Οι μαρτυρίες ρίχνουν φως στα «σκοτεινά» σημεία της τραγωδίας

Στο λιμάνι της Καλαμάτας κάνουν τρισάγιο στη μνήμη των νεκρών και παρακαλούν για ένα θαύμα. Συγγενείς των αγνοουμένων, κοιτάζοντας τα νερά της θάλασσας, βουρκώνουν και περιμένουν ένα θαύμα. Ο Πάπας Φραγκίσκος αναφέρεται στο συμβάν που συγκλόνισε την Ευρώπη κατά την κυριακάτικη προσευχή στο Βατικανό. «Με μεγάλη θλίψη και πολύ πόνο σκέφτομαι τα θύματα του πολύ σοβαρού ναυαγίου που σημειώθηκε τις τελευταίες ημέρες στα ανοιχτά της Ελλάδας. Φαίνεται πως η θάλασσα ήταν ήρεμη. Ανανεώνω τις προσευχές μου για όσους έχασαν τη ζωή τους και παρακαλώ να γίνεται πάντα ό,τι είναι δυνατόν για να αποτραπούν παρόμοιες τραγωδίες», λέει. Στο Πακιστάν οι τοπικές Αρχές συλλαμβάνουν δέκα άτομα που φέρεται να εμπλέκονται στη διακίνηση μεταναστών που εν τέλει επιβιβάστηκαν στο μοιραίο αλιευτικό…

Πέρασαν πέντε μέρες από τη στιγμή που ο χρόνος σταμάτησε στα ανοιχτά της Πύλου. Εβδομήντα οκτώ νεκροί ζητούν δικαίωση. Πολλά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα. Η σχηματισθείσα δικογραφία ρίχνει φως σε κάποια από αυτά.

1. «Οδύσσεια» μηνών από χώρα σε χώρα

Οπως περιγράφει ο 23χρονος Χαμπίμπ – εκ των 104 διασωθέντων του ναυαγίου -, έφυγε από το Πακιστάν όπου ζούσε με τους γονείς του τον Μάρτιο του 2023, προκειμένου να βρει δουλειά στην Ιταλία. Πλήρωσε 7.000 ευρώ σε έναν ομοεθνή του που ήταν γνωστό ότι κανόνιζε ταξίδια για την Ευρώπη. Ταξίδεψε αεροπορικώς από το Καράτσι για το Ντουμπάι μαζί με άλλους ομοεθνείς του με τον ίδιο σκοπό. Από το Ντουμπάι έφυγαν με προορισμό την Αίγυπτο και από εκεί ξανά αεροπορικώς για τη Λιβύη. Αυτοκίνητα τους παρέλαβαν και τους μετέφεραν σε ένα σπίτι, όπου έμειναν 80 άτομα για δύο μήνες. Την 1η Ιουνίου, τους μετέφεραν σε άλλο σπίτι στο Τομπρούκ, όπου έμειναν για μία εβδομάδα. Μετά, τους επιβίβασαν σε φορτηγά και έφτασαν στη θάλασσα. Τους επιβίβασαν σε τέσσερα μικρά σκάφη που τους οδήγησαν στο αλιευτικό.

2. Οι συνεχείς βλάβες, η άρνηση βοήθειας και η βύθιση

Σύμφωνα με μαρτυρίες, η μηχανή χάλασε για πρώτη φορά τη δεύτερη νύχτα του ταξιδιού και ξανά την τέταρτη μέρα. Από εκεί και πέρα χαλούσε συνέχεια. Ειδικά τη μέρα του ναυαγίου. Υπήρχε συγκεκριμένο άτομο που την επισκεύαζε, κάτι που έκανε και σχεδόν 12 ώρες πριν από την τραγωδία.

Στις 23.40, περίπου δυόμισι ώρες πριν από τη βύθιση, το πλήρωμα περιπολικού του Λιμενικού Σώματος προσέγγισε σε απόσταση 200 μέτρων, με τη χρήση προβολέα και μεγαφώνου, προσέφερε βοήθεια αλλά δεν έλαβε απάντηση. Στις 23.50 δόθηκε ένας μικρός κάβος με σκοπό να γίνει προσέγγιση μετά την πρόσδεση, αλλά ακούστηκαν φωνές: «No help. Go Italy». Επτά λεπτά αργότερα, έλυσαν τον κάβο και κινήθηκαν με χαμηλή ταχύτητα μέχρι να ακινητοποιηθούν και πάλι. Στις 02.00, και ενώ το σκάφος του Λιμενικού ήταν σε απόσταση 70 μέτρων, το πλήρωμά του παρατήρησε ότι το αλιευτικό άρχισε να παίρνει δεξιά κλίση και στο κατάστρωμα επικρατούσε αναβρασμός. Σε λιγότερο από ένα λεπτό το σκάφος ανατράπηκε και βυθίστηκε. Σύμφωνα με έναν επιβάτη πακιστανικής καταγωγής, το σκάφος έβαζε νερά και προσπαθούσαν να τα βγάλουν. «Κάποια στιγμή γύρισε προς τη μία μεριά λόγω βάρους και μεταφερθήκαμε προς την άλλη για να το επαναφέρουμε», λέει χαρακτηριστικά. «Μετά ξαναπήρε κλίση και πολλά άτομα έπεσαν στη θάλασσα. Το σκάφος βυθίστηκε, όσοι δεν πρόλαβαν να βγουν πνίγηκαν», συμπληρώνει.

3. Γυναικόπαιδα στο μοιραίο αλιευτικό

Και οι 104 διασωθέντες είναι άντρες. Σύμφωνα με πληροφορίες του Λιμενικού, μία από τις σορούς ανήκει σε γυναίκα. Ο Νεσέρ αναζητά τη γυναίκα του και τα παιδιά του: «Εμένα με έβαλαν στο κατάστρωμα. Τη γυναίκα μου και τα παιδιά μου σε καμπίνα. Η γυναίκα μου φορούσε ολόσωμη μπούρκα και μαντίλι. Είδα, όμως, και άλλες γυναίκες». Ο Αμπτούλ από τη Δαμασκό ταξίδευε με τη μητέρα του και τη θεία του. Δεν έχει από τότε κανένα νέο τους. Αλλες μαρτυρίες κάνουν λόγο για «μία γυναίκα σίγουρα στο πλευρό του καπετάνιου». «Ο καπετάνιος είχε δορυφορικό τηλέφωνο και μία λίστα με τηλέφωνα από Ελλάδα, Ιταλία, Μάλτα, Λιβύη και Αίγυπτο. Κάθε φορά που ήθελε να επικοινωνήσει με κάποιον, έφερναν τη γυναίκα για να μιλήσει αντί γι’ αυτόν», περιγράφει άλλος σύρος πρόσφυγας.

4. Οι εννέα διακινητές και ο ρόλος του καπετάνιου

Εννέα διασωθέντες από τη Συρία και το Πακιστάν επέδειξαν τους εννέα αιγύπτιους διακινητές. Ολοι τους επέστρεψαν από τη Μαλακάσα στην Καλαμάτα για συμπληρωματική κατάθεση. Οι φερόμενοι ως διακινητές, ηλικίας από 20 έως 40 ετών, αρνούνται τα πάντα. Ολοι, πλην ενός που παραδέχεται ότι είχε συντονιστικό ρόλο, υποστηρίζοντας όμως ότι η πρωτοβουλία ήταν δική του προκειμένου να επικρατεί τάξη στο αλιευτικό.

Οι μάρτυρες αποδίδουν στους φερόμενους ως διακινητές συγκεκριμένους ρόλους και ένα κοινό χαρακτηριστικό: μπορούσαν να κινούνται ελεύθερα στο σκάφος όσο οι υπόλοιποι ήταν καθισμένοι με τα πόδια κολλημένα στο στήθος. Μερικοί εξ αυτών είχαν και το «προνόμιο» της επικοινωνίας με τον καπετάνιο που ήταν κλειδωμένος στη γέφυρα και δεν πρόλαβε να βγει ποτέ.

5. Ο καβγάς για το νερό

Ο καβγάς στο αλιευτικό λίγο πριν από το ναυάγιο, όπως περιγράφουν οι διασωθέντες, έγινε για το νερό. «Η μηχανή ήταν σβηστή. Δίπλα μας είχε και άλλα σκάφη. Κάποιοι ζήτησαν νερό. Κάποιο πλοίο που περνούσε μας πέταξε νερά, αλλά τα πήραν όλα οι Αιγύπτιοι και σε εμάς δεν έδωσαν τίποτα. Ετσι ξεκίνησε ο καβγάς στο πλοίο», περιγράφουν.

6. Ο συνολικός αριθμός των επιβαινόντων

Οι μαρτυρίες για τον αριθμό των επιβαινόντων διαφέρουν. Κάποιοι μιλούν για 450, άλλοι για 700. Επιζών από τη Δαμασκό υποστηρίζει ότι άκουσε τον καπετάνιο να λέει πως ταξίδευαν 747 άτομα, τα 500 από το Πακιστάν.