Κάρολος, βασιλιάς της απάθειας, όχι της καρδιάς μας

Ηταν η πρόσκληση να ορκιστούμε πίστη στον βασιλιά αυτή που άλλαξε τα πάντα. Μέχρι τότε, μπορούσε κάποιος απλώς να αφήνει όλο το κουβεντολόι γύρω από τη στέψη, για τις κις με σπανάκι και το ποια θα φορέσει ποια τιάρα, να περνάει χωρίς να τον αγγίζει, εκτός και αν το θέμα τον συναρπάζει: οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως 64% των Βρετανών δεν ενδιαφέρονται καθόλου ή ενδιαφέρονται ελάχιστα για τη στέψη. Ομως με την ιδέα να ενθαρρυνθούν οι τηλεθεατές που θα παρακολουθήσουν την τελετή από το σπίτι να βγάλουν μια κραυγή αφοσίωσης στον βασιλιά, μαζί με το πλήθος στο αβαείο, κάτι έσπασε. Μία δημόσια απότιση φόρου τιμής; Πόσο φεουδαρχικό.

Το παλάτι έσπευσε να επισημάνει πως πρόκειται για πρόσκληση, όχι απαίτηση, ειρωνικά σχεδιασμένη ώστε να εκσυγχρονίσει τα πράγματα συμπεριλαμβάνοντας το κοινό. (Αν και θα ήταν αναμφισβήτητα ακόμα πιο μοντέρνο να καταργηθεί ο όρκος.) Η εκνευρισμένη αντίδραση, ωστόσο, δείχνει πόσο λεπτό είναι το σχοινί.

Χρόνια σκέψης και φροντίδας έχουν αφιερωθεί στο να γίνει αυτή η τελετή πιο συμπεριληπτική. Αυτό που μοιάζει ωστόσο να παρέβλεψαν μέσα στο άγχος τους να τα κάνουν όλα σωστά, είναι πως παρότι αυτό ενδέχεται να είναι το κορυφαίο γεγονός στη ζωή του βασιλιά Κάρολου, δεν είναι και τόσο μεγάλη υπόθεση για τους περισσότερους ανθρώπους, και η υπερβολική προσπάθεια εκμαίευσης συναισθήματος κινδυνεύει να πυροδοτήσει αντ’ αυτού μια ενοχλημένη αντίδραση.

Μέχρι στιγμής, η κοινή γνώμη επιδεικνύει στο μεγαλύτερο κομμάτι της μία ευγενική απάθεια. Κάποιοι θα στρατοπεδεύσουν στους δρόμους προκειμένου να κουνήσουν σημαιάκια και κάποιοι θα διαδηλώσουν (περίπου ένας στους πέντε Βρετανούς θέλει έναν εκλεγμένο αρχηγό κράτους). Το μεγαλύτερο κομμάτι της χώρας ωστόσο περιφέρεται κάπου ανάμεσα, αποδεχόμενο τη συνεχιζόμενη ύπαρξη της μοναρχίας με διάφορους βαθμούς ενθουσιασμού ή παραίτησης, ενώ σε γενικές γραμμές τους απασχολούν εντελώς διαφορετικά πράγματα. Παρότι πέρυσι 38% των Βρετανών εξακολουθούσαν να νιώθουν πως η βασιλική οικογένεια είναι «πολύ σημαντική» για τη χώρα, το ποσοστό αυτό έχει σήμερα πέσει στο 29%, το χαμηλότερο επίπεδο αφότου άρχισαν να τηρούνται αρχεία, πριν από 40 χρόνια.

Οι βασιλικές γεννήσεις, οι γάμοι και οι κηδείες μπορούν να αποτελέσουν ευκαιρίες σύνδεσης με το κοινό, διότι υπενθυμίζουν την κοινή μας ανθρώπινη υπόσταση (όπως και τα σκάνδαλα, οι χωρισμοί και οι οικογενειακοί καβγάδες). Ο θάνατος της βασίλισσας ήταν μια πραγματικά σημαντική στιγμή για το έθνος, ιδιαίτερα, ενδεχομένως, έπειτα από μία περίοδο πανδημίας όπου τόσες πολλές οικογένειες δεν μπόρεσαν να πενθήσουν συλλογικά για τις δικές τους απώλειες.

Δεν υπάρχει, ωστόσο, στην πραγματική ζωή κάποιο ισοδύναμο της στέψης με το οποίο να μπορεί να νιώσει κανείς κοντά. Οι όρκοι πίστης μπορεί να μοιάζουν σαν ένα βαρετό ιστορικό κατάλοιπο, από τις ημέρες που οι νέοι μονάρχες φοβούνταν μήπως κάποιος αντιδραστικός δούκας συγκέντρωνε στρατό εναντίον του. Το να παρακινείς, ωστόσο, το έθνος να σκεφτεί πόσο αφοσιωμένο νιώθει στη μοναρχία ενέχει κινδύνους, ακόμα και τώρα. Είμαστε εκπαιδευμένοι να βλέπουμε τη βασιλική οικογένεια σαν ένα θέαμα, κάτι που προσελκύει τουρίστες και ενίοτε στέλνει στον ουρανό πυροτεχνήματα αλλά γενικά μπορεί κανείς να ξεχάσει με ασφάλεια. Οι στέψεις όμως αποτελούν μια υπενθύμιση της βαθύτερης συνταγματικής σημασίας της, μία καθησυχαστική σκέψη για τους φιλοβασιλικούς αλλά για άλλους, μία προκλητική υπενθύμιση του δικαιώματος του βασιλιά να τους διαφεντεύει.

Παρότι η φασαρία γύρω από τον όρκο θα ξεχαστεί αναμφισβήτητα σύντομα, ένας συνετός βασιλιάς θα τη λάμβανε ως προειδοποίηση να μην προκαλεί την τύχη του.