Επιστροφή του κράτους με αδιέξοδα

Είναι τραγικό πως πολιτικές πεποιθήσεις και εκτιμήσεις επιστρέφουν συχνά συσκοτίζοντας την πραγματικότητα και προσπαθώντας να πείσουν για τα ίδια πράγματα. Αυτό που συχνά επαναλαμβάνεται είναι ο ισχυρισμός των απανταχού (αριστερών ή δεξιών) κρατιστών να πείσουν για την επιστροφή της κυριαρχίας του δημόσιου τομέα. Μετά τα χρόνια κυριαρχίας των ελεύθερων αγορών, θυμάμαι τον Ανδρέα Παπανδρέου, όπως και διάφορους μικρότερου διαμετρήματος πολιτικούς της ελληνικής Δεξιάς και Αριστεράς, να προσπαθούν να πείσουν πως είχε έρθει πλέον τότε ο θάνατος της ελεύθερης επιλογής.

Αφού αυτές οι εκτιμήσεις διαψεύστηκαν από την ίδια τη ζωή, ήρθε η εκλογή του Τζορτζ Μπους του νεότερου για να ξιφουλκήσουν πολλά ελληνικά Μέσα πως «το κράτος επιστρέφει». Σημείωνα τότε πως οι κρατικοπαρεμβατικές πολιτικές του συντηρητικού προέδρου των ΗΠΑ θα καταρρεύσουν σαν χάρτινος πύργος. Δεν άργησα να δικαιωθώ με την οικιστική κρίση στην αμερικανική οικονομία και τον ατυχή ΜακΚέιν να πληρώνει τη νύφη. Και τον επόμενο πρόεδρο Ομπάμα να τσαλακώνει άγρια τα δεδομένα της αμερικανικής αγοράς.

Τώρα με αφορμή τα παρεμβατικά μέτρα του Μπάιντεν οι Κασσάνδρες ξαναχτυπούν. «Επιστροφή του κράτους» προβλέπουν, προεξοφλώντας την επιτυχία μιας τέτοιας στρατηγικής. Πρόσφατα όμως έχουμε αρχίσει να γινόμαστε μάρτυρες των σχετικών αποτελεσμάτων. Το αμερικανικό Δημόσιο έφτασε, για πρώτη φορά στην Ιστορία, στα όρια του να κηρύξει επίσημα χρεοκοπία και στάση πληρωμών. Αν αυτό είναι το τελικό αποτέλεσμα μιας επιστροφής του κράτους καλύτερα να μη δοκιμάσω. Θα μπορέσουν όμως κάποτε τα μυαλά του κόσμου να συνειδητοποιήσουν τι συμβαίνει και τι ακριβώς είναι καλό για τα συμφέροντά τους; Ή θα εξακολουθήσουν να παρασύρονται από τους λάτρεις του δημόσιου τομέα και της άσκοπης κατασπατάλησης των χρημάτων των φορολογουμένων, οδηγούμενοι στην καταστροφή; Φαίνεται πως το παράδειγμα της σοσιαλιστικής κυβέρνησης του κ. Σάντσεθ στην Ισπανία – που κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος στις τελευταίες εκλογές – δεν κατόρθωσε ακόμη να τους συνετίσει!

Στην Ευρώπη η συνειδητοποίηση των αδιεξόδων γίνεται ολοένα και πιο πραγματική. Η Γερμανία, η αδιαμφισβήτητη ναυαρχίδα της οικονομίας της ευρωζώνης, (που για χρόνια προΐστατο μιας πολιτικής μεγάλων φόρων και μεγάλων δαπανών), αναγκάστηκε να παραδεχθεί πως έχει βυθιστεί σε οικονομική ύφεση που δύσκολα θα μπορέσει να ξεπεράσει. Παράλληλα, εισηγήθηκε μια πολιτική απαγόρευσης αύξησης δαπανών πάνω από τον αντίστοιχο ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας. Κάτι που όταν πριν από 20 και περισσότερα χρόνια το είχα εισηγηθεί είχε θεωρηθεί – και από Γερμανούς – «απαράδεκτος» νεοφιλελευθερισμός, θατσερικής έμπνευσης. Τώρα όμως το εισηγείται η σοσιαλδημοκρατική Γερμανία. Και το δέχεται απνευστί η υπόλοιπη Ευρώπη! Ο καθένας καταλαβαίνει πως η αύξηση του δημόσιου τομέα, των κρατικών δαπανών και των άλογων παροχών δεν λύνει κανένα πρόβλημα. Για δημιουργικότητα και γρήγορα οικονομικά αποτελέσματα χρειάζονται πολιτικές ελεύθερης αγοράς, με λιγότερους φόρους και λίγες παρεμβατικές ρυθμίσεις. Ευτυχώς, όπως έδειξαν οι πρόσφατες ελληνικές εκλογές, οι Ελληνες – αν και δεν έχουν ακόμη αγκαλιάσει τον γνήσιο φιλελευθερισμό – αρχίζουν να στρέφουν την πλάτη στην Αριστερά και στις θεολογικές της, ουσιαστικά, δοξασίες.

Αν εξαιρέσει λοιπόν κανείς τα αδιέξοδα, για ποια ακριβώς «επιστροφή του κράτους» κάποιοι αισιοδοξούν;