Δημοσκοπήσεις και ελευθερίες

Επεσαν έξω οι δημοσκοπήσεις; Επεσαν έξω οι δημοσκοπήσεις. Οχι στη σχέση πρώτου, δεύτερου και τρίτου κόμματος, που πρόβλεπαν, αλλά στη διαφορά του δεύτερου από το πρώτο κόμμα. Υπό μία οπτική γωνία αυστηρότητος, θα λέγαμε ότι οι δημοσκόποι φοβήθηκαν να ανακοινώσουν το εύρος της διαφοράς.

Η λέξη φοβήθηκαν είναι δόκιμη. Και γίνεται ακόμα πιο δόκιμη όταν χρησιμοποιείται κυριολεκτικά. Η χθεσινή μέρα επεφύλασσε μαρτυρίες δημοσκόπων που υποστήριξαν ότι πιέστηκαν να μη δώσουν στη δημοσιότητα τα πλήρη ευρήματά τους.

«Αναλαμβάνουμε την ευθύνη που χάσαμε τον ΣΥΡΙΖΑ. Η Metron Analysis έχει απειληθεί από σωρεία στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και διαφόρων άλλων διάσπαρτων, ότι σήμερα εδώ θα είχαν εγκατασταθεί εισαγγελείς». Αυτά είπε χθες μιλώντας στο Mega o Στράτος Φαναράς, ένας από τους εγκυρότερους και εμπειρότερους επαγγελματίες των μετρήσεων που είναι συνώνυμες του πολιτικού παιχνιδιού.

Τα ίδια και καλύτερα δήλωσε ο Δημήτρης Μαύρος της MRB στο Open. Κατ’ αυτόν, τα στοιχεία των δημοσκοπήσεων έδειχναν ξεκάθαρα ότι θα υπήρχε διαφορά 20 μονάδων. Γιατί όμως δεν παρουσίασαν τη διαφορά, γιατί την εξομάλυναν, με αποτέλεσμα να έχουμε τρελαθεί όσοι είχαμε πρόσβαση σε exit poll και δεν πιστεύαμε τους αριθμούς που έδιναν; «Αν βγαίναμε έτσι», είπε ο κ. Μαύρος, «θα μας έλεγαν “αυτά τα δείγματα [είναι] για πέταμα, πετάξτε τα”». Και πρόσθεσε:

«Η αλήθεια είναι ότι όταν υφίστασαι μια πίεση από το 2015 μέχρι σήμερα σε ηθικό, μεθοδολογικό, επιστημονικό, επικοινωνιακό επίπεδο από συγκεκριμένο χώρο για υποεκτίμηση των στοιχείων και πράγματι υπάρχει υποεκτίμηση, το αποτέλεσμα είναι οι δημοσκόποι “να απομακρυνόμαστε από τα στοιχεία γιατί είχαμε υποστεί μετατραυματικό σοκ”».

Ποιος είναι ο χώρος που ασκεί πίεση στους δημοσκόπους, όταν κάνουν τη δουλειά τους; Τι κάνει νιάου-νιάου στα κεραμίδια; Ο ΣΥΡΙΖΑ. Οχι προφανώς επειδή στελέχη του, και ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας, δήλωναν ότι δεν πιστεύουν στις δημοσκοπήσεις. Αλλ’ επειδή οι δημοσκοπήσεις δεν βόλευαν την προεκλογική ρητορική τους. Κρύβοντάς τες, έλπιζαν ότι κάνουν προεκλογικό αγώνα υπό συνθήκες διαχειρίσιμης διαφοράς και όχι συντριβής, που θα μπορούσε να δημιουργήσει φυγόκεντρες τάσεις.

Η καταγγελία των δημοσκόπων είναι τρομερή επειδή αφορά ένα κόμμα, στελέχη του και τον αρχηγό του, που ενώ πιέζουν να δοθούν αλλοιωμένα ποσοστά των ερευνών τους στη δημοσιότητα, κατηγορούν τον αντίπαλό τους ότι χειραγωγεί τα ΜΜΕ, ότι οι δημοσιογράφοι που δεν αναπαράγουν τα συριζαϊκά στερεότυπα είναι «πετσοταϊσμένοι» (έχουν δηλαδή χρηματιστεί από τον πρώην κυβερνητικό εκπρόσωπο Στέλιο Πέτσα) και ότι η Ελλάδα είναι πολύ χαμηλά σε αμφίβολης αξίας λίστες παγκόσμιας ελευθερίας του Τύπου, ότι δήθεν χειραγωγεί το τηλεοπτικό τοπίο.

Δεν εκπλήσσομαι με τις καταγγελίες των δημοσκόπων. Τα ίδια και χειρότερα έχουν κατά καιρούς απευθυνθεί κατά πολλών δημοσιογράφων, από τον ίδιο πολιτικό χώρο. Η προσωπική μου εμπλοκή σε δικαστήρια επειδή είπα ή έγραψα τη γνώμη μου θα μπορούσε να είναι υλικό μυθιστορήματος. Κάποιοι σε αυτή την εφημερίδα απειληθήκαμε και με απόλυση προκειμένου να σιωπήσουμε. Το μπούλινγκ σε προϊσταμένους που μας ανέχονται, αδιανόητο. Εμείς δεν σιωπήσαμε, με τρομερό προσωπικό και επαγγελματικό κόστος για πολλούς – αλλά δεν έχω την απαίτηση να έχουν φερθεί με τον ίδιο τρόπο συνάδελφοι με πολύ πιο απαιτητικές υποχρεώσεις.

Θα είχε όμως νόημα, επιτέλους, συλλογικά, ιδιαίτερα προβεβλημένοι επαγγελματίες όπως οι δημοσκόποι, με ισχύ και κύρος, να μην αποδεχτούν μοιρολατρικά τις πιέσεις κατά των ελευθεριών τους. Είναι θέμα δημοκρατίας.

Είναι εφικτό ένα κραταιό ΠΑΣΟΚ;

Είναι η επιτυχία του ΠΑΣΟΚ το πρώτο βήμα μιας πορείας για να γίνει ο Νικόλας Ανδρουλάκης όντως κραταιός – για να θυμηθούμε τον επικό τόνο της ρητορικής υπό Ευαγγελίας Λιακούλη; Αρχισε η αντίστροφη πορεία για να κατακτήσει εκ νέου το ΠΑΣΟΚ τη δεύτερη θέση, εκτοπίζοντας τον ΣΥΡΙΖΑ; Το 11,46% του κόμματος στις εκλογές, όντως, δείχνει μια δυναμική ανόδου σε σχέση με τον ΣΥΡΙΖΑ. Η σχέση αποδοχής των δύο κομμάτων, όντως, μπορεί να αλλάξει κι άλλο στις επόμενες εκλογές, γι’ αυτό ο ΣΥΡΙΖΑ ήδη επιτίθεται στο ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, δεν είναι νομοτελειακή η επιστροφή του κόμματος στη θέση που είχε στον προ χρεοκοπίας δικομματισμό. Επειδή, πέραν της ευνοϊκής σήμερα συγκυρίας, τα κόμματα κρίνονται για τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνονται στη συγκυρία.
Το δίλημμα του ΠΑΣΟΚ είναι αν στην πορεία θα συνεχίσει να πολιτεύεται ως εναλλακτικός ΣΥΡΙΖΑ, με ανεδαφικές αντιδεξιές κορόνες, ή αν θα αποκτήσει τον δυναμισμό και την ιδεολογική ευρύτητα που θα του επιτρέψουν να ξαναπεί στο παιχνίδι ως κόμμα εξουσίας. Εχει μέλλον ως εναλλακτικός πόλος εξουσίας στον οποίο οι πολίτες μπορούν να εμπιστευτούν τη διακυβέρνηση. Κι όχι ως αντισυστημικός μηχανισμός, όπως τον περιγράφει ο αρχηγός του.