Μονόλογος Τσίπρα και σιωπητήριο

Ηταν η πιο κρίσιμη ομιλία του Αλέξη Τσίπρα από το 2008 που ανέλαβε τα ηνία του πολιτικού χώρου του. Η χθεσινή πρώτη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία μετά την εκλογική συντριβή της Κυριακής από τη ΝΔ. Και η πιο υπαρξιακή. Δεν έκρυβε εκπλήξεις βέβαια. Είχε ανάληψη προσωπικών ευθυνών, αλλαγή στρατηγικής, βέλη σε στελέχη, αλλά και μετάθεση των διαδικασιών. Ποιων διαδικασιών; Μα ενός συνεδρίου που είναι βέβαιο πως θα γίνει, μετά την κάλπη της 25ης Ιουνίου.

Αποτίμηση ακόμη χθες δεν έγινε σε βάθος. Αλλά είχαμε ένα ιδιότυπο σιωπητήριο που επιβλήθηκε ώστε τα μέλη της ΚΕ να μην τοποθετηθούν ή με τον «φόβο της αρένας και του εκτονωτηρίου», όπως ειπώθηκε άτυπα σε πηγαδάκι της συνεδρίασης. Κι όμως, αυτή ακριβώς η εισήγηση από πλευράς γραμματείας του κόμματος για μη τοποθετήσεις δεν ακούστηκε θετικά από όλους. Το κλίμα που μεταφερόταν ήταν μια δυσθυμία κυρίως από μέλη της παλιάς φρουράς, τα οποία θεωρούσαν πως έπρεπε να κουβεντιαστούν τα αίτια της ήττας. Με αποκορύφωμα τον πρώην πρόεδρο της Βουλής και εκ των ιστορικών στελεχών του χώρου Νίκο Βούτση που είπε χαρακτηριστικά σε παρέμβασή του πως «στη μάχη δεν πας με σιωπητήριο» και έθεσε σε ψήφιση τη θέση του για τοποθετήσεις των μελών της ΚΕ.

Η πρότασή του δεν πέρασε με 60-40 και ανάταση χειρός. Και χθες το ανώτερο όργανο αρκέστηκε στην εισήγηση του Αλέξη Τσίπρα. Αλλά και σε μπόλικα χειροκροτήματα που τον διέκοπταν ανά τακτά διαστήματα με έμμεση ή και άμεση στήριξη στον ίδιο με φόντο τα υπαρκτά σενάρια για αλλαγή ηγεσίας για μετά την 25η Ιουνίου. Η συνεδρίαση άρχισε με σχεδόν δύο ώρες καθυστέρηση («το μόνο που πήραμε από το ΠΑΣΟΚ είναι η καθυστέρηση στις διαδικασίες» έλεγε παλιό στέλεχος). Και στην εναρκτήρια ομιλία του ο Αλέξης Τσίπρας έστειλε μια σειρά μηνυμάτων μέσα – δηλαδή στην εσωκομματική αντιπολίτευση – και έξω, δηλαδή σε όμορους χώρους όπως το ΠΑΣΟΚ. Για παράδειγμα, έκανε λόγο για αλλαγή στρατηγικής: «Η ευθύνη είναι δική μας που δεν καταφέραμε να τους πείσουμε» είπε σε μια διαφορετική τροχιά με όσους συντρόφους του από την Κυριακή το βράδυ τα βάζουν με την ετυμηγορία του λαού ή με τους πολιτικούς τους αντιπάλους. Ανέλαβε όμως και την προσωπική ευθύνη: «Δεν κρύβομαι. Με ξέρετε. Ποτέ δεν κρύφτηκα στην πολιτική μου διαδρομή. Στα δύσκολα ποτέ δεν το έβαλα στα πόδια. Ανέλαβα την ευθύνη. Και έδωσα τη μάχη» είπε ο Τσίπρας και με την πάροδο τριημέρου κήρυξε τη… «λήξη του πένθους».

Εδώ όλοι περίμεναν χθες μια εξήγηση για την ήττα. Κατ’ αρχάς ήλθαν τα βέλη σε όσους έκαναν φάλτσα ή πρόλαβαν να εκφράσουν γνώμη για τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν: «Δεν έχουμε όμως δικαίωμα στην εσωστρέφεια. Δεν έχουμε δικαίωμα στην αμετροέπεια και τις αντιπαραθέσεις. Που ακόμη και τώρα, σήμερα, μετά το εκλογικό αποτέλεσμα, ορισμένοι σύντροφοι δεν αποφεύγουν» δήλωσε ο Αλέξης Τσίπρας. Και συμπλήρωσε πως θα γίνει αλλαγή στρατηγικής εν κινήσει. Εστίασε δε σε τρεις αιτίες για την ήττα. Στο ότι η ΝΔ κατάφερε να επιβάλει ατζέντα. Στη στρατηγική ήττα της απλής αναλογικής. «Αυτό ήταν το στρατηγικό ρήγμα μέσα από το οποίο πέρασε το αφήγημα περί σταθερότητας» ανέφερε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Και στην εικόνα του κόμματος. Ο Τσίπρας έβαλε κι έναν γρίφο πίσω από την πρόθεσή του να ηγηθεί της μάχης: «Αναλαμβάνω να ηγηθώ μαζί σας αυτής της μάχης» είπε.

Οι διορθώσεις

Πώς όμως θα γίνουν κάποιες διορθώσεις όπως τις εξήγγειλε; Δεν υπήρχε σενάριο για αλλαγή της σειράς των υποψηφίων στη λίστα της κάλπης της 25ης Ιουνίου. Εδώ έγινε λόγος μόνο για ανασύνταξη της εκλογικής επιτροπής αλλά και των επιτροπών της χώρας. Αν κάποιος ακτινογραφήσει τη χθεσινή ομιλία δε, θα εντοπίσει και το πιο στρατηγικό σημείο της. Ο Τσίπρας θέτει ως διακύβευμα-φόβητρο μια ισχυρή και άρα επικίνδυνη κυβέρνηση Μητσοτάκη. «Εναν ανεξέλεγκτο ηγεμόνα πρωθυπουργό. Μια νομιμοποιημένη, πλέον, ατζέντα σαρωτικών αλλαγών για τα κοινωνικά δικαιώματα», όπως ανέφερε. Πίσω από τις γραμμές υπάρχει επίσης η μη επίθεση σε ΠΑΣΟΚ-ΚΚΕ («αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα γυρίζουμε και το άλλο μάγουλο στις επιθέσεις» συμπλήρωσε). Με σαφή πρόθεση την αλίευση στις δεξαμενές τους για την επόμενη κάλπη. «Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ είναι και θα παραμείνει κόμμα εξουσίας, όχι κόμμα διαμαρτυρίας» ήταν μία εκ των καταλήξεων του Αλέξη Τσίπρα χθες. Ενας φόβος που πάντως ήταν διάχυτος σε σειρά στελεχών.