Τεράστια νίκη

Το χθεσινό εκλογικό αποτέλεσμα είναι μεν «οδηγός» για τον δεύτερο γύρο των εκλογών, πιθανότατα στις 25 Ιουνίου, ωστόσο περισσότερο από όλα, έστειλε ένα σημαντικό μήνυμα στα τρία μεγαλύτερα πολιτικά κόμματα, και είναι χρήσιμο, στις 40 ημέρες που απομένουν ως τις δεύτερες εκλογές, να το αποκωδικοποιήσουν σωστά. Οι Ελληνες ψήφισαν σταθερότητα, αλλά επιπλέον ψήφισαν και σοβαρότητα, ευσυνειδησία, αποτελεσματικότητα. Καταψήφισαν διχαστικές λογικές, και την εγκαθίδρυση της συκοφαντίας, της χυδαιότητας και της λάσπης, ως μέσων πολιτικής αντιπαράθεσης. Προφανέστατα, τις επόμενες ημέρες, θα χρειαστεί να γίνει αναλυτικότερη επεξεργασία του εκλογικού αποτελέσματος, για να προσδιοριστούν με σαφήνεια τα αίτια που «έδωσαν» το χθεσινό εκλογικό αποτέλεσμα. Ομως δύο κυρίαρχα γεγονότα, τα οποία θα μας απασχολήσουν το επόμενο διάστημα, είναι ορατά διά γυμνού οφθαλμού. Πρώτον, η τεράστια σε εύρος, και σημασία, νίκη του Κυριάκου Μητσοτάκη, που καταγράφεται ως προσωπική του νίκη, και δεύτερον η ταπεινωτική, καταλυτικής σημασίας ήττα του κύριου αντιπάλου του, Αλ. Τσίπρα. Η καθαρή επικράτηση του πρώτου, προφανέστατα δημιουργεί ζήτημα πολιτικής επιβίωσης για τον δεύτερο.

Αυτά τα δυο-τρία πράγματα, μπορούμε σκόρπια να αναφέρουμε, σήμερα. Ως μια κριτική προσέγγιση στο αποτέλεσμα, έτσι όπως το «ανέγνωσα» χθες το βράδυ.

Ισχυρή εντολή, όχι λευκή επιταγή

Το εκλογικό αποτέλεσμα λοιπόν δείχνει ότι ο Κυρ. Μητσοτάκης θα πάρει, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, μια «δεύτερη ευκαιρία» για να υλοποιήσει το πρόγραμμά του. Κρίθηκε και κρίθηκε θετικά για τη διαχείριση απανωτών κρίσεων, και ειδικότερα εκείνη της πανδημίας. Τώρα, και προφανώς στη δεύτερη εκλογική μάχη, θα πάρει εντολή να εφαρμόσει το πρόγραμμα το οποίο πρότεινε στους Ελληνες. Κέρδισε καθαρά, πιο καθαρά δεν γινόταν, και μάλιστα διεύρυνε την εκλογική του επιρροή, πέραν της Νέας Δημοκρατίας. Διότι όσοι τον ψήφισαν, όπως φαίνεται δεν ήταν μόνο νεοδημοκράτες, αλλά και κεντρώοι ψηφοφόροι, οι οποίοι αποφάνθηκαν καταλυτικά ότι δεν επιθυμούν περιπέτειες για τη χώρα. Ετσι στο όνομα αυτής της «δεύτερης ευκαιρίας», παρέβλεψαν λάθη και παραλείψεις, αλλά και σοβαρά φάουλ, όπως οι υποκλοπές ή η κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου που οδήγησε στο δυστύχημα των Τεμπών. Η γνώμη μου είναι ότι δεν θα πρέπει να εκλάβει αυτή τη στάση του εκλογικού σώματος ως επιδοκιμασία ή ανοχή. Αλλά ως μια προειδοποίηση, σοβαρή, για τη συνέχεια. Ελαβε μια ισχυρή εντολή, δεν έλαβε λευκή επιταγή. Ούτε συγχώρεση για τα λάθη που διαπράχθηκαν στη διάρκεια της τετραετίας.

Σύνεση του ζητήθηκε, και συνεννόηση…

Αξεπέραστα εμπόδια

Συνεννόηση όμως με ποιον και γιατί. Πολλοί θεωρούν ότι αφού τα «κουκιά» βγαίνουν, θα πρέπει να αναλάβει την ευθύνη να μην οδηγηθεί η χώρα σε δεύτερες εκλογές, πιθανότατα στις 25 Ιουνίου. Αλλά να επιδιώξει τη συγκρότηση κυβέρνησης συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ. Αλλοι τόσοι όμως, θεωρούν ότι τα όσα αντηλλάγησαν κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου μεταξύ εκείνου και του Νίκου Ανδρουλάκη, ακόμη και σε προσωπικό επίπεδο, συν το γεγονός ότι ο κ. Ανδρουλάκης έχει δηλώσει ρητά ότι δεν αποδέχεται τον κ. Μητσοτάκη για πρωθυπουργό, είναι αξεπέραστα εμπόδια στη συγκρότηση μιας συμμαχικής κυβέρνησης. Μένει να φανεί, αν όλα αυτά αποτελούσαν «λόγια του αέρα», τα οποία κανείς δεν θα θυμάται από σήμερα ή όντως δεν θα επιτρέψουν να ευοδωθούν οι συζητήσεις στο πλαίσιο των διερευνητικών εντολών. Νομίζω ότι επί του συγκεκριμένου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει τον πρώτο λόγο. Στο χέρι του είναι, και αυτός διαθέτει τις περισσότερες από τις κινήσεις που πρέπει να γίνουν προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση…

Τα αυτογκόλ έφεραν ταπεινωτική ήττα

Ο πρώτος είναι πρώτος, ο δεύτερος δεν είναι τίποτα, είναι ένας κανόνας του ποδοσφαίρου. Ο Αλ. Τσίπρας κατετάγη δεύτερος, με ένα συντριπτικό εις βάρος του ποσοστό, παρά την ολομέτωπη, και πολλές φορές έξω από τα όρια, επίθεση κατά του αντιπάλου του. Φαίνεται πως το άστρο του αρχίζει να δύει με επιτάχυνση. Τροφοδότησε τον πολιτικό λόγο με μερικά από τα πιο ταπεινά ανθρώπινα χαρακτηριστικά, όπως ο φανατισμός, η συκοφαντία, η χυδαία πρόκληση, και όχι μόνο δεν τα κατάφερε, αλλά αποδοκιμάστηκε ηχηρά. Και ο ίδιος και οι πολιτικές του επιλογές. Το εκλογικό σώμα δεν απέρριψε μόνο αυτές τις πρακτικές, αλλά επιπλέον γύρισε την πλάτη στην άκομψη και πολλές φορές προκλητική προσπάθεια να υποκλέψει τα συνθήματα του ΠΑΣΟΚ ή ακόμη να υποδυθεί, στα όρια της γελοιότητας, τον Ανδρέα Παπανδρέου. Η ήττα του ΣΥΡΙΖΑ, που είναι εκκωφαντική και αδιαμφισβήτητη, προδιαγράφει εν πολλοίς και το αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου. Και όχι μόνο αυτό: δημιουργεί για τον ίδιο βαριές προσωπικές ευθύνες, και λογικά τον οδηγεί στην έξοδο. Μετράει ήδη πέντε βαριές εκλογικές ήττες, σε ισάριθμες κάλπες από το 2019 ως χθες, και θα πρέπει να εφεύρει καινούργια, πολλά τον αριθμό, άλλοθι, για να παραμείνει στο πολιτικό στερέωμα.

Αρκετοί θα υποστηρίξουν ότι για την ήττα του ΣΥΡΙΖΑ ευθύνονται οι αστοχίες στελεχών του κόμματος κατά την προεκλογική περίοδο, που θόλωσαν καταλυτικά το πολιτικό μήνυμά του. Το κείμενο των 53 για τα τοπικά νομίσματα, οι δηλώσεις Δραγασάκη για τη φορολογία, οι δηλώσεις της κυρίας Φωτίου για τη μεσαία τάξη των 5.000 ευρώ, οι δηλώσεις Κατρούγκαλου στο παρά ένα της προεκλογικής περιόδου, ήταν μερικά από τα αυτογκόλ που πλήρωσε ο ΣΥΡΙΖΑ. Ομως κανείς δεν πρέπει να παραγνωρίσει την αγκαλιά που άνοιξε στους χρυσαυγίτες ψηφοφόρους ο ίδιος ο κ. Τσίπρας, με αποτέλεσμα να εγκαταλείψουν μαζικά το κόμμα, αριστεροί ψηφοφόροι, μη αντέχοντας τέτοιες οπορτουνιστικές «πρωτοβουλίες».

Η ευκαιρία του Ανδρουλάκη

Για το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη, η εκλογική δοκιμασία αποδείχθηκε πιο σκληρή απ’ ό,τι ίσως ανέμενε. Η πλειοψηφία της ΝΔ στα επίπεδα που έφθασε, παρά τις προβλέψεις των δημοσκοπήσεων ακόμη και μερικές ημέρες προ των εκλογών, σημαίνει ότι ένα κομμάτι των ψηφοφόρων του Κινήματος αποφάσισε την τελευταία στιγμή να ψηφίσει «αποτρεπτικά». Να κόψει τον δρόμο στον ΣΥΡΙΖΑ, στην πιθανότητα να διεκδικήσει την πρωτιά από τη Νέα Δημοκρατία. Η εξέλιξη δεν πρέπει να εξέπληξε τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ. Προφανώς θα το περίμενε. Αλλά όχι τώρα. Στον δεύτερο γύρο, ίσως. Το εκλογικό ποσοστό αποτελεί σοβαρό κίνητρο στο διάστημα που απομένει ως τις δεύτερες εκλογές, να ανασυντάξει τις δυνάμεις του, να θωρακίσει το Κίνημα απέναντι στις φυσιολογικές πιέσεις που θα δεχθεί, και να ανατρέψει αυτό που σήμερα μοιάζει αναπότρεπτο. Να γίνει η έκπληξη εκείνων των εκλογών. Απαιτείται όμως σοβαρή στρατηγική, και όχι παλινδρομήσεις. Στέρεες θέσεις, και όχι πισωγυρίσματα. Ο δρόμος για να γίνει το ΠΑΣΟΚ και πάλι μεγάλο δεν περνάει μόνο από την αποσάθρωση του ΣΥΡΙΖΑ και τον επαναπατρισμό όσων μετακινήθηκαν προς αυτό τα τελευταία χρόνια, αλλά και από τη μετεξέλιξη του Κινήματος σε έναν σύγχρονο, προοδευτικό, οργανισμό απαλλαγμένο από τις παθογένειες του παρελθόντος. Κι αυτό είναι πλέον το μεγάλο στοίχημα για τον Ν. Ανδρουλάκη. Αν θέλει να γίνει ο πρωταγωνιστής τα επόμενα χρόνια…