Σε διαφορετικές εποχές

Υπάρχουν κάτι περιοχές στις παρυφές της Κωνσταντινούπολης που δεν θα τολμούσατε να πατήσετε το πόδι σας. Εκεί ζουν πληθυσμοί που ήρθαν από την Ανατολία, ψάχνοντας το μεροκάματο της πείνας. Ζουν σε κατασκευές που μεγαλώνουν όποτε έρχονται εκλογές καθώς η κυβέρνηση νομιμοποιεί τα αυθαίρετα. Στις ίδιες περιοχές καταγράφονται πάρα πολλές γυναικοκτονίες που θεωρούνται «εγκλήματα τιμής» και συχνά έχουν επιεική αντιμετώπιση από τη Δικαιοσύνη. Στα βάθη της Ανατολίας θα συναντήσεις αντίστοιχες εικόνες και καταστάσεις. Πιο αυθεντικές. Υπάρχουν χωριά που νομίζεις ότι ο χρόνος τα προσπερνάει χωρίς να τα αγγίξει.

Δεν υπάρχει μία Τουρκία, αλλά δύο. Με μεγάλες διαφορές ανάμεσά τους. Από τη μία είναι η βαθιά, παραδοσιακή Τουρκία που συντηρεί στοιχεία οθωμανισμού. Με ανθρώπους που είναι κοντά στο Ισλάμ και ο τρόπος σκέψης τους δεν διαφέρει και αρκετά από τη νοοτροπία των παππούδων τους. Και από την άλλη είναι η ευρωπαϊκή Τουρκία της Πόλης, της Αγκυρας, της Μικράς Ασίας. Με ανθρώπους σύγχρονους, μορφωμένους, με σταθερή προσήλωση προς τη Δύση. Η πρώτη Τουρκία είναι και η μεγαλύτερη, έχει το πάνω χέρι και μας το έδειξε στις εκλογές, παραμένοντας πιστή στον «πατερούλη» της. Από αυτήν την Τουρκία δεν μας χωρίζουν μόνο λίγα μίλια θάλασσας και γεωστρατηγικές διαφορές. Μας χωρίζουν χρόνια ολόκληρα, διαφορετικές εποχές. Το πολιτισμικό χάσμα είναι μεγαλύτερο από το πολιτικό. Το είδαμε και στον τρόπο με τον οποίο διεξήχθησαν οι προεκλογικές μάχες και στις δύο χώρες. Δεν είχαν, απλώς, διαφορές ύφους, αλλά χρόνου. Τουλάχιστον σαράντα ετών. Ναι, είναι σωστή η θέση που λέει ότι οι δύο λαοί δεν έχουν να χωρίσουν πολλά και, κατά βάθος, μοιράζονται κοινή βούληση για ειρηνική συνύπαρξη. Ομως, ας είμαστε ειλικρινείς, δεν είναι και εύκολο να επικοινωνήσουν πολιτισμικά, παρά τις πολλές κοινές καταβολές. Η διαφαινόμενη νίκη του Ερντογάν, ακόμα και αν μας συμφέρει, όπως εξηγούν οι αναλυτές, θα διατηρήσει και θα βαθύνει αυτές τις διαφορές. Οσο η Ελλάδα πλησιάζει τη Δύση, τόσο απομακρύνεται η Τουρκία. Και αυτό κάνει τη συνύπαρξη πιο δύσκολη. Είμαστε δύο σιαμαίοι, από τη Γεωγραφία, που κοιτάζουν σε διαφορετική κατεύθυνση.