Ελευθερία ανάπηρη

Θα μπορούσε να είναι αστείο, αν δεν ήταν αποτέλεσμα μιας εμμονής, που την υποκινεί η ανάγκη του ελέγχου της πληροφορίας. Σε εκπομπή του τηλεοπτικού ΣΚΑΪ για τις εκλογές, παρενέβη η εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, Πόπη Τσαπανίδου, απαιτώντας να ανασκευάσει ένα σχόλιό του ο δημοσιογράφος (και παλαιός διευθυντής μας στα «ΝΕΑ») Παναγιώτης Λάμψιας. Η εκπρόσωπος θεώρησε ότι ήταν αναληθή δύο σημεία. Οτι ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ μιμείται τον Ανδρέα Παπανδρέου, όπως ο Χάρρυ Κλυνν, ο οποίος τον μιμούνταν καλύτερα από τον Τσίπρα. Κι ότι στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχουν ουδέποτε υποστηρίξει την τρομοκρατική «17 Νοέμβρη».

Ο Παναγιώτης Λάμψιας, προφανώς, επέμεινε στην κρίση του. Ακόμα κι αν δεν ήταν ένα από τα θέματα των γελοιογράφων, ακόμα κι αν η μίμηση του Ανδρέα από τον πρόεδρο δεν είχε υιοθετηθεί κι από το κόμμα που υιοθέτησε πασοκικά συνθήματα του 1981, θα ήταν κωμικό να αλλάξει την κρίση του ένας δημόσιος σχολιαστής επειδή το απαίτησε «η εξουσία». Το πολύ πολύ να το χόντραινε – να έλεγε δηλαδή ότι ο Τσίπρας είναι καλύτερος μίμος από τον Χάρρυ Κλυνν. Χιούμορ, πώς αλλιώς να απαντήσεις σε μια χωροφυλακίστικη προσταγή;

Το δεύτερο θέμα είναι πολύ πιο σοβαρό. Κατηγόρησε αδίκως ο Λάμψιας στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ ότι στήριζαν τη «17 Νοέμβρη»; Λυπάμαι που η εκπρόσωπος έχει άδικο κι εδώ, αλλά είναι εύκολα αποδείξιμη η στήριξη της «17 Νοέμβρη» από στελέχη και του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν είναι μόνο η παρουσία στη δίκη στελεχών της θεωρούμενης ανανεωτικής Αριστεράς, που είχε εκπλήξει τότε – επειδή η ανανεωτική Αριστερά (με στελέχη όπως ο Λεωνίδας Κύρκος, ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης, αλλά και ο Αγγελος Ελεφάντης) είχε με σαφήνεια καταδικάσει την τρομοκρατία, έχοντας αποδοκιμάσει και το κλίμα προστασίας υπέρ των «Ρομπέν του λαού» που παρίστανε η παρέα του Κουφοντίνα, μέσω και της προβολής της από τον Τύπο. Είναι το κλίμα που διαμορφώθηκε μετά, και ιδίως τα τελευταία χρόνια.

Η δήλωση του Μάκη Μπαλαούρα, ότι οι τρομοκράτες «είχαν ένα ιδεώδες υπέρ του ανθρώπου», στην τεράστια αφέλειά της, δείχνει πώς είχε εκλαϊκευτεί η στάση του ΣΥΡΙΖΑ απέναντι στην τρομοκρατική βία. Αφού η «αστική δημοκρατία» στηρίζεται στην «απάνθρωπη εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο», είναι καλόδεχτη η λαϊκή δικαιοσύνη. Η ιδέα αυτού του σχήματος, λυπάμαι που το αποκαλύπτω στην αθώα εκπρόσωπο, οδηγεί στη συμβολική «χαμηλή βία» των «παρεμβάσεων» του Ρουβίκωνα και σε άλλες τέτοιου επιπέδου πράξεις, στο όνομα της καλής αριστερής ηθικής. Πάντως, συριζαίοι δεν στηρίζουν μόνο συμβολικές εκδηλώσεις που παραπέμπουν στη φονική τρομοκρατία. Δεν είναι συμβολική έκφραση η προσπάθεια του κινήματος για το δικαίωμα του Κουφοντίνα να διαλέγει ο ίδιος τη φυλακή του, που εκδηλώθηκε μέσα στην πανδημία, με αφορμή μια ελεγχόμενη όπως αποδείχτηκε απεργία πείνας του ισοβίτη, η οποία εκτός των άλλων υπονόμευε και την πολιτική αποτροπής της έξαρσης του Covid από το κράτος.

Η παρέμβαση της Πόπης Τσαπανίδου ήταν στυγνός αυταρχισμός, δείγμα των προθέσεων μιας «δεύτερη φορά Αριστεράς». Δεν πρέπει, άλλωστε, να ξεχνάμε, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ που έχει κάνει σημαία την περίφημη λίστα των Δημοσιογράφων χωρίς Σύνορα, για να συκοφαντήσει το επίπεδο της ελευθερίας του Τύπου στη χώρα μας, έχει πολύ ψηλά τον Νίκο Παππά, καταδικασθέντα επειδή μεθόδευσε τον πλήρη έλεγχο του ραδιοτηλεοπτικού τοπίου από την κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ.

Οπως και τότε, και σήμερα, δηλαδή, κατά τον στίχο του Μιχάλη Κατσαρού, «ελευθερία ανάπηρη πάλι σου τάζουν».

Ο θεαματικός υμέναιος

Ομολογώ ότι η τελετή που καθήλωσε τηλεοπτικά όλη τη Γη, η στέψη του Κάρολου και της συζύγου του Καμίλας, ως βασιλέων της Αγγλίας, προσωπικά με άφησε αδιάφορο – και μάλλον με μια αίσθηση γελοίου. Δεν συγκινήθηκα ούτε με το ελληνικό και ορθόδοξο σκέλος της τελετής, που έκανε διαφόρους να σκεφτούν την Ελλάδα, μέσω του θεάματος, στην καρδιά της οικουμένης.

Λυπάμαι, αλλά όλο αυτό το θέαμα των ελέω Θεού αρχόντων, με τις ιεραρχίες του, την τελετουργία του, την προκλητική χλιδή και τα κουτσομπολιά του είναι πολύ εκτός εποχής. Κάπως έτσι αντιμετωπίστηκε και από τη σειρά «The Crown» του Netflix. To θέμα όμως είναι ότι ένας θεσμός εξουσίας έχει μετασχηματιστεί βάσει των θεαματικών κανόνων της τηλεοπτικής υπερπαραγωγής, προκειμένου να μην αλλάξει στον πυρήνα του: παραμένοντας ο αγγλικός θρόνος εγγυητής της δημοκρατικής τάξης, συντηρεί μια τελετουργική καθημερινότητα που δεν συνάδει με τους κώδικες των σημερινών ανοιχτών κοινωνιών μας.

Κατανοώ την ανάγκη του πλήθους για παραμύθι. Αλλά πέρα από το παραμύθι, που απαιτεί εύπιστους υπηκόους, οι πολίτες (απαραίτητη προϋπόθεση της υγείας μιας δημοκρατίας) βρίσκονται πέρα, μακριά. Κι απ’ την ουσία κι από τον τύπο της μοναρχίας.