Αλλαγές σε τρία επίπεδα για την επόμενη κυβερνητική ημέρα

Στο γραφείο του στον τρίτο όροφο της γαλάζιας έδρας στην οδό Πειραιώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης και οι εξ απορρήτων του γράφουν και σβήνουν τις λεπτομέρειες σε δύο διαφορετικά σχέδια: το ένα προεκλογικό με στρατηγικές κατευθύνσεις, δεδομένα και αναπροσαρμογές για την πορεία της ΝΔ προς την αναμέτρηση με την ενισχυμένη αναλογική στις 25 Ιουνίου και το άλλο μετεκλογικό με αποφάσεις, εισηγήσεις και σκέψεις μιας «νέας» γαλάζιας θητείας. Ανάμεσα στις προεκλογικές περιοδείες, στις οποίες ζητάει με ένταση «ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία» και την ώρα που κάθε δημόσια αναφορά (από την τρίτη κάλπη μέχρι τους φόρους, το ΕΣΥ, την κοστολόγηση των κομματικών προγραμμάτων) προκαλεί σφοδρές συγκρούσεις ανάμεσα σε ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ, ο Μητσοτάκης επεξεργάζεται το νέο «εγχειρίδιο» διακυβέρνησης, προσδοκώντας αυτό να μη μείνει στα χαρτιά αλλά να το εφαρμόσει με «ασφαλή αυτοδυναμία».

Πρόσωπα, δομές, ρόλοι, θεσμικές παρεμβάσεις συμπεριλαμβάνονται στην παρασκηνιακή προετοιμασία για τη… μεθεπόμενη ημέρα, εφόσον η ΝΔ πετύχει τους εκλογικούς στόχους της. Ο Μητσοτάκης εξετάζει τρία επίπεδα αλλαγών στη μορφή και τη λειτουργία της επόμενης κυβέρνησης, ενώ, κατά το πρότυπο του προεκλογικού 2019, κλειδώνει από τώρα νομοθετικές κινήσεις. Σε ό,τι αφορά τα νομοσχέδια, ο γαλάζιος προγραμματισμός θέλει σε πρώτο πλάνο ξανά, όπως και το καλοκαίρι του 2019, το επιτελικό κράτος και την οικονομία.

Παρότι έχει ξεκινήσει η προετοιμασία για το στίγμα της επόμενης κυβέρνησης, η αγωνία της ΝΔ είναι να εμφανίζει στους πολίτες τη δική της πρόταση διακυβέρνησης ως μονόδρομο, ξορκίζοντας εφησυχασμό και διαρροές στα δεξιά ή και στα αριστερά της. «Θα το ξαναπώ έστω και αν μπορεί να γίνομαι κουραστικός: 25η Ιουνίου, στις 7 το πρωί οι κάλπες θα είναι άδειες» είπε ο Μητσοτάκης στη χθεσινή περιοδεία του σε Κεραμωτή Καβάλας, Θάσο και Δράμα. Εφερε στο προσκήνιο την ανάγκη για «αξιόπιστη, σοβαρή, στιβαρή εξωτερική και αμυντική πολιτική» καθώς και δεσμεύσεις για «κοινωνική δικαιοσύνη» και ανάπτυξη, καρφώνοντας τον Αλέξη Τσίπρα για «απόπειρα οβιδιακής μεταμόρφωσης ΣΥΡΙΖΑ» που, όπως είπε, δεν πείθει.

Οι δομικές αλλαγές

Στη διάρκεια της γαλάζιας τετραετίας, παρά τα διαρκή στοιχήματα για μεγάλους ανασχηματισμούς ή για δομικές ανακατατάξεις με υπερ-γραφεία και σπασίματα υπουργείων, ο Μητσοτάκης πρόκρινε μόνο «διορθώσεις» περιορισμένης έκτασης. Οι μεν ανασχηματισμοί ήταν περισσότερο επιβράβευση προσώπων ή έστω τηρούνταν ισορροπίες ανάμεσα σε κερδισμένους και χαμένους, οι δε παρεμβάσεις δομικού τύπου ήταν μόνο δύο: η επανίδρυση του υπουργείου Μετανάστευσης (Ιανουάριος 2020) μετά την παραδοχή του Μαξίμου ότι, καταργώντας το, έκανε σοβαρό λάθος και η δημιουργία ξεχωριστού υπουργείου Κλιματικής Κρίσης (Σεπτέμβριος 2021). Μπορεί σε μια νέα θητεία του Μητσοτάκη το φορμάτ των ανασχηματισμών να αποδειχθεί διαφορετικό, πιο τολμηρό όπως υπονοείται, ωστόσο δεν ισχύει το ίδιο για τις δομές.

Οι πληροφορίες των «ΝΕΩΝ» αναφέρουν ότι σαρωτικές παρεμβάσεις, που θα ανέτρεπαν μεγάλο μέρος της κυβερνητικής δομής, δεν βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο τραπέζι του Μητσοτάκη. Εξελίσσεται όμως σχεδιασμός για σημειακές κινήσεις, ώστε να σημάνουν την αναδιάταξη.

Η κυρίαρχη δομική αλλαγή είναι η σύσταση αυτοτελούς «κοινωνικού» υπουργείου. Αυτό θα πάρει αρμοδιότητες, μεταξύ άλλων, στέγασης και δημογραφικού, σπάζοντας στα δύο το σημερινό υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων. Αντίστοιχα έχουν γίνει για συγκεκριμένα υπουργεία σκέψεις σπασίματος (το Υποδομών και Μεταφορών, το Ενέργειας και Περιβάλλοντος) ή και συγχωνεύσεων (το Ψηφιακής Διακυβέρνησης με το Εσωτερικών) χωρίς προς το παρόν να αποτυπώνεται κάτι τέτοιο στο… χαρτί. «Δεν υπάρχουν υπερ-δομές» λένε λακωνικά ενημερωμένες πηγές, εκτιμώντας επιπλέον ότι δεν θα υπάρξουν ούτε άλλα νέα αυτόνομα υπουργεία, ανάλογο με το Στεγαστικής – Δημογραφικής Πολιτικής. Στα σχέδια επί χάρτου του Μητσοτάκη υπάρχει κάτι άλλο: το… ροτέισον σε χαρτοφυλάκια. Προδιαγράφεται δηλαδή μια εσωτερική μετακίνηση αρμοδιοτήτων από ένα υπουργείο σε άλλο, καθώς η σχετική επεξεργασία είναι ήδη σε εξέλιξη.

Το εσωτερικό «ρολόι»

Μέσα σε τέσσερα χρόνια ήταν δεν ήταν συνολικά 15 οι «διορθωτικές κινήσεις», κατά τα λεγόμενα του Μητσοτάκη, στη λειτουργία της κυβέρνησης με παραιτήσεις, αναβαθμίσεις, καραμπόλες, αποπομπές προσώπων. Ο ίδιος είχε υιοθετήσει εξαμηνιαία αξιολόγηση της κυβερνητικής ομάδας, ανατρέχοντας στο μπλοκάκι του κάθε φορά που πλησίαζε η αλλαγή σκυτάλης σε ένα πόστο – όχι τόσο στις υπουργικές καρέκλες, αλλά περισσότερο στους υφυπουργούς.

Αυτή τη φορά, υπό την προϋπόθεση πάντα της επανεκλογής του Μητσοτάκη, επίκειται, κατά πληροφορίες, ένα εντελώς νέο Υπουργικό. Ακόμα κι αν παραμείνουν πρόσωπα εντός σχήματος, δεδομένου του όρου «ροτέισον» που επιλέγει ο Μητσοτάκης, μάλλον κανείς δεν θα βρεθεί με το χαρτοφυλάκιο. Το πιθανότερο είναι ότι αυτό το εσωτερικό «ρολόι» θα αφορά αναβαθμίσεις.

Με αυτό το σκεπτικό κινήθηκε ο ίδιος στο παρελθόν: με υφυπουργοποίηση εξωκοινοβουλευτικών γραμματέων (Χρήστος Τριαντόπουλος, Αλεξάνδρα Σδούκου κ.ά.), με υπουργοποίηση υφυπουργών της εμπιστοσύνης του αρχηγού (Θεόδωρος Σκυλακάκης, Νίκος Παπαθανάσης κ.ά.), με εκπλήξεις όπως ο Χρήστος Στυλιανίδης, με τη λογική «ο καταλληλότερος» στην «καυτή» ατζέντα (Νίκος Δένδιας, Κωστής Χατζηδάκης, Μάκης Βορίδης, Θάνος Πλεύρης κ.ά.).

Το βέβαιο είναι αυτό που ο Μητσοτάκης έχει θέσει ως στόχο, την ανάδειξη σε θέσεις ευθύνης περισσότερων γυναικών με αναμενόμενη αξιοποίηση στελεχών όπως η Σοφία Ζαχαράκη, η Δόμνα Μιχαηλίδου, η Νίκη Κεραμέως κ.ά. Οι γνωρίζοντες αναφέρουν ότι τρία είναι τα πιο κρίσιμα – όσον αφορά στις απαιτήσεις της επομένης τετραετίας – υπουργεία, εξού και δεν αποκλείουν εκεί τις μεγαλύτερες εκπλήξεις: Παιδεία, Υγεία, Δικαιοσύνη. Οι ίδιες πηγές προεξοφλούν έναν ισχυρό πυρήνα στο Μαξίμου με αμετακίνητους, νέες εισόδους και – μερικώς – ροτέισον. Στο πλαίσιο αυτό προδιαγράφονται ρόλοι μεταξύ άλλων για τους Ακη Σκέρτσο, Γιώργο Γεραπετρίτη, Γιάννη Μπρατάκο, Σταύρο Παπασταύρου, συμβούλους του Μητσοτάκη (Αλέξης Πατέλης, Αριστοτελία Πελώνη κ.λπ.).

Οι νέες είσοδοι

Γυναίκες, στελέχη από τη γαλάζια δεξαμενή που έτσι κι αλλιώς αναδείχθηκαν επί τετραετίας του Μητσοτάκη και συνεπώς θεωρείται ότι είναι κοντά του ή έχοντας εμπειρία ανέλαβαν προεκλογικά ειδικές αποστολές, καθώς και πρόσωπα που θα σηματοδοτούσαν τη στρατηγική επιλογή του Μητσοτάκη για ανοίγματα εκτός των αυστηρών τειχών της ΝΔ, όπως είχε γίνει το 2019 μεταξύ άλλων με τον Κυριάκο Πιερρακάκη και με τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, αναμένεται να συνθέσουν το κεφάλαιο των νέων εισόδων σε θέσεις ευθύνης στην κυβέρνηση και στο κράτος.

Εκτιμάται ότι το ψηφοδέλτιο Επικρατείας θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μία από τις δεξαμενές αξιοποίησης προσώπων, ειδικά σε ό,τι αφορά τις πέντε πρώτες θέσεις – επικεφαλής έχει τεθεί η Ειρήνη Αγαπηδάκη και στην πέμπτη θέση ο Γιώργος Σταμάτης. Πρώην κυβερνητικοί παράγοντες στοιχηματίζουν στην εκ νέου αξιοποίηση εξωκομματικών ή και τεχνοκρατών (21 ήταν συνολικά οι εξωκοινοβουλευτικοί στη σύνθεση της κυβέρνησης Μητσοτάκη το 2019) και παραπέμπουν στον «διευρυμένο», όπως λένε, κύκλο συνομιλητών του αρχηγού της ΝΔ. Ο ίδιος άλλωστε επιμένει να δείχνει προς κυβέρνηση ενός κόμματος «αλλά όχι μόνο ενός χρώματος», με ενδεικτική τη σεναριολογία που άνοιγε κατά διαστήματα και στην προηγούμενη τετραετία περί καλών διαύλων του Μητσοτάκη με προερχόμενους από άλλους πολιτικούς χώρους (Αννα Διαμαντοπούλου, Γιάννης Μανιάτης, Εύη Χριστοφιλοπούλου κ.ά.). «Είχα δεσμευτεί ότι θέλω να διευρύνω και να ανανεώσω την παράταξή μας. Και το έκανα πράξη. Είχα αιφνιδιάσει από το πόσα εξωκοινοβουλευτικά στελέχη υπήρχαν. Οι πιο πολλοί, αν όχι όλοι, σήμερα είναι βουλευτές της ΝΔ» είπε προχθές (ΕΡΤ) ο Μητσοτάκης, μιλώντας πάντως γενικώς για «συνεχή προσπάθεια αναζήτησης των καλύτερων».