Υπέρταση κύησης, προεκλαμψία και κίνδυνος καρδιακής ανεπάρκειας

Η αρτηριακή υπέρταση, που είναι υπεύθυνη σε παγκόσμιο επίπεδο για το 50% των θανάτων από αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, εμφανίζεται περίπου στο 10%-15% των κυήσεων και αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνητότητας της εγκύου. Μέχρι πρότινος, οι υπερτασικές διαταραχές της κύησης αντιμετωπίζονταν ως βραχυπρόθεσμα επεισόδια, καθώς συχνά κατά την εγκυμοσύνη παρατηρείται αύξηση της αρτηριακής πίεσης, η οποία όμως επιστρέφει στα νορμοτασικά επίπεδα αμέσως μετά τον τοκετό. Τα τελευταία χρόνια έρευνες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες με υπέρταση κύησης ή προεκλαμψία μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία τους. Η υπέρταση κύησης έχει συνδεθεί με έως και 45% υψηλότερο κίνδυνο για εμφάνιση μελλοντικής καρδιαγγειακής νόσου στη διάρκεια ζωής της γυναίκας.

Στο πλαίσιο μιας πρόσφατης μελέτης αναλύθηκαν ιατρικά δεδομένα από 79.000 γυναίκες από τη Σουηδία οι οποίες κατά την εγκυμοσύνη εμφάνισαν είτε υπέρταση ή προεκλαμψία και από περίπου 369.000 γυναίκες με κανονική αρτηριακή πίεση κατά την κύηση, με καμία από τις συμμετέχουσες να έχει ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου και αρτηριακής υπέρτασης. Διαπιστώθηκε ότι σε ένα μέσο διάστημα 13 χρόνων μετά την κύηση ο κίνδυνος εμφάνισης καρδιακής ανεπάρκειας είχε αυξηθεί κατά 70% στις γυναίκες που είχαν εμφανίσει υπέρταση κύησης ή προεκλαμψία συγκριτικά με τις νορμοτασικές εγκύους. Μάλιστα, αξίζει να σημειωθεί ότι ο κίνδυνος καρδιακής ανεπάρκειας ισχαιμικής αιτιολογίας ήταν σχεδόν διπλάσιος, ενώ διαπιστώθηκε ότι γυναίκες που είχαν εμφανίσει υπέρταση σε περισσότερες από μία εγκυμοσύνες είχαν πιο αυξημένο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών επιπλοκών. Η ισχαιμική καρδιακή ανεπάρκεια θα μπορούσε να εξηγηθεί από το κοινό προφίλ παραγόντων κινδύνου με την υπέρταση, ενώ για τη μη ισχαιμική καρδιακή ανεπάρκεια υπεισέρχονται φλεγμονώδεις και πιθανά ανοσολογικοί μηχανισμοί.

Ο κίνδυνος είναι υπαρκτός όχι μόνο για τις γυναίκες με ιστορικό υπέρτασης ή καρδιαγγειακών παθήσεων αλλά και για εκείνες που πρώτη φορά παρουσιάζουν υπέρταση κατά την κύηση. Συνεπώς αυτή η μερίδα των γυναικών είναι σημαντικό να παρακολουθείται συστηματικά όχι μόνο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αλλά και στα χρόνια που θα ακολουθήσουν, καθώς ο κίνδυνος εκδήλωσης καρδιαγγειακών προβλημάτων είναι εξαιρετικά αυξημένος. Φυσικά, το πρόβλημα μπορεί να επιδεινωθεί ή να μετριαστεί ανάλογα με τον τρόπο ζωής και τις υγιεινές ή μη επιλογές της εκάστοτε γυναίκας τόσο κατά την κύηση όσο και αργότερα.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Αθηνών