NON PAPER

Στο Φαρ Ουέστ του Διαδικτύου

Και ενώ είχα «στριμώξει» το σημερινό θέμα και ήμουν έτοιμη να αρχίσω το γράψιμο, ένα τυχαίο σκρολάρισμα στο Διαδίκτυο κι έσκασε στα μούτρα μου η είδηση. Θα μπορούσε να μου είχε διαφύγει διότι δεν την είδα να αναπαράγεται και πολύ. Στην ψηφιακή πραγματικότητα που μας περικυκλώνει μπορεί να μη θεωρήθηκε και τόσο σημαντικό. Εγώ φαίνεται ότι ζω ακόμη στον παλιό κόσμο γι’ αυτό και με τάραξε. Εξάλλου η νεαρή φίλη στην οποία το ανέφερα, αν και διαφωνούσε, δεν εξεπλάγη. «Ελα μωρέ έτσι γίνεται» σχολίασε.

Αυτό που «έτσι γίνεται» έχει λοιπόν ως εξής. Σε μια ψαροταβέρνα της Πάτρας πήγε μια παρέα τεσσάρων νεαρών ατόμων, γυναίκες και άντρες. Η παρέα έφαγε και στο τέλος, αφού ένα από τα μέλη της τσέκαρε ότι το προσωπικό βρισκόταν σε απόσταση ασφαλείας, έφυγε χωρίς να πληρώσει. Κακώς, κάκιστα. Από δω και πέρα όμως η κατάσταση εκτρέπεται πέραν κάθε αναλογίας «εγκλήματος» και «τιμωρίας». Η ταβέρνα είχε κάμερες ασφαλείας που κατέγραψε τα πρόσωπα των τζαμπατζήδων. Και ο ιδιοκτήτης, αντί να απευθυνθεί στην Αστυνομία, δημοσιοποίησε το υλικό της καταγραφής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ανακοινώνοντας μάλιστα και αμοιβή σε όποιον τους εντοπίσει ή δώσει στοιχεία.

Καλά, είμαστε σοβαροί; Πρόκειται περί κανονικής επικήρυξης, στα πρότυπα του Φαρ Ουέστ, κατόπιν ιδιωτικής… πρωτοβουλίας. Και, όσο το σκέφτομαι, δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Θυμάμαι τη δικαιολογία κάποιου που είχε κάνει κάτι ανάλογο με έναν πελάτη του καταστήματός του – χωρίς αμοιβή τουλάχιστον. «Αν πήγαινα νομικά, ποιος ξέρει πότε θα έβρισκα άκρη; Και τι θα του έκαναν; Τίποτα». Οπότε, σου λέει, ας αντικαταστήσω εγώ και Αστυνομία και Δικαιοσύνη και νόμους και κράτος δικαίου και τα πάντα. Διότι τι θα του έκαναν; Δεν θα τον ξεφτίλιζαν δημόσια, όπως θα ήθελε ο καταστηματάρχης, δεν θα τον περιέφεραν στην πλατεία Γλυφάδας με ταμπέλα στο στήθος που θα έγραφε «Είμαι κλέφτης», ούτε θα τον κούρευαν ούτε θα τον άλειβαν με πίσσα και πούπουλα επειδή δεν πλήρωσε ένα αντικείμενο αξίας εξήντα, περίπου, ευρώ. Χάλια σου λέω ο νομικός πολιτισμός Νίτσα μου…

Πέρα από την πλάκα, αυτή η κουλτούρα της αυτοδικίας που έχει εμποτίσει τα σόσιαλ μίντια αλλά, εν μέρει, και τη συλλογική συνείδηση είναι επικίνδυνη, ακόμη και αν, προς το παρόν, εκφράζεται κυρίως διαδικτυακά. Καλλιεργεί την ένταξη στα ήθη μας της δημόσιας διαπόμπευσης ως κοινωνική συμπεριφορά. Καλλιεργεί δηλαδή μια νοοτροπία που, μελετώντας την Ιστορία, διαπιστώνεις ότι γέρνει πολύ προς τον φασισμό. Και που στο «σαβουάρ βιβρ» των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, πολύ φοβάμαι ότι εκλαμβάνεται ως μαγκιά.

Για όλα φταίνε οι «γκόμενοι»

Και στο καπάκι, έρχεται το «Μήπως έχουμε τον ίδιο γκόμενο;» μια ιδιωτική πλατφόρμα – που σημαίνει ότι μπαίνεις μόνο κατόπιν σύστασης από άλλο μέλος – η ελληνική εκδοχή του αμερικάνικου «Are we dating the same man?» που δημιούργησε κάποια ινφλουένσερ από τον Βόλο. Και η οποία, μέσα σε λίγες ημέρες λειτουργίας, συγκέντρωσε σχεδόν είκοσι χιλιάδες μέλη. Εκεί τα κορίτσια δημοσιεύουν φωτογραφίες των αγοριών τους και ψάχνονται για τα τσιλιμπουρδίσματά τους.

Αδυνατώ να παραδεχτώ – πού θα πάει όμως, θα το καταφέρω – ότι στην εποχή του νεοφεμινισμού γυναίκες εκπίπτουν σε τέτοιες κατινιές. Που, επί της ουσίας, αναπαράγουν και παγιώνουν τα κλισέ της πατριαρχίας. Δηλαδή, το δεδομένο είναι ότι ο άντρας ο πολυγαμικός είναι αυτός που θα «ξενο…». Και το ζητούμενο δεν είναι να μη συμβαίνει αυτό αλλά το πώς θα τον πιάσουν στα πράσα. Για να αποκτήσουν, προφανώς εκδικούμενες, το πάνω χέρι στη σχέση. Οχι για να τον χωρίσουν. Διότι η μακρόχρονη γυναικεία εμπειρία μου μού λέει ότι, σε αυτήν την περίπτωση, δεν ψάχνεσαι. Με τις πρώτες υποψίες, ρίχνεις ένα ανοιξιάτικο μαντό στους ώμους σου και φεύγεις.

Εξάλλου και μόνο η χρήση της λέξης «γκόμενος» στον τίτλο της πλατφόρμας παραπέμπει σε κάτι φτηνό αλλά και πολύ παλιό. Το 1982 λέγαμε τη λέξη «γκόμενος» φάτσα φόρα και νομίζαμε ότι κάναμε τη μεγάλη επανάσταση. Από τότε όμως κορίτσια έχουν περάσει πάνω από σαράντα χρόνια.