Τι οφείλουμε στον ΣΥΡΙΖΑ

Οταν πριν από οκτώμισι χρόνια ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε κυβέρνηση (με τη συνεργασία των ακροδεξιών ΑΝΕΛ), μεγάλη κουβέντα άνοιξε για το κατά πόσο αυτό που, αυτάρεσκα, οι ίδιοι οι συριζαίοι ονόμασαν «αριστερή» θα ήταν, τελικά, παρένθεση ή ολόκληρο καινούργιο κεφάλαιο. Στις χθεσινές εκλογές όχι απλά οριστικοποιήθηκε ότι επρόκειτο όντως περί παρένθεσης, αλλά και ότι σε αυτήν μπήκε και τελεία και παύλα. Το μόνο που παίζεται (όχι ότι έχει καμία σημασία) παραμένει το αν όντως αυτή η παρένθεση ήταν αριστερή (προσωπικά, πιστεύω ότι ήταν). Κι αυτό διότι οι πλέον διαπρύσιοι επικριτές του ΣΥΡΙΖΑ ήταν και είναι οι παλιοί αριστεροί.

Είναι αυτό το τέλος του ΣΥΡΙΖΑ; Εικάζω πως ναι, τουλάχιστον έτσι όπως τον ξέραμε έως τώρα. Και όχι μόνο λόγω της περαιτέρω πτώσης του ποσοστού του, αλλά επειδή ήταν – από το 2015 και μετά – η έβδομη κατά σειρά εκλογική ήττα του με ολοένα και πιο συρρικνωμένα ποσοστά. Κάπως σαν τον πόντο στα καλσόν που όσο μανό και αν του βάζαμε δεν μπορούσαμε να ανακόψουμε την ανεξέλεγκτη πορεία του. Πώς το έλεγε εκείνο το παλιό τραγούδι; «Πήραμε την κάτω βόλτα, όμορφή μου Παναγιώτα».

Ο τρόπος με τον οποίο φαίνεται να τελειώνει αυτή η πρώτη φάση του ΣΥΡΙΖΑ, ως κόμματος εξουσίας, αναιρεί τον πιο δημοφιλή στίχο του Τ. Σ. Ελιοτ (τι κοινό άλλωστε θα μπορούσαν να έχουν η κοσμοεικόνα ενός ποιητή και ενός κόμματος;). «Ετσι τελειώνει ο κόσμος, όχι με έναν πάταγο αλλά με έναν λυγμό» λέει ο Ελιοτ. Αντίθετα, οι ψευδαισθήσεις του ΣΥΡΙΖΑ τελειώνουν με πάταγο. Οπως, άλλωστε, τελειώνουν πάντα οι ψευδαισθήσεις. Τον πάταγο της υποστολής και του επιθετικού θρήνου. Τον εκκωφαντικό κρότο που προκαλεί η διαπίστωση ότι η υποκειμενική σου αλήθεια δεν συμφωνεί με τη συμπαντική. Και τον θόρυβο που κάνεις όταν κατηγορείς το σύμπαν για αυτό. Αλλά, πού θα πάει, θα κοπάσει κι αυτός. Εντάξει, έχουμε δει τα τελευταία χρόνια ότι ακόμη και λίγα άτομα μπορούν να φωνάζουν πολύ δυνατά προς δημιουργία χλαπαταγής. Αλλά πόσο λίγα; Τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ θα βαίνουν συνεχώς μειούμενα – έτσι δείχνει η εμπειρία. Γιατί; Διότι υπήρξε ένα ευκαιριακό κόμμα. Υπό την έννοια ότι χρωστά την ύπαρξή του στις κομματικές, οικονομικές, κοινωνικές, ιδεολογικές, ακόμη και υπαρξιακές «τρύπες» που άνοιξε η κρίση στην ελληνική κοινωνία. Οι τρύπες έκλεισαν. Οπότε, ποιος ψωνίζει από ευκαιρίες και εκπτώσεις όταν οι κανονικές τιμές είναι χαμηλότερες και τα προσφερόμενα προϊόντα καλύτερης ή, τέλος πάντων, εγγυημένης ποιότητας;

Το χθεσινό αποτέλεσμα όμως δεν χαρτογραφεί απλώς την ήττα ενός κόμματος αλλά την ήττα μιας νοοτροπίας. Που σερνόταν για χρόνια στην ελληνική κοινωνία και ίσως θα σερνόταν για πολύ ακόμη αν δεν την ανήγαγε ο ΣΥΡΙΖΑ σε κυρίαρχη ρητορική του. Και αν δεν τίγκαρε τον επίσημο και ανεπίσημο πολιτικό λόγο, το Διαδίκτυο και τη δημόσια ζωή με τις τοξίνες της.

Τοξικό σοκ

Αν χορηγείς σε κάποιον μικρές ποσότητες δηλητηρίου, σιγά σιγά τις συνηθίζει. Εξοικειώνεται με τα συμπτώματα. Και ξαφνικά… παθαίνει συγκοπή. Ενώ αν οι δόσεις είναι μεγάλες και τα συμπτώματα έντονα, το υποψήφιο θύμα τρέχει στο νοσοκομείο. Και έτσι μπορεί να σωθεί. Αυτό συνέβη με τον ΣΥΡΙΖΑ. Τα τελευταία χρόνια, διά των στελεχών και των τρολ του (που πολλές φορές ήταν τα ίδια άτομα), άδειασαν στην ελληνική κοινωνία κουβάδες, κουβάδες όμως λαϊκισμού, τοξικότητας, μίσους, μισαλλοδοξίας, fake news, στοχοποίησης, δολοφονίας χαρακτήρων, στημένων υποθέσεων, προπαγάνδας, θράσους, επιθετικότητας.

Θα μπορούσα να γράφω πολλά ακόμη. Για την εργαλειοποίηση της Ιστορίας, το κλείσιμο του ματιού στην Ακροδεξιά πριν καν γίνει ακόμη κυβέρνηση, την αμορφωσιά και την έπαρση του αρχηγού του, τη μούφα της αυτοκριτικής μετά τα αποτελέσματα των εκλογών του Μαΐου, την τάχα μου ανανέωση που, τελικά, περιορίστηκε σε δυο ξανθές και τρεις χορεύουν. Οσο πιο πολλά όμως τόσο πιο καλά. Η κοινωνία έγκωσε πολύ πιο γρήγορα και πολύ πιο εκκωφαντικά απ’ όσο αν οι δόσεις τοξικότητας ήταν μικρότερες. Και έστειλε σε ένα είδους χρονοντούλαπου αυτή τη νοοτροπία. Από αυτή την άποψη, οφείλουμε κάτι στον ΣΥΡΙΖΑ. Την αυτοκτονική πολιτική του. Σκεφτείτε δηλαδή να ήταν πιο κομψός και πιο σύγχρονος ο λόγος του.