Μια καταστροφή που συγκρίνεται με το Τσερνόμπιλ

Κάπου 42.000 άνθρωποι σε άμεσο κίνδυνο από τις πλημμύρες. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι χωρίς πρόσβαση σε πόσιμο νερό. Ολοκληρωτική καταστροφή της χλωρίδας και της πανίδας σε μία ζώνη μήκους εκατοντάδων χιλιομέτρων, εκατέρωθεν του Δνείπερου. Κάπου 100.000 στρέμματα γεωργικών εκτάσεων θα βρεθούν κάτω από το νερό. Αλλα πέντε εκατομμύρια στρέμματα γης μετασχηματισμένα σε «έρημο» λόγω της έλλειψης άρδευσης. Μία νέα, σοβαρότατη απειλή για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια. Αν προσθέσει κανείς σε αυτόν τον προσωρινό απολογισμό και τις ζοφερές προβλέψεις που κάνουν για το άμεσο μέλλον Αρχές και ειδικοί, τους κινδύνους από τη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων φερτών ιζημάτων, ενδεχομένως ρυπασμένων με υψηλά ποσοστά βαρέων μετάλλων, καθώς και από τη μεταφορά των ναρκών που είχαν τοποθετήσει και τα δύο στρατόπεδα στη μία και την άλλη πλευρά του ποταμού που τους χώριζε εδώ και μήνες, καταλαβαίνει γιατί η καταστροφή από την κατάρρευση του φράγματος της Νόβα Καχόβκα συγκρίνεται ήδη με την καταστροφή που προκάλεσε το πυρηνικό δυστύχημα του Τσερνόμπιλ το 1986 – και τα δύο άλλωστε συνέβησαν στην ίδια χώρα.

Σοκαρισμένοι

«Το μέγεθος της καταστροφής δεν θα γίνει πλήρως αντιληπτό παρά μόνο τις επόμενες ημέρες», δήλωσε τη νύχτα της Τρίτης προς Τετάρτη ο Μάρτιν Γκρίφιθ, επικεφαλής αρωγής του ΟΗΕ, στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ – κατά την έκτακτη συνεδρίαση του σώματος, Κίεβο και Μόσχα συνέχισαν να αλληλοκατηγορούνται για την κατάρρευση του φράγματος της Νόβα Καχόβκα. Προς το παρόν, μερικοί αριθμοί αρκούν, παρόλη την ψυχρότητά τους, για να πάρει κάποιος μια ιδέα: περισσότερα από 30.000 κυβικά μέτρα νερό διέρρεαν χθες κάθε δευτερόλεπτο από τον ταμιευτήρα του φράγματος. Σε ορισμένες περιοχές της Χερσώνας τα νερά είχαν φτάσει σε βάθος 5,34 μέτρων. Οι ουκρανικές Αρχές είχαν απομακρύνει τους κατοίκους 24 πλημμυρισμένων οικισμών και επεσήμαιναν πως τουλάχιστον 20 άλλοι οικισμοί είχαν πλημμυρίσει στην άλλη πλευρά του ποταμού, στις περιοχές που ελέγχονται από τις ρωσικές δυνάμεις – κατήγγελλαν μάλιστα πως οι κατοχικές Αρχές δεν απομάκρυναν τους κατοίκους και καλούσαν τον ΟΗΕ και τη Διεθνή Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού να βοηθήσουν, ενώ ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε, μιλώντας στις γερμανικές εφημερίδες «Bild» και «Die Welt» καθώς και στο «Politico», «σοκαρισμένος» από την απουσία των δύο διεθνών οργανισμών. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ουκρανικών Αρχών, περίπου 80 κοινότητες σε όλη την περιφέρεια της Χερσώνας κινδύνευαν να πλημμυρίσουν. Παράλληλα, η καταστροφή άφησε χωρίς νερό το 94% των συστημάτων άρδευσης της Χερσώνας, το 74% των συστημάτων άρδευσης της Ζαπορίζια και το 30% των συστημάτων άρδευσης του Ντνίπρο. Αγνωστη παραμένει η ποσότητα της σοδειάς που μπορεί να χαθεί τόσο από τις πλημμύρες όσο και από την ξηρασία, τις δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος. Για την Ιστορία, πάντως, η Ουκρανία εκπροσωπεί ένα 40% του παγκόσμιου εμπορίου αλεύρου ηλιάνθου, ένα 35% του παγκόσμιου εμπορίου ηλιελαίου και ένα 5% των παγκόσμιων εξαγωγών σιταριού, κριθαριού και καλαμποκιού.

Δεν παίρνουν ευθύνη

Η Ρωσία κάνει ό,τι μπορεί προκειμένου να αποτινάξει από πάνω της κάθε ευθύνη. Ως μία «βάρβαρη πράξη του Κιέβου» χαρακτήρισε χθες την κατάρρευση του φράγματος, στη διάρκεια τηλεφωνικής του επικοινωνίας με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο Βλαντίμιρ Πούτιν, μιλώντας για «περιβαλλοντική και ανθρωπιστική καταστροφή». Νωρίτερα, ο τούρκος πρόεδρος είχε συνομιλήσει τηλεφωνικά και με τον ουκρανό ομόλογό του Βολοντίμιρ Ζελένσκι: σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, ο Ερντογάν πρότεινε και στις δύο πλευρές τη σύσταση «διεθνούς επιτροπής», με τη συμμετοχή «ειδικών προερχόμενων από τις εμπόλεμες πλευρές, τα Ηνωμένα Εθνη και τη διεθνή κοινότητα, περιλαμβανομένης της Τουρκίας», που θα αναλάβει τη διεξαγωγή «σε βάθος έρευνας» για την καταστροφή του φράγματος.

Τόσο οι ηγέτες της ΕΕ όσο και ο γ.γ. του ΝΑΤΟ ξεκαθάρισαν ευθύς αμέσως πως θεωρούν, όπως και το Κίεβο, υπεύθυνη για την καταστροφή του φράγματος της Νόβα Καχόβκα, που τελούσε υπό ρωσικό έλεγχο, τη Μόσχα. ΗΠΑ και Βρετανία εμφανίστηκαν πιο επιφυλακτικές, λέγοντας πως δεν έχουν καταλήξει ακόμα σε οριστικά συμπεράσματα – αν και το NBC μετέδωσε ήδη από προχθές πως η Ουάσιγκτον διαθέτει απόρρητες πληροφορίες ότι ευθύνεται η Ρωσία και βρίσκεται σε διαδικασία αποχαρακτηρισμού τους. Ποιον ωφελεί αυτό το έγκλημα πολέμου; αναρωτιούνται στο μεταξύ ειδικοί ένθεν κακείθεν του Ατλαντικού. «Δεν βλέπω τίποτα που να ωφελεί την Ουκρανία σε αυτή την υπόθεση», δήλωνε χθες στο γαλλικό περιοδικό «L’Obs» ο Στεφάν Οντράν, ανεξάρτητος γάλλος σύμβουλος σε θέματα διεθνών κινδύνων. «Ακόμα μία κατεστραμμένη υποδομή, ακόμα ένα εργαλείο παραγωγής ηλεκτρισμού ισοπεδωμένο, ακόμα περισσότερος πόνος για τους ουκρανούς αμάχους, ένας σημαντικός περιορισμός για τις ουκρανικές εναλλακτικές επιλογές» όσον αφορά τη μεγάλη αντεπίθεση που προετοίμαζαν και επιμένουν πως δεν έχουν ακόμα ξεκινήσει, παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις της Ρωσίας. Το φράγμα, επεσήμανε ο Οντράν, ήταν συνδεδεμένο με μία οδική γέφυρα που θα μπορούσε να είχε «γίνει ένας μείζων επιμελητειακός άξονας σε περίπτωση επίθεσης».