«Ακτινογραφώντας» τον χορό

Για το πρώτο μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ του σκηνοθέτη και παραγωγού Θοδωρή Σκριβάνου, τις «Διορθώσεις», είχαμε αναφερθεί εκτενώς για πρώτη φορά το 2021, με αφορμή την προβολή του τότε στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (τμήμα Ανοιχτοί Ορίζοντες). Δύο περίπου χρόνια αργότερα, οι «Διορθώσεις», που τοποθετούνται στον δύσκολο χώρο του χορού «ακτινογραφώντας» τη δουλειά των χορευτών του Μπαλέτου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ετοιμάζονται να δοκιμαστούν και εμπορικά με το κοινό, καθώς ο κινηματογράφος Δαναός (που στηρίζει εδώ και χρόνια το ελληνικό ντοκιμαντέρ) έχει προγραμματίσει προβολές από αύριο Πέμπτη 27 Απριλίου. Ας σημειωθεί ότι διόλου τυχαία ίσως το Σάββατο είναι η Παγκόσμια Ημέρα Χορού. Παρακάτω παραθέτουμε μονταρισμένες κάποιες διάσπαρτες σκέψεις γύρω από το θέμα του ντοκιμαντέρ και την προσέγγισή του από τον ταλαντούχο νεαρό σκηνοθέτη, ο οποίος πέρα από το ότι δούλεψε επίσης ως διευθυντής φωτογραφίας του, χειριστής της κάμερας, ηχολήπτης και μοντέρ, έχει περάσει με επιτυχία και από τον δημοσιογραφικό χώρο, εργαζόμενος στο «Βήμα». Τέλος, απαρατήρητο δεν μπορεί να περάσει το ότι μετά την ολοκλήρωση της ταινίας, συμπαραγωγός της έγινε και το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου.

Χώρος και χορός

«Η ιδέα ήταν να παρατηρήσω με την κάμερα την καθημερινότητα των χορευτών, να εισέλθω στον μικρόκοσμό τους και να τον παρατηρήσω σε βάθος χρόνου με κινηματογραφικούς όρους. Καθοριστική ήταν η πρόσβαση και η στήριξη που μου παρείχαν ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Γιώργος Κουμεντάκης, ο διευθυντής του Μπαλέτου Κωνσταντίνος Ρήγος, καθώς και οι ίδιοι οι χορευτές. Πρόκειται για έναν θεσμό με κανόνες και ιεραρχία».

220 ώρες υλικού

«Υπάρχει η κάλυψη μιας ολόκληρης σχεδόν καλλιτεχνικής σεζόν, του 2019. Σε διάστημα 8-10 μηνών τράβηξα 220 ώρες υλικού με αφηγηματικό άξονα την προετοιμασία τριών παραγωγών: της “Λίμνης των Κύκνων” σε χορογραφία του Κωνσταντίνου Ρήγου, του “Herrumbre” του ισπανού χορογράφου Νάτσο Ντουάτο και της “Ιεροτελεστίας της Ανοιξης” του Δάφνη Κόκκινου ο οποίος είχε υπάρξει χορευτής και συνεργάτης της Πίνα Μπάους».

Το γύρισμα είναι η έρευνα

«Το ίδιο το γύρισμα αποτέλεσε την έρευνά μου. Από αυτό θα προέκυπτε το υλικό για να χτίσω την ταινία. Τίποτα δεν ήταν προσχεδιασμένο, ούτε η δομή της ταινίας, ούτε τα όποια νοήματά της. Τα πάντα προέκυψαν κατά τη διαδικασία του μοντάζ, το οποίο ολοκλήρωσα ο ίδιος μέσα σε έναν χρόνο. Το σενάριο λοιπόν “γράφτηκε” στο μοντάζ, όχι από πριν».

Σεβασμός στο σώμα

«Πώς θα κινηματογραφήσω τον χορό; Πώς θα καταγράψω το ανθρώπινο σώμα; Ερωτήματα που προέκυψαν κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. Πριν αρχίσω το γύρισμα έβαλα κάποιους δημιουργικούς περιορισμούς επιλέγοντας μονοπλάνα και ολόκληρα αποσπάσματα από τις χορογραφίες. Φρόντιζα να καταγράφω πάντα ολόκληρο το ανθρώπινο σώμα, να μην το “σπάσω” σε μικρά κομμάτια όπως συνηθίζεται να κινηματογραφείται ο χορός στην τηλεόραση ή στον κινηματογράφο. Ηθελα να σεβαστώ τη χορογραφία και την κίνηση του χορευτή, να μην την “καπελώσω” με τρικ σκηνοθετικά ή του μοντάζ».

Η συμμετοχή του θεατή

«Νομίζω ότι η ταινία παραπέμπει περισσότερο σε μυθοπλασία παρά σε ντοκιμαντέρ, ενώ η τεκμηρίωση προκύπτει από τη δράση που έχει καταγράψει η κάμερα που κινηματογραφεί μετωπικά το περιβάλλον, δεν παρεμβαίνει ποτέ και παρατηρεί από απόσταση και ψύχραιμα τα συμβάντα που διαδραματίζονται μπροστά της. Χωρίς συνεντεύξεις, χωρίς voice over αφήγηση. Η αποσπασματική γραφή της ταινίας, μέσω των σεκάνς και των μονοπλάνων, επιτρέπει στον θεατή να έχει συμμετοχικό ρόλο στο φιλμ. Αυτή ήταν η στόχευση».