Η ελληνική πρόταση για ενίσχυση του ευρωπαϊκού ηλεκτρικού δικτύου

Μεγαλύτερους αλλά και νέους «διαδρόμους» μεταφοράς πράσινης και φθηνής ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ευρώπη επιδιώκει να ανοίξει η Ελλάδα συμβάλλοντας στην ασφάλεια εφοδιασμού των 27 κρατών, αλλά και στη μετάβαση προς την κλιματικά ουδέτερη εποχή. Σχετική πρωτοβουλία αναλαμβάνει ο ίδιος ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος, σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται σήμερα και αύριο στη Σύνοδο Κορυφής των Ηγετών της ΕΕ να παρουσιάσει πρόταση τεσσάρων σημείων. Με αυτήν τονίζεται η ανάγκη επέκτασης και ενίσχυσης του ηλεκτρικού δικτύου της Ευρώπης ώστε να μεταφέρεται η παραγωγή ρεύματος από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στα κράτη της Γηραιάς Ηπείρου.

Αναφορά στην πρωτοβουλία του Μητσοτάκη έκαναν χθες και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας και ο σύμβουλος για θέματα ενέργειας Νίκος Τσάφος κατά τη διάρκεια του 4ου Power & Gas Forum.

Σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ» ο Πρωθυπουργός στη Σύνοδο Κορυφής των 27 θα επικαλεστεί στοιχεία επίσημων ευρωπαϊκών και διεθνών φορέων τα οποία αναδεικνύουν την αναγκαιότητα επενδύσεων στο ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας. Για παράδειγμα, το BloombergNEF εκτιμά ότι υπάρχουν σχεδόν 600 GW (Γιγαβάτ) ηλιακής και αιολικής ισχύος που περιμένουν σύνδεση με το δίκτυο μόνο σε τέσσερις χώρες (Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Ιταλία και Γαλλία). Στις ΗΠΑ αυτό το αντίστοιχο μέγεθος είναι 900 GW. Με τον τρόπο αυτόν, ο Πρωθυπουργός θα επιδιώξει να επισημάνει τα εμπόδια διασύνδεσης που υπάρχουν στα ευρωπαϊκά δίκτυα.

Οι ίδιες πηγές θέλουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη να επικαλείται και στοιχεία των Ευρωπαίων Διαχειριστών Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ENTSOE) που υπάρχουν στο Δεκαετές Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύων του 2022 (TYNDP). Ο ENTSOE αναφέρει τις μεγάλες δυνατότητες των διασυνοριακών διασυνδέσεων στην Ευρώπη να περιορίσουν το ποσοστό της απώλειας ηλεκτρικής ενέργειας, να μειώσουν το κόστος παραγωγής και να οδηγήσουν σε λιγότερη χρήση αερίου και εκπομπές CO2. Συγκεκριμένα, στη μελέτη του ENTSOE τονίζεται: «Μεταξύ 2025 και 2030, αν προστεθεί ισχύς 64 GW πρόσθετης ισχύος σε περισσότερα από 50 σύνορα εντός της Ευρώπης, θα οδηγούσε σε μία αύξηση κατά 55% της αποδοτικότητας των δικτύων».

Τα τέσσερα σημεία της πρότασης της ελληνικής πλευράς είναι:

1           Διάδρομοι ηλεκτρικής ενέργειας Βορρά – Νότου. Στις βόρειες χώρες της ΕΕ υπάρχει περισσότερη ηλιακή ενέργεια (φωτοβολταϊκά) και στις νότιες άφθονο αιολικό δυναμικό. Οι ισχυρές ηλεκτρικές διασυνδέσεις θα επιτρέψουν την αδιάλειπτη ροή ηλεκτρικής ενέργειας όλες τις εποχές του χρόνου.

2           Εμφαση στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δυτικών Βαλκανίων. Οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων έχουν μεγάλη εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ είναι μόλις 1 GW. Απαιτείται αναβάθμιση του δικτύου ώστε να καταστεί δυνατή η μεταφορά ηλεκτρικού ρεύματος από ΑΠΕ στην Ελλάδα, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία προς την υπόλοιπη Ευρώπη. Επίσης θα διευκολύνουν την εισαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από την Ανατολική Μεσόγειο, την Αίγυπτο και τη Βόρεια Αφρική προς τη Νότια Ευρώπη και από εκεί στην Κεντρική Ευρώπη όπου είναι απαραίτητη.

3           Ταχύτερη αδειοδότηση. Απαιτείται η θέσπιση ταχύτερων διαδικασιών αδειοδότησης έργων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας στα πρότυπα του πρόσφατου Ευρωπαϊκού Κανονισμού για τις ΑΠΕ.

4           Χρηματοδότηση επενδύσεων. Στην Ευρώπη υπάρχουν διάσπαρτα προγράμματα και πηγές για τη χρηματοδότηση υποδομών. Οπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, το Connecting Europe Facility κ.λπ. Η ελληνική πλευρά προτείνει να συγκεντρωθούν πόροι από αυτά τα προγράμματα που να εστιάζουν στα δίκτυα, δημιουργώντας ένα νέο «European Grid Facility».