Δημόσιο ξέσπασμα Μπάιντεν εναντίον του Νετανιάχου

Οταν ο αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν προειδοποίησε ευθέως τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου ότι «δεν μπορεί να συνεχίσει σε αυτή την πορεία» καλώντας τον να «εγκαταλείψει» την αμφιλεγόμενη δικαστική μεταρρύθμιση που προωθεί, πυροδότησε το είδος της απάντησης που αναμένεται συνήθως από αντιπάλους, και όχι συμμάχους, των ΗΠΑ. «Το Ισραήλ είναι μια κυρίαρχη χώρα που λαμβάνει τις αποφάσεις της με τη θέληση του λαού της και όχι με βάση τις πιέσεις από το εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένων των καλύτερων φίλων της», αντέδρασε την Τρίτη ο Νετανιάχου. Ηταν, όπως σχολιάζουν οι «New York Times», ένα εντυπωσιακά δημόσιο ξέσπασμα του είδους εκείνου της διαφωνίας που συνήθως εκτυλίσσεται κατ’ ιδίαν – αλλά και μια σύγκρουση που σιγόβραζε από χρόνια.

Μόνο βιτρίνα

Δεν υπάρχει συμπάθεια ανάμεσα στους δύο ηγέτες, παρά την ευγενική βιτρίνα περί σχέσης δεκαετιών και αμοιβαίας αφοσίωσης στην άμυνα του Ισραήλ. Ο Νετανιάχου δεν έκανε καμία ιδιαίτερη προσπάθεια να κρύψει ότι στήριζε τον Ντόναλντ Τραμπ στις εκλογές του 2020, καθιστώντας σαφή την προτίμησή του για έναν απερχόμενο πρόεδρο που του έδινε ό,τι ζητούσε. Και επιπλέον, στα μάτια του Μπάιντεν, ο Νετανιάχου ενεπλάκη ίσως στη θρασύτερη ανάμειξη στη νομοθετική διαδικασία των ΗΠΑ στη σύγχρονη ιστορία, όταν ταξίδεψε στην Ουάσιγκτον το 2015 και απευθύνθηκε στο Κογκρέσο, καταγγέλλοντας την εκκρεμή τότε συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ως «εφιάλτη».

Παρ’ όλα αυτά, πρώην αξιωματούχοι που βοήθησαν στη διαμόρφωση της αμερικανοϊσραηλινής πολιτικής επί παλαιότερων κυβερνήσεων χαρακτηρίζουν τη σημερινή κρίση «πρωτοφανή», σημειώνοντας πως οι τελευταίες εβδομάδες έχουν αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο βλέπει η Ουάσιγκτον τον Νετανιάχου, αφήνοντας τους αξιωματούχους της κυβέρνησης Μπάιντεν πολύ λιγότερο βέβαιους πως οι διαφωνίες με τον ισραηλινό πρωθυπουργό και την (ακρο)δεξιά κυβέρνησή του μπορεί να διατηρηθούν σε διαχειρίσιμα επίπεδα.

Η ένταση υποβόσκει

Επισήμως, βέβαια, η ένταση έπεσε. Ο Τζον Κίρμπι, ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, επαίνεσε το γεγονός ότι ο Νετανιάχου, που αναγκάστηκε υπό την πίεση της ισραηλινής κοινωνίας να παγώσει προσωρινά την επίμαχη δικαστική μεταρρύθμιση, μίλησε για αναζήτηση συμβιβασμού, εκθειάζοντας παράλληλα τη «βαθιά φιλία» που σου επιτρέπει «να είσαι ειλικρινής με τον άλλο». Από την πλευρά του, μιλώντας προχθές στη διαδικτυακή σύνοδο κορυφής για τη δημοκρατία που συγκάλεσε ο Μπάιντεν, ο ισραηλινός πρωθυπουργός διαβεβαίωσε πως παρά τις «περιστασιακές διαφορές» η συμμαχία των δύο χωρών είναι «ακλόνητη». Αλλά ο Μπάιντεν δεν πήρε πίσω εκείνο το «Οχι. Οχι στο άμεσο μέλλον» που απάντησε όταν τον ρώτησαν την Τρίτη αν θα καλωσορίσει σύντομα τον Νετανιάχου στην Ουάσιγκτον. Και σύμφωνα με τους «New York Times», αν ο ισραηλινός πρωθυπουργός επιμείνει τελικά στην αμφιλεγόμενη μεταρρύθμισή του και οι διαδηλώσεις στο Ισραήλ συνεχιστούν, ο αμερικανός πρόεδρος ενδεχομένως να αναγκαστεί να υιοθετήσει μία ακόμα σκληρότερη στάση – ιδίως αν αυξηθεί η πίεση που του ασκούν οι Δημοκρατικοί από το Κογκρέσο.