Η συμπληρωματικότητα των φύλων

Στον χώρο της οικονομίας, μελέτες του IMF δείχνουν ότι εάν οι γυναίκες είχαν ίση αντιμετώπιση με τους άνδρες στην εργασία, η οικονομική ανάπτυξη των κρατών θα ήταν μεγαλύτερη. Συγκεκριμένα, σε χώρες όπου περιορίζεται το χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών στην εργασία, αυξάνεται το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) μέχρι 35%. Η συμπληρωματικότητα των φύλων στον χώρο εργασίας, με τις διαφορετικές ικανότητες αλλά και προσεγγίσεις των διαφόρων προβλημάτων από τις γυναίκες (όπως της ανάληψης ρίσκου και συνεργασιών), φαίνεται ότι βοηθάει τη συνολική ανάπτυξη και τα εισοδήματα ώστε τελικά να ωφελούνται συγχρόνως και οι άνδρες. Αυτό το κατανοούν όλο και περισσότερες εταιρείες που εμπιστεύονται τη διοίκησή τους σε γυναίκες. Η General Motors των αυτοκινήτων έχει πρόεδρο τη Mary Barra, η Lockheed Martin των αεροπλάνων τη Marilyn Hewson, η YouTube της επικοινωνίας τη Suzan Wojcicki.

Στον χώρο της υγείας, αναγνωρίζεται, όλο και συχνότερα, ο ρόλος των γυναικών στη διοίκηση μεγάλων νοσοκομείων. Η dr Redonda Miller είναι πρόεδρος του κορυφαίου διεθνώς Νοσοκομείου Johns Hopkins. Διοικεί 11.000 εργαζομένους και διαχειρίζεται λειτουργικά έσοδα 2,7 δισεκατομμυρίων κατά έτος. Ενα άλλο μεγάλο αντικαρκινικό νοσοκομείο του Harvard, το Dana Farber, έχει εμπιστευθεί τη διοίκησή του στην καθηγήτρια Laurie Glimcher, η οποία διαχειρίζεται τα ετήσια έσοδα των 1,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αλλά και τις ανάγκες των πάνω από 5.000 εργαζομένων.

Στην Εθνική Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ που περιλαμβάνει στα μέλη της 190 κατόχους βραβείων Νομπέλ, κάθε χρόνο εκλέγονται 100 νέοι ακαδημαϊκοί (Αμερικανοί και ξένοι). Από αυτούς, το 50% είναι γυναίκες, μεταξύ των οποίων και η ελληνίδα καθηγήτρια του Columbia Ελίζα Κονοφάγου.

Αν η συμπληρωματικότητα των φύλων είναι απαραίτητη στην οικονομική, ιατρική και ακαδημαϊκή μας πρόοδο, θα μπορούσε να ήταν εξίσου σημαντική και στην πνευματική μας πρόοδο, για όσους πιστεύουν σε αυτήν. Συγκεκριμένα, θα μπορούσε άμεσα να αναβαθμιστεί η συμβολή των γυναικών στην Εκκλησία με την αναβίωση της χειροτονίας των γυναικών στον βαθμό του διακόνου. Ιστορικά, η χειροτονία των διακονισσών υπάρχει στην Εκκλησία από την αποστολική εποχή, αναγνωρίζεται από Οικουμενικές Συνόδους και δεν υπάρχει καμία μέχρι σήμερα εκκλησιαστική διάταξη που να την καταργεί.

Στην πρόσφατη Ιστορία, ο Αγιος Νεκτάριος είχε χειροτονήσει διακόνισσα τη μοναχή Μαγδαληνή Μουστάκα, το 1914. Ο καθηγητής της Θεολογίας Ευάγγελος Θεοδώρου έχει αγωνιστεί για τη δυνατότητα αναβίωσης του θεσμού των διακονισσών στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Το ίδιο το Οικουμενικό Πατριαρχείο στο Διορθόδοξο Θεολογικό Συνέδριο το 1988 με θέμα «Η θέση της γυναίκας εν τη Ορθοδόξω Εκκλησία και τα περί χειροτονίας των γυναικών» ζητάει την αναβίωση του θεσμού.

Η σημερινή αντικειμενική πραγματικότητα όμως στην Ελλάδα είναι διαφορετική. Σύμφωνα με έρευνα του Οργανισμού Hellenic Observatory of Corporate Governance, οι ελληνίδες γυναίκες που συμμετέχουν ουσιαστικά στη διοίκηση των εισηγμένων εταιρειών αποτελούν μόλις το 3,2% των μελών των διοικητικών συμβουλίων. Στα μεγάλα δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία δεν υπάρχει καμία γυναίκα πρόεδρος ή διοικητής, ενώ στην Ακαδημία Αθηνών 49 τακτικά μέλη είναι άνδρες και μόνο τρία γυναίκες. Τέλος, στην Εκκλησία, όχι μόνο δεν έχει προχωρήσει ο θεσμός της χειροτονίας των γυναικών, αλλά συνεχίζει η πατερναλιστική τακτική, με τελευταίο παράδειγμα τη βίαιη αντίδραση στην προσπάθεια του ιερέως του Αγίου Νικολάου Ραγκαβά να αντικαταστήσει τα αγόρια «παπαδάκια» με νέες κοπέλες!

Αν θέλουμε να πάει ένα βήμα μπροστά η χώρα μας, πρέπει να θεσμοθετήσουμε και να υλοποιήσουμε τη συμπληρωματικότητα των φύλων στην οικονομία, την υγεία, την παιδεία και την Εκκλησία.

Ο Δημήτρης Λινός είναι ομ. καθηγητής Χειρουργικής ΕΚΠΑ, διευθυντής Χειρουργικής ομίλου «Υγεία», lecturer Χειρουργικής στο Harvard, εθελοντής ιερέας