Γιαουρτώματα

Να μιλήσουμε για γιαουρτώματα; Να μιλήσουμε. Εξάλλου, στην ποπ κουλτούρα μας υπάρχει αυτή η εμβληματική και συγχρόνως καλτ σκηνή στην ταινία του Δαλιανίδη «Νόμος 4000». Τότε που η παρέα του Κώστα Βουτσά αποφασίζει να γιαουρτώσει τον αυστηρό γυμνασιάρχη που υποδύεται ο Βασίλης Διαμαντόπουλος, αλλά ο άτυχος που, τελικά, συλλαμβάνεται είναι ο Θανάσης Παπαδόπουλος. Τον κουρεύουν με την ψιλή, του περνάνε χειροπέδες, του κρεμάνε στο στήθος μια ταμπέλα που γράφει «Είμαι τεντιμπόης» και τον περιφέρουν στους δρόμους όπου ο κόσμος τον χλευάζει.

Η ταινία ήταν ένα σχόλιο στον Νόμο 4000 περί τεντιμποϊσμού που ψηφίστηκε και άρχισε να εφαρμόζεται στην Ελλάδα το 1959. Για να αντιμετωπίσει, κυρίως, το γιαούρτωμα που, στη δεκαετία του ’50, ήταν μεγάλη μόδα στους κύκλους των νεαρών πλουσιόπαιδων. Σε μια εποχή που, προφανώς λόγω του πολέμου που είχε προηγηθεί, το χάσμα των γενεών ήταν πολύ βαθύ, αποτελούσε μια «απάντηση» της νεολαίας στις συμπεριφορές, την αυστηρότητα και τα σχόλια των μεγαλυτέρων. (Ακόμη και στην εμφάνισή τους, αφού από τα χρονικά εκείνης της εποχής, «ψαρεύω» την περίπτωση ενός νεαρού που γιαούρτωσε μία κυρία επειδή είχε… μουστάκι.)

Τέλος πάντων, νόμος ξενόμος, το γιαούρτωμα παρέμεινε στα ήθη μας ως εκδήλωση διαμαρτυρίας. Ακόμη και διά στόματος Διονύση Σαββόπουλου που στον «Πολιτευτή» (από τον δίσκο «Ρεζέρβα» του 1979) λέει: «Χαρά να σε γιαούρτωνα εκεί που ρητορεύεις, εκεί που με χειροκροτάς χωρίς να το πιστεύεις». Εχω την εντύπωση (μπορεί να κάνω και λάθος) ότι τα κατοπινά χρόνια κάπως υποχώρησε ως τακτική διαμαρτυρίας για να επανέλθει θριαμβευτικά τα χρόνια της εκτροπής και του εκτσογλανισμού την πολιτικής ζωής, τα χρόνια, δηλαδή, του «αντιμνημονιακού αγώνα».

Βέβαια, οι «τεντιμπόηδες» του 1950 και του 1960, ήταν πολύ πιο μάγκες από τους σύγχρονους «επαναστάτες της πορδής» – όπως τους αποκαλεί ο Νίκος Πορτοκάλογλου. Εκείνοι είχαν να ρισκάρουν κάτι. Τον κίνδυνο της διαπόμπευσης και του δημόσιου εξευτελισμού, ό,τι χειρότερο μπορεί να συμβεί σε έναν νέο άνθρωπο. Και είναι χαρακτηριστικό ότι άτομα στα οποία έχει εφαρμοστεί ο Νόμος 4000, σήμερα, εξήντα χρόνια μετά, αρνούνται να μιλήσουν δημόσια για το περιστατικό. Ενώ σήμερα τι θα πάθουν οι γιαουρτάκηδες; Το πολύ πολύ να τους πάνε μέχρι την Ασφάλεια και, μετά, να τους αφήσουν. Τα δε ονόματά τους δεν θα τα μάθουμε ποτέ. Τζάμπα μαγκιά δεν λέγεται αυτό; Εντελώς. Το γιαούρτωμα, εκτός από τον αναχρονιστικό κανιβαλισμό που φέρει, σήμερα είναι και φλώρικο. Αυτό όμως δεν το κάνει λιγότερο φασιστικό.

Η μεγάλη ντροπή

Την περασμένη Δευτέρα λοιπόν, κάποιοι φλώροι φασίστες γιαούρτωσαν τον υπουργό Υγείας Θάνο Πλεύρη. Το ότι το έκαναν σε οικογενειακή έξοδο, μπροστά στα ανήλικα παιδιά του (τα οποία πήραν τα «σκάγια»), παραπέμπει σε ακραία καθεστώτα και ακόμη πιο ακραίες νοοτροπίες, φτάνει να αναλογιστούμε πότε και πού ίσχυε η οικογενειακή ευθύνη. Και το γεγονός ότι κάποια κόμματα και κάποιοι δημοσιογράφοι καταδίκασαν εντελώς επιλεκτικά το γεγονός (τύπου ας ρίξουμε ένα «κατακριτέα πράξη» στην αρχή να ξεμπερδεύουμε και μετά αρχίζουμε να επισημαίνουμε ελαφρυντικά και δικαιολογίες) δείχνει ότι έχουμε συνηθίσει το «τέρας».

Το τι γράφτηκε αυτές τις μέρες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με το γεγονός είναι ενδεικτικό του ποια κόμματα συνδέονται με αυτές τις τακτικές. Και που δεν ορρωδούν να βάλουν στο μάτι ανήλικα παιδιά. Ή δεν λαμβάνουν υπόψη ότι ήταν παρόντα στο περιστατικό. Σοβαρά τώρα; Τόσο πολύ έχουν ξεφτιλίσει τον πολιτικό πολιτισμό; Ανήλικα στις λάσπες της προεκλογικής αρένας; Σπάω το κεφάλι μου, αλλά δεν θυμάμαι ανάλογα περιστατικά στοχοποίησης ανηλίκων στην πρόσφατη ιστορία μας, ακόμη και σε εποχές μεγάλων διχασμών. Και αναρωτιέμαι πώς βουβάθηκαν ξαφνικά οι ευαίσθητες φωνές των «αριστερών» κομμάτων. Τι ρωτάω, ξέρω. Πάθανε την ίδια αφωνία που τις έχει προσβάλει και με την υπόθεση Γεωργούλη. Συριζαίος δημοσιογράφος ανέφερε, ως μια παράμετρο του συμβάντος, τη «γελοιοποίηση όσων αντιμετωπίζουν το γιαούρτι σαν πυρηνικό όπλο και ασύμβατη απειλή». Το γεγονός ότι είναι ασύμβατη απειλή για τη δημοκρατία δεν «διασχίζει» το μυαλό του. Ισως επειδή δεν αντιλαμβάνεται τι ακριβώς είναι η δημοκρατία.