Με τον δικό τους ήχο και τη δική τους γλώσσα

Οι Γιον Θορ Μπίργκισον (Jón Þór “Jónsi” Birgisson), Γκέοργκ Χολμ (Georg Holm) και Αγκούστ Εβάρ Γκούναρσον (Ágúst Ævar Gunnarsson) στο μακρινό πια 1994, αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να ασχοληθούν με αυτό που τους συγκινούσε και τους εξέφραζε περισσότερο. Τη μουσική. Στο Ρέικιαβικ τον Αύγουστο της παραπάνω χρονιάς και με… νονά την αδερφή του Γιόνσι, Σιγκουρός (Sigurrós), που μόλις είχε γεννηθεί, γεννήθηκαν και οι Sigur Rós.

Ως ένα μη αγγλόφωνο post – rock συγκρότημα από ένα «μικροσκοπικό νησάκι στη μέση του πουθενά», όπως έχουν πει οι ίδιοι σε συνεντεύξεις τους, δεν περίμεναν και κανείς δεν περίμενε ότι θα γέμιζαν το Madison Square Garden. Αλλά το δεύτερό τους άλμπουμ με τίτλο «Ágætis byrjun» του 1999, ανέβασε υπερβολικά τον πήχη για το γκρουπ στον βαθμό που ανάμεσα σε αυτούς που το αποθέωσαν ήταν οι Radiohead και ο Ντέιβιντ Μπόουι. Από κει και πέρα όλα ακολούθησαν τον δρόμο τους. Εξελίχθηκαν ως ένα από τα σημαντικότερα συγκροτήματα και ο δρόμος αυτός τους φέρνει την προσεχή Τρίτη 27 Ιουνίου στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού.

Στα 29-30 χρόνια της παρουσίας τους στη μουσική οι Sigur Rós έχουν κυκλοφορήσει – εκτός από το προανφερθέν – τα «Von» (1997), «()» (2002), «Takk…» (2005), «Með suð í eyrum við spilum endalaust» (2008), «Valtari» (2012), «Kveikur» (2013), «Átta» (2023). Το μουσικό τους στίγμα περιλαμβάνει τις ιδιαίτερες μακρόσυρτες υπνωτιστικές συνθέσεις τους, ενώ τα τραγούδια τους ερμηνευμένα εξ ολοκλήρου στα ισλανδικά (πολλά δεν περιλαμβάνουν και καθόλου στίχο) έχουν καταφέρει να γίνουν γνωστά παγκοσμίως ενώ κλασικά θεωρούνται τα «Starálfur», «Olsen Olsen», «Svefn – g – englar».

Η δύναμη του συγκροτήματος είναι τέτοια που κατάφεραν να δημιουργήσουν τον δικό τους μουσικό όρο, τη δική τους γλώσσα. Η Vonlenska (αγγλικά: Hopelandic) είναι ένας όρος που επινοήθηκε από το συγκρότημα για να αναφέρεται στις φωνές που τραγουδά ο Jónsi αντί για στίχους στα ισλανδικά ή τα αγγλικά. Ο όρος πήρε το όνομά του από το «Von», τραγούδι από το ομότιτλο ντεμπούτο τους άλμπουμ, όπου και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά. Ωστόσο, δεν είναι όλα τα τραγούδια των Sigur Rós στη γλώσσα Vonlenska, αφού πολλά τραγουδιούνται στα ισλανδικά. Η γλώσσα αποτελείται από σειρές συλλαβών χωρίς νόημα. Δίνει έμφαση στις συναισθηματικές ιδιότητες των ανθρώπινων φωνών και χρησιμοποιεί τα μελωδικά και ρυθμικά στοιχεία του τραγουδιού χωρίς το εννοιολογικό περιεχόμενο της γλώσσας. Ο ιστότοπος του συγκροτήματος το περιγράφει ως «μια μορφή ασυνήθιστων φωνητικών που ταιριάζει στη μουσική μας». Και η αλήθεια είναι ότι ταιριάζει πολύ καλά.

Αναταραχές

Το συγκρότημα, το 2018 κατηγορήθηκε από την ισλανδική κυβέρνηση για φοροδιαφυγή ύψους ενός εκατομμυρίου ευρώ για την περίοδο 2010 – 2014. Οι Sigur Rós επικαλέστηκαν λάθος του λογιστή τους, αποπλήρωσαν το χρέος με τόκους αλλά το 2020 αντιμετώπισαν δεύτερη δίωξη για το ίδιο αδίκημα, με αποτέλεσμα να δεσμευθούν τα περιουσιακά τους στοιχεία. Ολοι τους έχουν πλέον αθωωθεί, αλλά ο frontman του γκρουπ Jón Þór “Jónsi” Birgisson απαλλάχτηκε τελικά μόλις τον περασμένο Μάρτιο.

Σαν να μην έφθανε όμως αυτό το 2018, η Meagan Boyd κατηγόρησε δημοσίως τον ντράμερ Orri Páll Dýrason για σεξουαλική επίθεση. Ο Dýrason αρνήθηκε τις κατηγορίες, αλλά παραιτήθηκε λίγες μέρες αργότερα από το συγκρότημα για να πάρει τη θέση του ο αρχικός κιμπορντίστας του συγκροτήματος Kjartan Sveinsson που είχε φύγει το 2013. Τέλος ο Jón Pór “Jónsi} Birgisson χώρισε με τον επί 16 χρόνια σύντροφό του.

Τα παραπάνω φαίνεται ότι προσγείωσαν το γκρουπ και του έδωσαν την ώθηση να παρουσιάσει το «Átta», το όγδοο άλμπουμ τους, συνδυασμός ambient και neoclassical στοιχείων που οδηγεί στη συνθετική τελειότητα.