Πώς ο Μπερνάρ Αρνό πλήρωσε 18 εκατ. ευρώ για «λάθος» Κλιμτ

Σε διαδικασία διαπραγμάτευσης σχετικά με την αποζημίωση οικογένειας Εβραίων που είχαν στην κατοχή τους πίνακα του Γκούσταβ Κλιμτ, ο οποίος κλάπηκε από τους Ναζί αλλά πλέον ανήκει στη συλλογή του Μπερνάρ Αρνό, μπήκε τους τελευταίους μήνες ο ιδιοκτήτης του ομίλου Luis Vuitton. Ο πιο πλούσιος άνθρωπος του κόσμου, με περιουσία άνω των 200 δισεκατομμυρίων ευρώ, αγόρασε από τους κληρονόμους της Νόρα Στιάσνι, θύματος του Ολοκαυτώματος, έναντι 18 εκατ. ευρώ τον πίνακα «Apple Tree II». Στην πραγματικότητα, όμως, δεν είναι εκείνοι οι ιδιοκτήτες του. Η Αυστρία είχε επιστρέψει την ελαιογραφία του 1916 στους Στιάσνι το 2001 επειδή την μπέρδεψε με παρόμοιο πίνακα του Κλιμτ, το «Roses Under the Trees», ο οποίος ήταν στην κατοχή τους πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ωστόσο, η Νόρα Στιάσνι έπειτα από πιέσεις πούλησε το έργο για πολύ λίγα χρήματα, μετά την προσάρτηση της Αυστρίας από τη Γερμανία, και τέσσερα χρόνια αργότερα η ίδια έχασε τη ζωή της σε στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Ο πίνακας «Apple Tree II» θα έπρεπε να επιστραφεί σε μια άλλη οικογένεια Αυστριακών Εβραίων, τους Λέντερερς, από τους οποίους οι Ναζί τον είχαν αρχικώς κατασχέσει. Πριν γίνει αντιληπτό το λάθος, βέβαια, ο Αρνό αγόρασε το έργο από τους Στιάσνι και σύμφωνα με τη γαλλική εφημερίδα «Liberation» για χρόνια αρνιόταν να μπει σε συζητήσεις με τους πραγματικούς ιδιοκτήτες του. Βέβαια, άλλαξε στάση, όπως σημειώνει η εφημερίδα, και από το φθινόπωρο έως σήμερα είναι σε διαπραγματεύσεις με τους Λέντερερς. Αυτό που φαίνεται να τον έκανε να αλλάξει στάση ήταν η ανακάλυψη από τη Μόνικα Μάγερ, αυστριακή ιστορικό τέχνης του πραγματικού πίνακα «Roses Under the Trees» που είχε ζωγραφίσει ο Κλιμτ το 1905 και για δεκαετίες κρεμόταν στους τοίχους του Musée d’Orsay στο Παρίσι. Επειτα από αυτήν την εξέλιξη, η Γαλλία επέστρεψε το έργο στους Στιάσνι το 2021.

Η αυστριακή κυβέρνηση

Η αποκατάσταση από την πλευρά της Γαλλίας ανάγκασε την αυστριακή κυβέρνηση να παραδεχτεί το λάθος της το 2001. Για να στηρίξουν την τότε απόφασή τους, όμως, ο υπουργός πολιτισμού σχολίασε πως «δεν υπήρχε κανένα στοιχείο (για την εσφαλμένη αναγνώριση του πίνακα) ούτε για την υπόθεση ότι υπήρξε κατάσχεση που σχετίζεται με τις διώξεις των Ναζί». Κι ας τους είχε προειδοποιήσει η Μάγερ ότι υπάρχει σύγχυση σχετικά με την καταγωγή της ελαιογραφίας. Οι Αυστριακοί είχαν προχωρήσει με τη λανθασμένη παράδοση του έργου του Κλιμτ στους κληρονόμους της Στιάσνι, θέλοντας έτσι να διασκεδάσουν τις κακές εντυπώσεις που είχαν δημιουργήσει νωρίτερα για τις καθυστερήσεις που κάνουν στην επιστροφή έργων τέχνης που ανήκαν σε οικογένειες Εβραίων και κλάπηκαν από τους Ναζί.