Αμφίρροπο ντέρμπι Ερντογάν- Κιλιτσντάρογλου

Κορυφώνεται η αγωνία για την έκβαση των προεδρικών και βουλευτικών εκλογών της ερχόμενης Κυριακής στην Τουρκία, με τους υποψηφίους να «παίζουν» τα τελευταία τους χαρτιά και τον Ταγίπ Ερντογάν να προσπαθεί να «κλέψει την παρτίδα» λίγο πριν από το νήμα. Ταυτόχρονα, η ένταση αυξάνεται, όπως έδειξε και η επίθεση που σημειώθηκε την Κυριακή (πιθανότατα από ακροδεξιούς) κατά του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης και εξέχοντος στελέχους της αντιπολίτευσης, Εκρέμ Ιμάμογλου, κατά τη διάρκεια ομιλίας του στην πόλη Ερζουρούμ, με συνέπεια ο ίδιος να φυγαδευτεί και να υπάρξουν τραυματισμοί.

Επιθέσεις

Στο επεισόδιο δόθηκε, μάλιστα, συνέχεια, δηλητηριάζοντας περαιτέρω το πολιτικό κλίμα. Ο Ερντογάν χαρακτήρισε την επίθεση «προβοκάτσια», ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης για την προεδρία τον κατηγόρησε ουσιαστικά ως αυτουργό, ενώ ο υπουργός Εσωτερικών, Σουλεϊμάν Σοϊλού, χαρακτήρισε «αρρωστημένο» τον Ιμάμογλου. Πάντως χθες σημειώθηκε νέα επίθεση, αυτή τη φορά στα γραφεία του Ρεπουμπλικανικου κόμματος του Κιλιτσντάρογλου στην πόλη Σανλιούφα, την ώρα που άγνωστοι έσκιζαν τις αφίσες του προεδρικού υποψηφίου της αντιπολίτευσης στους δρόμους της πόλης.

Το σίγουρο είναι πως το σύνολο σχεδόν των δημοσκοπήσεων προβλέπει ένα αμφίρροπο ντέρμπι ανάμεσα στον νυν πρόεδρο και τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου – ο οποίος εμφανίζεται να διατηρεί βραχεία κεφαλή στις περισσότερες – που δεν αποκλείεται να κριθεί οριακά και στις λεπτομέρειες. Κι αυτό είναι κάτι που, με τη σειρά του, ενισχύει τα σενάρια που θέλουν τον ηττημένο να το αμφισβητεί, οδηγώντας τη χώρα σε περίοδο πολιτικής αστάθειας ή και κρίσης.

Οπως, άλλωστε, σημειώνει και ανάλυση την οποία υπογράφει ο Τόνι Μπάρμπερ στους «Financial Times», οι δημοσκοπήσεις δεν προδικάζουν το εκλογικό αποτέλεσμα. Ούτε, πολύ περισσότερο, την αντίδραση του Ερντογάν και του μηχανισμού του στην περίπτωση που ηττηθεί. «Δυστυχώς, οι δημοσκοπήσεις λένε μόνο τη μισή ιστορία» σημειώνει επικαλούμενος και εκτιμήσεις αναλυτών. Οπως της Νάταλι Τόκι, διευθύντριας του Ινστιτούτου Διεθνών Θεμάτων της Ιταλίας, η οποία προειδοποιεί πως «οι εκλογές στην Τουρκία θα λάβουν χώρα σε ένα ολοένα πιο αντιδημοκρατικό περιβάλλον». Ή του Στίβεν Κουκ, ο οποίος σε άρθρο του στο «Foreign Policy» υπενθυμίζει τον ασφυκτικό έλεγχο που ασκεί ο Ερντογάν στον κρατικό μηχανισμό και τα ΜΜΕ.

Η ψήφος των αποδήμων

Σήμερα, στο μεταξύ, ολοκληρώνεται η διαδικασία ψηφοφορίας για τους τούρκους πολίτες που κατοικούν στο εξωτερικό, η επιλογή των οποίων δεν αποκλείεται να αποδειχθεί καθοριστική με βάση τη συνολική εικόνα που επικρατεί. Πολύ περισσότερο καθώς υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι έχει αλλάξει πλέον σημαντικά το κλίμα στις τάξεις τους, με αποτέλεσμα η παραδοσιακά μεγάλη στήριξη προς τον Ερντογάν και το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) να μη συνεχιστεί σε αυτή την αναμέτρηση.

Μέχρι χθες το πρωί, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, στα εκατοντάδες εκλογικά τμήματα που είχαν στηθεί σε 73 χώρες του πλανήτη είχαν προσέλθει σχεδόν οι μισοί απόδημοι που έχουν δικαίωμα ψήφου – για την ακρίβεια, 1,6 σε σύνολο 3,4 εκατομμυρίων. Από αυτούς δε η μεγάλη πλειοψηφία βρίσκεται στην Ευρώπη και πρωτίστως στη Γερμανία (1,5 εκατομμύριο με δικαίωμα ψήφου), τη Γαλλία (κάπου 500.000) και την Ολλανδία (280.000). Στη συνέχεια, οι κάλπες θα μεταφερθούν στην Τουρκία με ειδικές πτήσεις, τις οποίες θα συνοδεύει εξουσιοδοτημένο από την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή προσωπικό, με δυνατότητα των κομμάτων και υποψηφίων να έχουν παρατηρητές. Οσο για εκείνους που δεν πρόλαβαν να ψηφίσουν, θα εξακολουθήσουν να έχουν τη δυνατότητα να το πράξουν ως και την Κυριακή, αλλά μόνο στα εκλογικά τμήματα που υπάρχουν σε 47 συνοριακές διαβάσεις.

Αντνάν Μεντερές

Ανάμεσα, πάντως, σε όλα όσα σφραγίζουν αυτή την εκλογική αναμέτρηση, όπως το γεγονός ότι συμπίπτει με τη συμπλήρωση ενός αιώνα από την ίδρυση της Τουρκικής Δημοκρατίας από τον Κεμάλ Ατατούρκ, αξίζει να ξεχωρίσουμε ένα στοιχείο: Η 14η Μαΐου είναι η 73η επέτειος από τις ιστορικές εκλογές του 1950, όταν το «οθωμανικό» πολιτικό κατεστημένο ηττήθηκε για πρώτη φορά από το Δημοκρατικό Κόμμα του Αντνάν Μεντερές. Ο νέος πρωθυπουργός της Τουρκίας, ωστόσο, δολοφονήθηκε έντεκα χρόνια αργότερα δι’ απαγχονισμού από τους στρατηγούς οι οποίοι ηγήθηκαν του πραξικοπήματος το οποίο είχε γίνει το 1960.

Ο ίδιος ο Ερντογάν δεν χάνει ευκαιρία να αποθεώσει τον Μεντερές, ενώ έχει επιχειρήσει να παρομοιάσει και τον εαυτό του μαζί του, υποστηρίζοντας ότι όπως συνέβη και τότε, έτσι και τώρα το κατεστημένο επιδιώκει να ανακόψει τη μεγάλη τομή που επιχειρείται στην Τουρκία. «Ο τουρκικός λαός θα βάλει για μια ακόμη φορά στη θέση που τους αξίζει τους υποστηρικτές του πραξικοπήματος, 73 χρόνια μετά το τέλος της μονοκομματικής διακυβέρνησης» είχε πει χαρακτηριστικά μιλώντας στη Βουλή τον περασμένο Ιανουάριο.