Πόσο συμβάλλει η κατανάλωση αλκοόλ στην εμφάνιση άνοιας

Στη σημερινή εποχή η άνοια αποτελεί ένα μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας, με τα ποσοστά των νοσούντων να αυξάνονται συνεχώς με αλματώδη ρυθμό και να αναμένεται να φτάσουν τα 152 εκατομμύρια παγκοσμίως μέχρι το 2050. Η άνοια αφορά κυρίως τους ηλικιωμένους, χαρακτηρίζεται από προοδευτική επιδείνωση των γνωστικών λειτουργιών και μπορεί να εκδηλώνεται με ένα ευρύ φάσμα συμπτωμάτων όπως η απώλεια μνήμης, η διαταραχή του λόγου και η πνευματική σύγχυση. Πολλοί παράγοντες έχουν ενοχοποιηθεί για την εμφάνιση της άνοιας, όπως η χρόνια αρρύθμιστη υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπερλιπιδαιμία και η κακή διατροφή. Αναφορικά με τη σχέση της άνοιας με το αλκοόλ, νέα έρευνα ανατρέπει τα μέχρι τώρα δεδομένα κάνοντας λόγο για πιθανό όφελος για την εγκεφαλική λειτουργία από την ήπια και μέτρια κατανάλωση αλκοόλ ενώ επισημαίνει τον αυξημένο κίνδυνο σε περίπτωση κατάχρησης ή ακόμα και πλήρους αποχής από αυτό. Με λίγα λόγια οι θετικές ή αρνητικές συνέπειες του αλκοόλ εξαρτώνται από τη συχνότητα και την ποσότητα κατανάλωσης.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από σχεδόν 4 εκατομμύρια άτομα με μέσο όρο ηλικίας τα 40 έτη. Επειτα από σχεδόν 7 χρόνια παρακολούθησης διαπιστώθηκε ότι όσοι έπιναν ένα κουτάκι μπίρα (τα 280 ml περιέχουν μία έως τρεις μονάδες αλκοόλ) ή ένα ποτήρι κρασί την ημέρα (τα 175 ml περιέχουν δύο μονάδες αλκοόλ) είχαν κατά 21% μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας και αντίστοιχα όσοι έπιναν μέχρι δύο ποτά την ημέρα είχαν 17% μικρότερο κίνδυνο. Ωστόσο, τα αποτελέσματα άλλαζαν δραστικά για όσους κατανάλωναν μεγαλύτερες ποσότητες αλκοόλ. Συγκεκριμένα, τρία ή περισσότερα ποτά την ημέρα ισοδυναμούσαν με 8% υψηλότερο κίνδυνο άνοιας.

Συμπερασματικά, όταν το αλκοόλ καταναλώνεται στις ενδεδειγμένες ποσότητες μπορεί να δρα προστατευτικά ενάντια σε παθήσεις όπως η άνοια, και αυτό γιατί μειώνει τη φλεγμονή στον εγκέφαλο και τη γλοιότητα του αίματος διασφαλίζοντας μια καλύτερη ροή. Αντίθετα, όταν δεν υπάρχει η αίσθηση του μέτρου, ο κίνδυνος αυξάνεται κατακόρυφα. Να τονιστεί ότι το μήνυμα της έρευνας είναι να ενθαρρύνει τους λάτρεις του αλκοόλ να προσαρμόσουν τις ποσότητές τους στις προτεινόμενες μικρές-μέτριες δοσολογίες και όχι να παρακινήσει όσους δεν πίνουν να ξεκινήσουν τη βλαβερή συνήθεια διακινδυνεύοντας την εμφάνιση υπέρτασης, κολπικής μαρμαρυγής ή και την εκδήλωση εγκεφαλικού επεισοδίου, που με τη σειρά τους αυξάνουν και τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Παν μέτρον άριστο και στην περίπτωση του αλκοόλ.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Αθηνών