Κρίσεις αβεβαιότητας

Μια σχετικά μικρής κλίμακας τραπεζική κρίση ήταν αρκετή για να καταδείξει την ευθραυστότητα της πολυμέρειας σήμερα. Η τελευταία κρίση έχει ευρύτερες επιπτώσεις στο πώς ο κόσμος μπορεί και πρέπει να αντιμετωπίσει τα συλλογικά προβλήματα. Αλλωστε, η πολυμέρεια είχε ήδη περάσει δύσκολες στιγμές. Αν και οι παγκόσμιοι ηγέτες επέμεναν επανειλημμένα μετά την κρίση του 2008 ότι δεν πρέπει να υπάρξει επιστροφή στον προστατευτισμό, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου έχει καταστεί ανίσχυρος, ανίκανος να συνάψει νέες συμφωνίες ή ακόμη και να διαιτητεύσει συγκρούσεις με βάση τις υπάρχουσες. Ολες οι μεγάλες οικονομίες – οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ευρωπαϊκή Ενωση – έχουν υιοθετήσει διάφορες μορφές προστατευτισμού. Αυτή η τάση μπορεί να γίνει κατανοητή ως ένας συνδυασμός οικονομικού προστατευτισμού και αυθαίρετης κυβερνητικής δράσης.

Ενας τομέας όπου θα μπορούσε να βελτιωθεί η τυπική πολυμερής προσέγγιση είναι η απάντηση στην κλιματική αλλαγή. Για πολλά χρόνια, οικονομολόγοι και υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής εργάζονταν σε μηχανισμούς τιμολόγησης άνθρακα ή εμπορίας εκπομπών και οι Ευρωπαίοι προσπάθησαν να πρωτοστατήσουν αναπτύσσοντας τις εγχώριες αγορές άνθρακα. Αλλά οι ΗΠΑ ουσιαστικά εγκατέλειψαν αυτήν την προσέγγιση με τον νόμο του 2022 για τη μείωση του πληθωρισμού (IRA). Αντί να διαπραγματευτεί με οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση, η χώρα απλώς θέσπισε το δικό της τεράστιο επενδυτικό πρόγραμμα για τη στήριξη της εγχώριας παραγωγής και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Αν και ο IRA έχει επικριθεί ως προστατευτικός, θα μπορούσε να μειώσει ριζικά το κόστος παραγωγής ενέργειας χωρίς άνθρακα – τόσο στις ΗΠΑ όσο και παγκοσμίως. Οπως και να το κάνει κανείς, τα καύσιμα χωρίς άνθρακα πρέπει να είναι φθηνότερα από τα καύσιμα άνθρακα, εάν το σήμα της τιμής πρόκειται να οδηγήσει στη μετάβαση σε μια καθαρή μηδενική οικονομία. Εάν αυτό το αποτέλεσμα δεν μπορεί να επιτευχθεί με τη διαπραγμάτευση τελών ή φόρων επί των εκπομπών, μπορεί να σημειωθεί πρόοδος με τη μείωση του κόστους των ανταγωνιστικών καυσίμων.

Ωστόσο, δεν είναι σαφές ότι ένας ευεργετικός αγώνας για την κορυφή είναι καλύτερος από τον παραδοσιακό πολυμερισμό. Η αβεβαιότητα και τα ασαφή σήματα οδηγούν σε καταστροφική συμπεριφορά, γιατί προσανατολίζουν τους πάντες προς βραχυπρόθεσμα και σπέρνουν τους σπόρους της απογοήτευσης. Οι αποτελεσματικές μακροπρόθεσμες στρατηγικές απαιτούν προβλεψιμότητα και διαφάνεια με βάση απλούς, σαφείς κανόνες. Ενα σύστημα βασισμένο σε κανόνες που χρειάζεται συνεχή επανεφεύρεση δεν είναι τελικά βιώσιμο. Μπορεί η τραπεζική να γίνει λιγότερο περίπλοκη, λιγότερο ευάλωτη σε τρεξίματα και να χρειάζεται λιγότερο συνεχείς ρυθμιστικές αναπροσαρμογές; Η απάντηση σε αυτήν την ερώτηση θα είναι μια δοκιμή για τη διακυβέρνηση σε πολλά ζητήματα πέρα από τον τραπεζικό τομέα.

Ο Χάρολντ Τζέιμς είναι καθηγητής Ιστορίας και Διεθνών Σχέσεων στο Princeton University.