Πρόσω ολοταχώς για ισχυρή κυβέρνηση

Εκλογές, ενδεχομένως και στις 25 Ιουνίου. Αυτή είναι η επιθυμία του Κυριάκου Μητσοτάκη, όπως την εξέφρασε χθες το πρωί κατά την επίσκεψή του στην Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, προκειμένου να λάβει τη διερευνητική εντολή για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Γι’ αυτό τον λόγο, άλλωστε, έπειτα από συνομιλία του με όλους τους πολιτικούς αρχηγούς το κόμμα των οποίων μπαίνει στη Βουλή, το απόγευμα επέστρεψε την εντολή, προκειμένου να επισπευσθούν οι διαδικασίες.

Στη διάρκεια της συνάντησής του με την Πρόεδρο, ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι είναι απαραίτητη το συντομότερο δυνατόν ισχυρή κυβέρνηση και, κατεδαφίζοντας ακόμα περισσότερο την παρένθεση της απλής αναλογικής, επέμεινε ότι «το καλύτερο για τη χώρα είναι να συζητήσουμε για τα πραγματικά προβλήματα, πώς θα αυξήσουμε τους μισθούς και πώς θα στηρίξουμε το κοινωνικό κράτος. Αλλά να μιλήσουμε και για τις προκλήσεις και για τα θέματα που αφορούν τη νέα γενιά».

Τα αίτια της νίκης της ΝΔ

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν ο μόνος πολιτικός αρχηγός που δεν αμπαλάριζε με ιδεολογικές αναφορές τον λόγο του, αλλά μιλούσε για συγκεκριμένα ζητήματα – για τα επιτεύγματα της κυβέρνησής του, τις παραλείψεις και τα λάθη της και για τους τομείς που θα χρειαστούν μεταρρυθμιστική ένταση. Απ’ αυτή την άποψη, το αποτέλεσμα των προχθεσινών εκλογών, το 40,79% έναντι του 20,07%, δεν ήταν απλώς η συντριβή του ΣΥΡΙΖΑ. Ηταν μια στρατηγική νίκη της κυβέρνησής του. Πραγματιστής και συγκεκριμένος, ο Μητσοτάκης προεκλογικά μίλησε για προβλήματα και πιθανές λύσεις. Σε αντίθεση με τους αντιπάλους του, που μιλούσαν μια δύσχρηστη κομματική σλανγκ βουτηγμένη στην ιδεολογικοποίηση των πάντων.

Με άλλα λόγια, η ΝΔ, μέσα από την κυβερνητική της θητεία κατάφερε να εμφανιστεί ως η μοναδική λύση διακυβέρνησης, ως μια δύναμη που εμπέδωσε τη σταθερότητα και προδιέγραψε τις κατευθύνσεις μιας οικονομίας που επιθετικά ανακάμπτει. Ο προεκλογικός της ρόλος έδωσε έμφαση στη σταθερότητα, στο πόσο πολύτιμη είναι και στο ότι οι αντίπαλοί της δεν είχαν αξιόπιστο και κοστολογημένο προγραμματικό σχέδιο.

Λίγες εβδομάδες πριν από τις κάλπες, κυκλοφόρησε στα κοινωνικά δίκτυα ένα πολύ έξυπνο αστείο. Μια χειρόγραφη απόδειξη ταβέρνας, τα φαγητά ήταν γραμμένα με γράμματα που δεν διαβάζονταν και πλάι τους οι τιμές εμφανίζονταν ως κοστολόγιο του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ. Οι πολίτες καταλάβαιναν ότι δεν μπορούν να εμπιστευτούν ένα κόμμα οι εκπρόσωποι του οποίου, στην τηλεόραση, αντιμετώπιζαν το οικονομικό πρόγραμμά τους σαν τέτοιου τύπου πρόχειρο μπακαλοτέφτερο.

Κάπως έτσι, οι υποσχέσεις, τα τοπικά νομίσματα, οι μνήμες των capital control απλώς προσετίθεντο στην εχθροπάθεια, στη γενικολογία και στα κυβερνητικά σχέδια που εναλλάσσονταν αφού κανένα δεν φαινόταν εφικτό ή βιώσιμο. Μιλώντας με συριζαϊκά στερεότυπα για τις ζωές μας, ο Τσίπρας και τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ έδειχναν πόσο περιφρονούν τη μεσαία τάξη, τους αγρότες, τους νέους – τις κοινωνικές ομάδες που κυρίως τους μαύρισαν. Αλλά εδώ που τα λέμε, ακόμα μια φορά, περιφρονούσαν την πραγματικότητα: πώς αλλιώς να περιγράψει κανείς την κατάσταση κατά την οποία όλες οι δημοσκοπήσεις περιέγραφαν μια μεγάλη ήττα ενώ απτόητα τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ διατυμπάνιζαν τη βεβαιότητά τους ότι θα είναι «άχαστοι», πρώτο κόμμα;

Τα υπόλοιπα ήταν θέμα μιας Κυριακής που αποδείχτηκε μοιραία.

Η μέρα της κρίσης

Η επόμενη μέρα είναι μέρα κρίσης για τον ΣΥΡΙΖΑ. Βαδίζοντας προς την επόμενη εκλογική αναμέτρηση, εκτός από μια κρίση ηγεσίας που σοβεί και αργά ή γρήγορα θα εκδηλωθεί, μένει χωρίς προεκλογικό αφήγημα. Τι μπορεί να πει ο Αλέξης Τσίπρας στους πολίτες πηγαίνοντας εκ νέου στις κάλπες; Και πώς; Με τι μούτρα θα  βγει ξανά στο μπαλκόνι; Ολη η στρατηγική του της τελευταίας τετραετίας, και της προεκλογικής περιόδου, έχει ακυρωθεί. Κι όταν δεν μπόρεσε να αποκτήσει προγραμματικό λόγο μια ολόκληρη τετραετία, θα τον αποκτήσει τώρα;

Δεν μένει λοιπόν άλλη προοπτική από την προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα της στρατηγικής της εχθροπάθειας και της υπονόμευσης της κυβερνησιμότητας της χώρας. Τι επιδιώκει ο Κυριάκος Μητσοτάκης; Την αυτοδυναμία, προκειμένου να εφαρμόσει, με σχετική κοινοβουλευτική άνεση, το πρόγραμμά του. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα πολεμήσει την πορεία της ΝΔ προς την αυτοδυναμία.

Το έναυσμα ήδη έδωσε χθες ο ξάδελφος Γιώργος Τσίπρας, ο οποίος δήλωσε στο Mega ότι στόχος πλέον του ΣΥΡΙΖΑ είναι να μην πάρει αυτοδυναμία στις επόμενες εκλογές ο Μητσοτάκης. Με δεδομένη την αδυναμία του κόμματος στη χθεσινή συνεδρίαση του Εκτελεστικού Γραφείου του να αναλάβει και να περιγράψει κομματικές ευθύνες για την ήττα, είναι περίπου νομοτέλεια ένας νέος γύρος με στρατηγικό στόχο «να ψοφήσει η κατσίκα του γείτονα». Αν όμως ο ετεροπροσδιορισμός στην προχθεσινή εκλογική διαδικασία συνέθλιψε τα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ, καταλαβαίνει τι επιπτώσεις θα μπορούσε να έχει στην επόμενη εκλογική διαδικασία η αδυναμία του να αυτοπεριχαρακωθεί και να μιλήσει, έστω γενικόλογα, προγραμματικά.

Επιπλέον παράγων ανησυχίας είναι η δυναμική που μπορεί να διαφανεί έναντι του ΣΥΡΙΖΑ από το ΠΑΣΟΚ, που θα συνεχίσει τις βολές κατά των δύο αντιπάλων του, αν και η αντιδεξιά ρητορική του θα ανταγωνίζεται πρωτίστως την ανάλογη ρητορική του ΣΥΡΙΖΑ. Χθες, φόρτωσαν στο ΠΑΣΟΚ τη συντριβή τους, οπότε κατανοεί κανείς ότι ήδη αρχίζουν οι αψιμαχίες και στο άλλο μέτωπο. Πόλεμος παντού λοιπόν. Αχαρο για τον Αλέξη Τσίπρα και το κόμμα του να προσπαθούν να αποφύγουν τη μοίρα του χαμένου.

Η ΝΔ και ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι προφανές ότι θα συνεχίσουν την επιτυχημένη έως σήμερα στρατηγική τους. Ηπιος πολιτικός λόγος, αναφορά στις κυβερνητικές προτεραιότητες, εκκλήσεις για πολιτική σταθερότητα, αποφυγή αδιαλλαξίας. Στόχος είναι ασφαλώς η αυτοδυναμία, χάρη στο μπόνους του συστήματος ενισχυμένης αναλογικής με το οποίο θα γίνουν οι επόμενες εκλογές. Στόχος, επίσης, είναι το ποσοστό που έλαβε το κόμμα στην εκλογή της 21ης Μαΐου, αν και δεν θα δοθεί έμφαση σε αυτό, επειδή κάθε εκλογική διαδικασία έχει τις ιδιοτυπίες της – το κόμμα πάντως θα μιλάει για πλειοψηφία αυτοδυναμίας.

Τη ΝΔ απασχολεί, επίσης, πώς θα ανακόψει προγραμματικά την ενίσχυση του ιδιότυπου κόμματος Νίκη, που χάρη στο αποτέλεσμα που επέτυχε αποκτά δυναμική εισόδου στη Βουλή – η μιντιακή γνωριμία με τα στελέχη του, πάντως, μπορεί να ενισχύσει αλλά και να ανακόψει τη φόρα με την οποία μπήκε στο πολιτικό παιχνίδι. Ανάλογα προβλήματα έχει και με την Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου, αλλά και με το ΜέΡΑ 25 του Βαρουφάκη. Κάθε μικρό κόμμα που πιάνει το όριο του 3% και μπαίνει στη Βουλή, στερεί έδρες που αναλογικά θα κατέληγαν σε μεγαλύτερο βαθμό στο πρώτο κόμμα, υπονομεύουν δηλαδή την αυτοδυναμία του. Η ΝΔ θα χρειαστεί να ασχοληθεί σοβαρά με το παζλ της αυτοδυναμίας.

Τέλος, πάντα, σε κάθε εκλογική αντιπαράθεση, υπάρχει ο φόβος του απρόοπτου, γι’ αυτό τα υπουργεία και οι υπηρεσίες θα επαγρυπνούν. Η ΝΔ γνωρίζει πολύ καλά τι σημαίνει ένα απρόοπτο συμβάν, από τις δημοσκοπικές επιπτώσεις που αντιμετώπισε μετά το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών, αλλά και λόγω της δυσαρέσκειας που τροφοδότησαν οι μεγάλες πυρκαγιές του καλοκαιριού του 2021 στην Εύβοια.