Ντιλ έπειτα από σκληρό παζάρι στην ΕΕ

Συμφωνία επετεύχθη στους δύο βασικούς πυλώνες της μεταρρύθμισης ασύλου και μετανάστευσης της ΕΕ χθες στο Συμβούλιο υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ που συνεδρίασε στο Λουξεμβούργο προκειμένου να τερματιστούν οι πολυετείς επιζήμιες διαμάχες που χρονολογούνται από το 2015.

Επειτα από μια μακρά και δύσκολη διαπραγμάτευση, η σουηδική προεδρία της ΕΕ ανακοίνωσε αργά χθες το βράδυ: «Οι υπουργοί μόλις συμφώνησαν σε μια γενική προσέγγιση σχετικά με τον κανονισμό για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης και τον κανονισμό για τη διαδικασία ασύλου. Αυτοί οι φάκελοι αποτελούν τους δύο βασικούς πυλώνες της μεταρρύθμισης του συστήματος ασύλου της ΕΕ και είναι το κλειδί για μια καλή ισορροπία μεταξύ ευθύνης και αλληλεγγύης. Η σκληρή δουλειά κατά τη διάρκεια πολλών προεδριών συνέβαλε στο αποτέλεσμα που επιτύχαμε». Σημειώνεται ότι βάσει της συμφωνίας που επετεύχθη, για πρώτη φορά δημιουργείται ένας υποχρεωτικός μηχανισμός αλληλεγγύης, κάτι που παραδοσιακά ζητούσαν τα κράτη-μέλη της πρώτης υποδοχής, όπως η Ελλάδα.

Ως ένα «εξαιρετικά σημαντικό βήμα» στη μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ χαρακτήρισε την επίτευξη συμφωνίας η επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων, Ιλβα Γιόχανσον, ενώ ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Μαργαρίτης Σχοινάς, έκανε λόγο για μια «ιστορική ημέρα, καθώς οι υπουργοί Εσωτερικών υιοθέτησαν μια σταθερή βάση για διαπραγμάτευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε δύο από τις βασικές προτάσεις μας για το Σύμφωνο Μετανάστευσης».

Εντονο παρασκήνιο

Μέχρι να επιτευχθεί η συμφωνία, είχαν προηγηθεί έντονο παρασκήνιο και σκληρή διαπραγμάτευση στο Λουξεμβούργο, καθώς δέκα χώρες, μεταξύ των οποίων η Ιταλία και η Ελλάδα, αρνήθηκαν να στηρίξουν τη μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Η Ιταλία ζητούσε οι μετανάστες στους οποίους δεν χορηγείται άσυλο να επιτρέπεται να σταλούν πίσω στις «ασφαλείς» χώρες διέλευσής τους, ακόμα και αν δεν έχουν κάποιον ιδιαίτερο δεσμό στη χώρα αυτή. Η Γερμανία αντιτάχθηκε σε αυτή την ιδέα. Η Μάλτα, ανακοίνωσε ότι θα απέχει από την ψηφοφορία επί της συμβιβαστικής πρότασης που παρουσίασε η Σουηδία.  Η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Αυστρία, η Βουλγαρία και η Σλοβακία αρνήθηκαν επίσης να στηρίξουν την πρόταση.

Η επίτροπος Ιλβα Γιόχανσον και η Σουηδία που ασκεί την εξάμηνη περιοδική προεδρία της ΕΕ ως την 30ή Ιουνίου πρότειναν την αποκαλούμενη «ευέλικτη αλληλεγγύη», η οποία προβλέπει εναλλακτικούς τρόπους για να συνεισφέρουν οι «27» στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Βάσει της αρχικής πρότασης για συμφωνία, κάθε χώρα θα είναι υπεύθυνη για έναν συγκεκριμένο αριθμό ατόμων, αλλά δεν θα χρειάζεται απαραίτητα να τους φιλοξενήσει. Οι χώρες που δεν επιθυμούν να υποδεχθούν παράτυπους μετανάστες και πρόσφυγες που φθάνουν στην ΕΕ θα μπορούν να βοηθήσουν τους ομολόγους τους που τους φιλοξενούν με μετρητά (22.000 ευρώ ανά άτομο που δεν δέχονται), εξοπλισμό ή προσωπικό. Η συμφωνία θα εισάγει μια ταχεία συνοριακή διαδικασία για όσους θεωρείται απίθανο να κερδίσουν άσυλο, ώστε να αποτραπεί η παραμονή τους στο εσωτερικό της ΕΕ για χρόνια.