Ελληνικές εκλογές. Σε κίνδυνο η ισχυρή ανάπτυξη;

Θυμάστε τη λεγόμενη κρίση του ευρώ; Εχοντας χάσει την πρόσβαση στις αγορές χρέους στις αρχές του 2010, το ελληνικό ΑΕΠ υποχώρησε συνολικά κατά 23% την πενταετία έως το τέλος του 2014. Η υπερβολική έμφαση στην εμπροσθοβαρή λιτότητα αντί για ταχύτερες μεταρρυθμίσεις υπέρ της ανάπτυξης, τις οποίες η Ελλάδα συμφώνησε με τους επίσημους πιστωτές της σε αντάλλαγμα με μεγάλα πακέτα βοήθειας, επιδείνωσε την ύφεση. Αλλά τελικά το πικρό φάρμακο πέτυχε. Ανακάμπτοντας από ένα χαμηλό επίπεδο, η Ελλάδα έχει πλέον γίνει η πρωταγωνίστρια μεταξύ των μεγάλων μελών του ευρώ. Μεγάλο μέρος της επιτυχίας ανήκει στον σημερινό πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του στα μέσα του 2019, οι ελληνικές επενδύσεις έχουν αυξηθεί κατά 44,2% σε πραγματικούς όρους, καθώς εγχώριες και ξένες επιχειρήσεις ανταποκρίθηκαν στην ατζέντα του υπέρ της ανάπτυξης. Ως αποτέλεσμα, το ελληνικό ΑΕΠ ξεπέρασε το προπανδημικό επίπεδο κατά 6,4% στα τέλη του 2022, πολύ μπροστά από το 1,3% για την ευρωζώνη. Η απασχόληση αυξήθηκε κατά 5,9% υπό την εποπτεία του. Η εντυπωσιακή αύξηση των εξαγωγών από μόλις 19% του ΑΕΠ το 2009 σε 49% το 2022 αντανακλά την ισχυρή ανταγωνιστική θέση της Ελλάδας. Από το ανώτατο όριο του 206% το 2020, ο λόγος του ελληνικού δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ της έχει πέσει στο 171% μέχρι το τέλος του 2022.

Μέχρι που ένα τραγικό δυστύχημα με τρένο άλλαξε τον πολιτικό λόγο στην Ελλάδα, ο Μητσοτάκης φαινόταν ότι θα κερδίσει τις εθνικές εκλογές στις 21 Μαΐου 2023. Το συντηρητικό κόμμα της Νέας Δημοκρατίας διατηρεί προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις με 36% έναντι του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης ΣΥΡΙΖΑ του πρώην αριστερού πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα (29%). Ετσι, ο Μητσοτάκης παραμένει στην pole position για να είναι ο επόμενος πρωθυπουργός, πιθανώς μετά τις επαναληπτικές εκλογές στις 2 Ιουλίου, στις οποίες ένα νέο εκλογικό σύστημα θα έδινε μπόνους τουλάχιστον 20 εδρών στο κόμμα με το υψηλότερο μερίδιο της λαϊκής ψήφου. Ομως, έχοντας αποξενώσει το κεντροαριστερό κόμμα ΠΑΣΟΚ-Κινάλ (10% στις δημοσκοπήσεις) με σκάνδαλο υποκλοπών, ο Μητσοτάκης δεν έχει έναν προφανή εταίρο συνασπισμού.

Ο Μητσοτάκης υπόσχεται περισσότερες από τις φιλοαναπτυξιακές του πολιτικές με έντονο το κοινωνικό στοιχείο. Αν και ο Τσίπρας έχει μετριάσει, από τη σφοδρή σύγκρουσή του με τις αγορές το 2015, το αριστερό του μανιφέστο, εξακολουθεί να ζητά ανατροπή ορισμένων βασικών μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας, μείωση των ωρών εργασίας, σημαντική αύξηση των κοινωνικών δαπανών και εθνικοποίηση μιας μεγάλης τράπεζας και των βασικών επιχειρήσεων κοινής ωφελείας της Ελλάδας. Μια – λιγότερο πιθανή – νίκη Τσίπρα θα μπορούσε να εγκαινιάσει περίοδο αβεβαιότητας για την Ελλάδα, η οποία μπορεί να τελειώσει με τις αγορές να αναγκάσουν την Αθήνα να επιστρέψει στη μεταρρυθμιστική τροχιά. Οι εκλογές της Κυριακής έχουν σημασία.

Ο Χόλγκερ Σμίντινγκ είναι επικεφαλής οικονομολόγος
της επενδυτής τράπεζας Berenberg