δημοψήφισμα προκηρύχθηκε από τη Βουλή επίσημα στις 28 Ιουνίου 2015 και από την επομένη οι τράπεζες παρέμειναν κλειστές και σε λίγες μέρες επιβλήθηκαν τα capital controls. Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, με 61,31% υπέρ του «Οχι», έμοιαζε με θρίαμβο του Τσίπρα. Σύντομα όμως, στις 13 Ιουλίου, υπέγραψε συμφωνία για τρίτο μνημόνιο, γεγονός που οδήγησε σε αποχώρηση σχεδόν της μισής Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ και την προκήρυξη πρόωρων εκλογών. Επανεξελέγη, τον Σεπτέμβριο του 2015, με 36,34%, συγκυβερνώντας και πάλι με τον Πάνο Καμμένο και τους Ανεξάρτητους Ελληνες.

Η Συμφωνία των Πρεσπών

Η απόφαση που έμελλε να γίνει η πιο σημαντική, πολιτικά, κληρονομιά του ήταν και η πιο αμφιλεγόμενη. Η Συμφωνία των Πρεσπών υπογράφηκε από τον Τσίπρα και τον Ζόραν Ζάεφ στις 17 Ιουνίου του 2018, ψηφίστηκε από τη Βουλή στις 25 Ιανουαρίου του 2019 και χαιρετίστηκε κυρίως από τη διεθνή κοινότητα, ενώ στην Ελλάδα είχαν ξεσπάσει συλλαλητήρια και οι Ανεξάρτητοι Ελληνες αποχωρούσαν από τη συγκυβέρνηση. Εχοντας, πλέον, μια αδύναμη πλειοψηφία με τη στήριξη 6 «ανταρτών», ο ΣΥΡΙΖΑ ήρθε  δεύτερος στις ευρωεκλογές του Μαΐου του 2019 κι ο Τσίπρας προκήρυξε πρόωρες εθνικές εκλογές για τον Ιούλιο, στις οποίες ο ΣΥΡΙΖΑ ήρθε δεύτερος με 31,53%. Μετά από μία τετραετία όμως δεν κατάφερε να διατηρήσει αυτό το ποσοστό. Στις εκλογές της 21ης Μαΐου ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε 11,46 μονάδες λαμβάνοντας 20,07% και του Ιουνίου έχασε κι άλλες 2,23 λαμβάνοντας 17,83%.