Να αυξηθεί η «ποιότητα» των ελέγχων

Ο αντιπρύτανης Οικονομικού Προγραμματισμού και Υποδομών του ΟΠΑ, καθηγητής Κωνσταντίνος Δράκος, αναφέρεται στον αριθμό εκείνων που δηλώνουν εισοδήματα χαμηλότερα των 10.000 ευρώ, υπογραμμίζοντας πως «αναμφισβήτητα πρόκειται για ένα πολύ μεγάλο ποσοστό, το οποίο υποδηλώνει μεγάλο βαθμό φοροδιαφυγής υπό τη μορφή αδήλωτων εισοδημάτων».

Οπως σημειώνει, «απαιτείται ανάλυση των δεδομένων προκειμένου να επιμετρηθεί το ποσοστό αυτό ανά επαγγελματική κατηγορία, ούτως ώστε να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν συγκεκριμένοι κλάδοι στους οποίους παρατηρείται μεγάλη απόκλιση από τον μέσο όρο» και αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, «θα βοηθήσει στην αποτελεσματικότερη στόχευση των ελεγκτικών μηχανισμών, δεδομένου ότι οι ελεγκτικοί πόροι είναι πεπερασμένοι».

Σε ερώτηση για το πώς μπορεί να μειωθεί αυτός ο αριθμός – με την αλλαγή των φορολογικών εργαλείων ή με περισσότερο έλεγχο – ο Δράκος τονίζει πως η λύση οφείλει να είναι πολυδιάστατη. «Είναι σίγουρο ότι η εντατικοποίηση των ελέγχων θα βοηθούσε, ωστόσο δεν είναι τόσο πρόβλημα της “ποσότητας” των ελέγχων, όσο μάλλον της “ποιότητάς” τους. Οι στοχευμένοι έλεγχοι, παρά οι τυχαίοι, αναμένεται να είναι πιο αποτελεσματικοί. Επιπλέον, η διασταύρωση στοιχείων με χρήση ηλεκτρονικών μέσων θα ήταν χρήσιμη, με σκοπό να διαπιστωθούν εάν συγκεκριμένες καταναλωτικές συμπεριφορές ή εν γένει δαπάνες δεν συνάδουν με τα (μη-)δηλωθέντα εισοδήματα».

«Εννοείται ότι ακόμη και η μείωση των φορολογικών συντελεστών ή η απλοποίησή τους (π.χ. ένας σταθερός φορολογικός συντελεστής) θα βοηθούσε στη μείωση των κινήτρων για φοροδιαφυγή», προσθέτει ο αντιπρύτανης του ΟΠΑ.

Μετρητά και παραοικονομία. Τέλος, ο Δράκος στέκεται στην τόνωση των ηλεκτρονικών πληρωμών, η οποία, αν μη τι άλλο, δημιουργεί ελπίδες για περιορισμό της φοροδιαφυγής. «Εάν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, η χρήση φυσικού χρήματος και οι συνακόλουθες συναλλαγές με μετρητά, στη συντριπτική τους πλειονότητα, εξυπηρετούν την παραοικονομία. Δεν υπάρχει απολύτως κανένας άλλος λόγος μη χρήσης μέσων ηλεκτρονικών πληρωμών. Τα τελευταία χρόνια, ειδικά κατά και μετά την πανδημία, η αποδοχή ηλεκτρονικών πληρωμών έχει επεκταθεί και σίγουρα μπορεί να λάβει καθολικό χαρακτήρα».