Oι δύο βασικές τάσεις στην αγορά εργασίας στην Ελλάδα

Η παγκόσμια υγειονομική κρίση οδήγησε σε μια μετατόπιση των παραδοσιακών σταθερών της αγοράς εργασίας, με τους εργαζόμενους να επανεξετάζουν τον ορισμό της εργασιακής ασφάλειας, την έννοια του περιβάλλοντος εργασίας, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο η εργασία συνδέεται με την καθημερινή τους ζωή. Οι μεταβολές αυτές στις προτεραιότητες των εργαζομένων οδήγησαν, με τη σειρά τους, τους εργοδότες να εξετάσουν νέες στρατηγικές για το ανθρώπινο δυναμικό τους, ενσωματώνοντας την ευελιξία, τις επιλογές καριέρας, τους ρόλους εργασίας, καθώς και τη «μεγάλη εικόνα» των αξιών και των αρχών της επιχείρησης.

Βασικό στοιχείο της αλλαγής στην αγορά εργασίας είναι η μεταβολή των προσδοκιών από τους εργαζόμενους προς τους εργοδότες. Ο τρόπος, δηλαδή, και τα κριτήρια, σύμφωνα με τα οποία αξιολογούν τον εργοδότη τους, παραμένουν ή αποφασίζουν να αποχωρήσουν από την εργασία τους και επιλέγουν τον επόμενο επαγγελματικό τους σταθμό.

Στην Ελλάδα, όπως αποτυπώνεται στην έρευνα Workmonitor της Randstad, για τους εργαζόμενους που επιλέγουν να εγκαταλείψουν τον σημερινό εργοδότη τους, οι καλύτερες συνθήκες εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της εγκατάλειψης ενός αρνητικού χώρου εργασίας (41%) ή της έλλειψης ευκαιριών εξέλιξης (29%), αποτελούν τους κύριους παράγοντες για τη λήψη της απόφασής τους. Παρά το αυξημένο κόστος διαβίωσης, περίπου ένας στους τρεις εργαζόμενους στην Ελλάδα έχει παραιτηθεί από μια εργασία που δεν συμβάδιζε με την προσωπική ζωή του, με τους εργαζόμενους 25-34 ετών να είναι πιο πιθανό να παραιτηθούν από μια εργασία που τους εμποδίζει να απολαμβάνουν τη ζωή τους (61%).

Οπως καταγράφει η έρευνα Employer Brand της Randstad για το 2023, το 64% των ελλήνων εργαζομένων θα εξέταζε το ενδεχόμενο να εγκαταλείψει τον εργοδότη του λόγω των χαμηλών αποδοχών, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, τη στιγμή που οι εργαζόμενοι ηλικίας 18-24 ετών τείνουν να αξιολογούν περισσότερα κριτήρια για την απόφαση αλλαγής εργοδότη, με το μισθολογικό να παραμένει ο βασικός παράγοντας για το 53% από εκείνους.

Οι κεντρικοί παράγοντες, εκτός του μισθολογικού, που ενισχύουν την πρόθεση αλλαγής εργοδότη είναι ο φόβος απώλειας της εργασίας, η βελτίωση της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, η μείωση του χρόνου μετακίνησης, η έλλειψη ενδιαφέροντος για την εργασία τους ή οι ευκαιρίες εξέλιξης της καριέρας. Οι παράγοντες αυτοί καταγράφονται από το σύνολο των εργαζομένων, όλων των ηλικιών, με αξιοσημείωτη εντούτοις διαφοροποίηση στην προτεραιότητα της βελτίωσης της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, η οποία παραμένει σημαντική μόλις για το 22% των εργαζόμενων άνω των 54 ετών.

Στην αγορά εργασίας του 2023 παρατηρούνται συνολικά δύο κύριες τάσεις, τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκοσμίως: η μετατόπιση των βασικών προσδοκιών των εργαζομένων, καθώς και η ταχεία στροφή στην τεχνητή νοημοσύνη και τις λύσεις που προσφέρουν τα τεχνολογικά εργαλεία στην εργασία.

Το μέλλον της εργασίας, όπως καταγράφει η Randstad στις τελευταίες δημοσιευμένες έρευνες, επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στον εργαζόμενο και τις ανάγκες του, με το υβριδικό μοντέλο εργασίας να κυριαρχεί, επιτρέποντας στους εργαζόμενους να επιλέγουν και να αποφασίζουν οι ίδιοι τον τόπο της εργασίας τους. Από την άλλη πλευρά, επιχειρήσεις και εργοδότες επανεξετάζουν τις πρακτικές τους και τη συνολική εμπειρία των εργαζομένων τους με στόχο να παρέχουν ευελιξία στο ανθρώπινο δυναμικό τους και να αυξήσουν τη συνολική παραγωγικότητά τους. Ταυτόχρονα, αναπροσαρμόζουν τις παροχές προς την ομάδα τους και φροντίζουν για τη βέλτιστη διανομή των ρόλων και του όγκου της εργασίας.

Οπως αποτυπώνει η έρευνα Talent Trends 2023 της Randstad, έμφαση δίνεται στην ευελιξία των ομάδων εργασίας, με το 77% των leaders να αναγνωρίζει τη σημασία της, υποδηλώνοντας τη στροφή της αγοράς προς τη δημιουργία ευέλικτων μοντέλων ανθρώπινου δυναμικού, τα οποία θα έχουν τη δυνατότητα να ανταποκριθούν σε τυχόν μεταβαλλόμενες ανάγκες της αγοράς ή της επιχείρησης. Παράλληλα, το 80% των leaders πλέον επικεντρώνεται στην εύρεση ταλέντων, των οποίων οι δεξιότητες θα έχουν μετρήσιμη επίδραση στην επιχειρηματική απόδοση.

Η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης και της τεχνολογίας στην καθημερινότητα της εργασίας, μετατοπίζουν την προσοχή των επιχειρήσεων στην αναζήτηση εργαζομένων με ικανότητες, όπως η δημιουργική και αναλυτική σκέψη, η ανθεκτικότητα και η ευελιξία, οι οποίες αναμένεται να αποκτήσουν μεγαλύτερη αξία έως το 2027. Με την τεχνητή νοημοσύνη να αναλαμβάνει τις χρονοβόρες και επαναλαμβανόμενες εργασίες, οι εργαζόμενοι μπορούν να βελτιστοποιήσουν τα ταλέντα τους σε τομείς όπως οι διαπροσωπικές επαφές, η ανάλυση, η συνεργασία και η επιχειρηματικότητα, δεξιότητες που είναι δύσκολο να αντικατασταθούν με την τεχνητή νοημοσύνη (AI).

Στην πραγματικότητα, το μέλλον της αγοράς εργασίας βρίσκεται σε μια συνεχή αναδιαμόρφωση, επηρεαζόμενο άμεσα ή έμμεσα από τον συνδυασμό των οικονομικών, τεχνολογικών και κοινωνικών εξελίξεων. Η μόνη πλέον σταθερά για τις επιχειρήσεις και τους εργοδότες είναι η συνεχής προσαρμογή και η ενσωμάτωση της στρατηγικής για το ανθρώπινο δυναμικό, ως ενεργή πλέον συνιστώσα στη συνολική επιχειρηματική τους στρατηγική.

Η Λήδα Σγουράκη είναι διευθύντρια Professionals στη Randstad Ελλάδας.