Ο φόβος για την «παντοδυναμία Μητσοτάκη»

Τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της αντιπολίτευσης επισείουν τον κίνδυνο να προκύψει «παντοδυναμία Μητσοτάκη» ως αποτέλεσμα των εκλογών της 25ης Ιουνίου. Μάλιστα, επιμένουν να τον προβάλλουν με τον ίδιο έντονο και εμφατικό τρόπο. Τόσο ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ όσο και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ έχουν δηλώσει ότι προτιμούν την ακυβερνησία από την παντοδυναμία Μητσοτάκη.

Ο ισχυρισμός περί κινδύνου για το δημοκρατικό πολίτευμα από την πιθανολογούμενη παντοδυναμία Μητσοτάκη βασίζεται κυρίως στο επιχείρημα ότι για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες το κυβερνών κόμμα δεν θα έχει απέναντί του ισχυρή αξιωματική αντιπολίτευση. Ομως η εναλλακτική πρόταση των δύο προέδρων, ότι δηλαδή θα προτιμούσαν να μη σχηματιστεί καθόλου κυβέρνηση ή να σχηματιστεί μια αδύναμη και παραπαίουσα κυβέρνηση, είναι πασίδηλα ακραία. Εισηγούνται δηλαδή προγραμματικά την παρατεταμένη πολιτική αστάθεια, υιοθετώντας μια θέση που θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως εξής: «Η παντοδυναμία Μητσοτάκη συνιστά υπαρξιακή απειλή για μας. Συνεπώς, είναι προτιμότερο να μη σχηματιστεί ή να μη στεριώσει καμιά κυβέρνηση, έως ότου το ένα από τα δύο κόμματα αποκτήσει ισοδύναμο μέγεθος ή ακόμη έως ότου αναδειχθεί πρώτο κόμμα αντί για τη ΝΔ». Θα χαρακτήριζα την εισήγησή τους βαθιά αντιδημοκρατική, αλλά περιορίζομαι να διαπιστώσω ότι πρόκειται για ολοφάνερη ανοησία και στη σύλληψη και στις συνέπειές της.

Κατά τη γνώμη μου, οι ακραίες τοποθετήσεις των δύο προέδρων αποτελούν σοβαρή ένδειξη ότι ο ισχυρισμός για τον κίνδυνο που θα συνιστούσε μια ενδεχόμενη παντοδυναμία Μητσοτάκη υποκρύπτει έναν ανομολόγητο φόβο. Φοβούνται δηλαδή ότι ο πρόεδρος της ΝΔ έχει εξασφαλίσει όχι μόνο την επόμενη, αλλά, εκτός απροόπτου, και τη μεθεπόμενη κυβερνητική θητεία. Ασχετα με το τι λένε δημόσια, βλέπουν ότι ο Μητσοτάκης κυριαρχεί στον χώρο του Κέντρου και έχει υιοθετήσει και εφαρμόζει με επιτυχία την κοινωνική ατζέντα της Κεντροαριστεράς, και μάλιστα χρησιμοποιώντας οικονομικούς πόρους που προέρχονται από την ανάπτυξη και τη μείωση των φόρων, δηλαδή από την άσκηση φιλελεύθερης οικονομικής πολιτικής, και όχι από πρόσθετη φορολόγηση.

Η αντιπολίτευση δεν θα καταστεί ικανή να καταθέσει μια συνολική πειστική αντιπρόταση εάν δεν πάψει να αντιμετωπίζει τη ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη με την απαρχαιωμένη αντιδεξιά αντίληψη. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι σε θέση να το κάνει και κατά τη γνώμη μου δεν πρόκειται να το κάνει. Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ έχει τις προϋποθέσεις να αναθεωρήσει τη στρατηγική του αλλά ενδεχομένως θα απαιτηθεί αλλαγή ηγεσίας, κάτι που προς το παρόν δεν διαφαίνεται ως προοπτική.

Οσον αφορά ειδικότερα τις κομματικές εξελίξεις, δεν είναι εύκολο να προβλέψει κανείς ποια μορφή θα πάρει η αναδιάταξη των δυνάμεων στον χώρο της Κεντροαριστεράς και κυρίως πόσο χρόνο θα διαρκέσει. Πάντως, μετά τις 25 Ιουνίου αναμένεται να υπάρξουν σοβαρές αναταράξεις στον ΣΥΡΙΖΑ με άδηλη έκβαση. Για το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ η ανάκτηση της θέσης της αξιωματικής αντιπολίτευσης φαίνεται ότι θα αποτελέσει προτεραιότητα τα επόμενα χρόνια.

Υπό το φως των παραπάνω δεδομένων και των ενδεχόμενων ανακατατάξεων στον χώρο της αντιπολίτευσης, ο φόβος για την παντοδυναμία Μητσοτάκη αποκτά πολύ συγκεκριμένη διάσταση. Συναρτάται δηλαδή με ένα οικονομικό-κοινωνικό και πολιτικό πλαίσιο, το οποίο παρέχει στον πρόεδρο της ΝΔ τις προϋποθέσεις και τα χρονικά περιθώρια για προγραμματισμό πέραν της τετραετίας. Σημειολογικά, θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι ο όρος «παντοδυναμία» προέκυψε ως ανομολόγητη αντίδραση στην «πλήρη αδυναμία» που αισθάνεται η αντιπολίτευση απέναντι στην πολιτική κυριαρχία του Κυριάκου Μητσοτάκη. Από την άποψη αυτή ο λόγος αυτός καθαυτόν περί παντοδυναμίας Μητσοτάκη συνιστά πολιτική παραδοχή εξίσου πρωτοφανή με την εκλογική κατάρρευση της αξιωματικής αντιπολίτευσης.