Μία ηρωίδα, πέντε Μήδειες

Μια πρωτιά. Μια «απειλή». Δύο ερωτήσεις. Μια προσδοκία. Και ένα έργο που ενώ είναι προγραμματισμένο να κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στις 21 Ιουλίου στο θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου, δεν έχει ακόμη γραφεί στην τελική εκδοχή του! Κάπως έτσι θα μπορούσε να συνοψίσει κάποιος την πρώτη και με πολύ χιούμορ παρουσίαση που έγινε χθες για την πολυαναμενόμενη θεατρική παραγωγή του καλοκαιριού: εκείνη που θα δώσει το διεθνές στίγμα του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου και που δεν είναι άλλη από τη «Μήδεια» όχι όμως του Ευριπίδη, αλλά του θρυλικού γερμανού σκηνοθέτη Φρανκ Κάστορφ.

Η πρωτιά είναι ότι ο επί 23 χρόνια (πρώην πλέον) διευθυντής της βερολινέζικης Φολκσμπίνε σκηνοθετεί για πρώτη φορά για τόσο μεγάλο κοινό και μάλιστα σε ανοιχτό θέατρο. Το «ρεκόρ» του ήταν οι 2.500 θεατές στο «Δαχτυλίδι του Νιμπελούνγκεν» του Ρίχαρντ Βάγκνερ στο φεστιβάλ του Μπάιροϊτ.

Η «απειλή» συνίσταται στο ότι σκέφτηκε εφόσον δεν είχε τον περιορισμό το κοινό να προλάβει το τελευταίο μετρό να στήσει μια παράσταση 17 ωρών, αλλά οι γαστρονομικοί πειρασμοί του Λιγουριού τον απέτρεψαν.

Προειδοποιήσεις

Οι ερωτήσεις απευθύνθηκαν από τον Φρανκ Κάστορφ αρχικά στην καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ, Κατερίνα Ευαγγελάτου – «Γιατί θέλεις να καταστρέψεις τη φήμη σου;» – θέλοντας να την «προειδοποιήσει» για όσα θα συμβούν στην ορχήστρα του αρχαίου θεάτρου. Η δεύτερη είχε αποδέκτες τους έλληνες ηθοποιούς με τους οποίους έχει ήδη ξεκινήσει πρόβες: «Σκεφτήκατε τι πάτε να κάνετε, ενώ θα μπορούσατε να κάνετε μια βουτιά στο Αιγαίο»;

Η προσδοκία του – κι αφού ενημερώθηκε για τις αποδοκιμασίες με κέρματα στη «Μήδεια» του Ανατόλι Βασίλιεφ – είναι μετά το πέρας της δικής του παράστασης το κοινό να αναφωνήσει «Αχ τι ωραία που ήταν η παράσταση του Βασίλιεφ!».

Και όσο για το έργο; Δεν θα είναι η Μήδεια του Ευριπίδη, όπως ξεκαθάρισε η Κατερίνα Ευαγγελάτου, αλλά η Μήδεια του Κάστορφ. Ενα έργο που ακόμη γράφεται αλλά όπως αποκάλυψε ο σκηνοθέτης θα χρησιμοποιήσει ως κορμό του τρία κείμενα του Χάινερ Μίλερ που αφορούν στη Μήδεια: τη Ρημαγμένη Οχθη, το Μήδειας Υλικό και το Τοπίο με Αργοναύτες, καθώς έχει επηρεαστεί από τη ματιά του συγγραφέα.

Πώς βλέπει αυτός ο «βίαιος ειρηνιστής» τη Μήδεια; «Είναι μια επαναστατική μορφή, αφού αφήνει πίσω της ένα φλεγόμενο κόσμο», λέει ο 74χρονος σκηνοθέτης και αναγνωρίζει στον Ευριπίδη την τόλμη να παρουσιάσει μπροστά σε ένα ανδρικό κοινό ένα τόσο φεμινιστικό θέμα, αναλύοντας παράλληλα τον τρόπο που ο μύθος της Μήδειας αντιμετωπίστηκε σε διαφορετικές εποχές και από διαφορετικούς συγγραφείς, συνδέοντάς τους και με την πολιτική, τη δημοκρατία, τη θέση της γυναίκας και τον καπιταλισμό ανά ιστορικές περιόδους.

Σε ποια από τις πέντε ηθοποιούς (Στεφανία Γουλιώτη, Σοφία Κόκκαλη, Μαρία Ναυπλιώτου, Αγγελική Παπούλια, Ευδοκία Ρουμελιώτη) θα δώσει τον ρόλο; «Σε κάθε γυναίκα υπάρχει η δυνατότητα μιας Μήδειας, οπότε όλες θα παίξουν τη Μήδεια», απαντά ο ρηξικέλευθος δημιουργός, που δηλώνει αυτοδίδακτος και εργάστηκε, όπως λέει, για να καταστρέψει ό,τι υπήρχε στο γερμανικό θέατρο και εν συνεχεία στέκεται μπροστά στα ερείπια όλο και πιο συντηρητικός. «Υπενθυμίζω ωστόσο στον εαυτό μου την αναγκαιότητα να γίνεται όλο και πιο ριζοσπαστικός, να εκπλήσσει τον εαυτό του όσο περνάνε τα χρόνια. Η τέχνη είναι ένας μαραθώνιος που πρέπει ν’ αντέξεις».

Τελικά τι θα δούμε στις 21 και 22 Ιουλίου; «Μπορώ να σας υποσχεθώ τα πάντα και να κάνω το αντίθετο», ήταν η απάντηση του Φρανκ Κάστορφ.