Νέο κλίμα με αμοιβαία στήριξη

Σε κινήσεις συμβολισμού προχωρούν Αθήνα και Αγκυρα δείχνοντας διάθεση να κάνουν «ανώδυνα» βήματα για την αποκατάσταση της μεταξύ τους εμπιστοσύνης. Επειτα από μια μακρά περίοδο έντασης που δοκίμασε τις σχέσεις των δύο χωρών. Σε αυτό το πλαίσιο πραγματοποιήθηκε και η χθεσινή συνάντηση του Νίκου Δένδια με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου στις Βρυξέλλες με στόχο κινήσεις που θα χτίσουν γέφυρες και θα γκρεμίσουν την καχυποψία μεταξύ των δύο χωρών. Η ανακοίνωση από την Τουρκία ότι θα στηρίξει την υποψηφιότητα της Ελλάδας για τη θέση του μη μόνιμου μέλους στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, όντας η 115η χώρα που δεσμεύεται, καθώς και η ανακοίνωση της Ελλάδας ότι θα στηρίξει την υποψηφιότητα της Τουρκίας για τη θέση του γ.γ. του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) είναι πρωτοβουλίες που δίνουν έμφαση στη διατήρηση και ενίσχυση της θετικής ατμόσφαιρας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και ενόψει εκλογών στις δύο χώρες. Η ανταλλαγή δηλώσεων υποστήριξης, όπως λένε έμπειροι διπλωμάτες, εντάσσεται στους κανόνες της διπλωματικής πρακτικής, με συγκεκριμένη αξία.

Σύμφωνα με πληροφορίες από ανώτατες διπλωματικές πηγές, οι συζητήσεις βρίσκονταν σε εξέλιξη εδώ και δύο εβδομάδες περίπου, με διπλωματικές πηγές να αναγνωρίζουν ότι το κλίμα έχει αλλάξει σημαντικά. Σημαντικό το γεγονός ότι η στήριξη της Αγκυρας στην ελληνική υποψηφιότητα δηλώθηκε ενώ η Αθήνα έχει υπογραμμίσει ότι αυτή έχει ως πυξίδα της τον διάλογο, τη διπλωματία και τη δημοκρατία και ως προτεραιότητα την ειρηνική διευθέτηση των διαφορών και τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου. Για την Αθήνα άλλωστε, όπως υπογράμμιζε η ίδια πηγή, ενδεχόμενα προβλήματα της Ελλάδας σχετικά με την υποψηφιότητά της θα μπορούσαν να προέλθουν είτε από την Τουρκία και τουρκογενή κράτη είτε από τη Ρωσία και τις χώρες επιρροής της και έχοντας λύσει το ένα από αυτά «η υποψηφιότητά μας δεν αντιμετωπίζεται».

Ο Δένδιας έθεσε τον στόχο της εκλογής της Ελλάδας ως μη μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ την περίοδο της κλιμακούμενης έντασης με την Τουρκία, με το ΥΠΕΞ να μη συνδέει την υποψηφιότητα με τα ελληνοτουρκικά, ωστόσο όλοι έβλεπαν μια προσπάθεια για ευρύτερες επαφές που είχαν στόχο και την περαιτέρω θωράκιση της χώρας και επικοινωνίας των θέσεών της. Ιδιαίτερα με παίκτες που η Αθήνα δεν είχε παραδοσιακές επαφές. Στόχος, όπως ανέφεραν διπλωματικές πηγές κατά την έναρξη της προσπάθειας, ήταν να μη μείνουν κενά στον χάρτη, κοιτάζοντας και προς την Τουρκία, που πλέον δηλώνει ότι θα στηρίξει την Αθήνα.

Επιφυλάξεις

Αντίστοιχα η θέση του γ.γ. του ΙΜΟ που διεκδικεί η Αγκυρα έχει τη δική της σημασία, και δη για την Ελλάδα που είναι ένα κράτος με ιδιαίτερη παρουσία στον χώρο της ναυτιλίας. Με τους πιο καχύποπτους να εκφράζουν πάντως επιφυλάξεις. Δένδιας και Τσαβούσογλου χθες μετά την εικοσάλεπτη συνάντησή τους στάθηκαν στην αλληλεγγύη των δύο χωρών, στο χτίσιμο της – χαμένης λόγων των κρίσεων και της έντασης – εμπιστοσύνης αλλά και στην αμοιβαία υποστήριξη μεταξύ Αθήνας και Αγκυρας σε διεθνή φόρα. Δεν μίλησαν για λύσεις επί συγκεκριμένων προβλημάτων, αφού οι θέσεις των δύο πλευρών δεν αλλάζουν και οι τουρκικές διεκδικήσεις παραμένουν, ωστόσο άνοιξαν ένα νέο παράθυρο ευκαιρίας. Οσο οι δύο πλευρές δεν επιχειρούν να το δυναμιτίσουν.

Επιστρέφοντας άλλωστε από την Αίγυπτο, ο Τσαβούσογλου ήταν σαφής ότι δεν υπάρχει υπαναχώρηση της Τουρκίας στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, μεταξύ άλλων, ενώ υποστήριξε ότι η συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών Ελλάδας – Αιγύπτου δεν είναι εναντίον της Τουρκίας. Με τον Δένδια στη δήλωσή του από τα εγκαίνια της έκθεσης του Εντι Ράμα στο Ζάππειο να σημειώνει ότι έχει απόλυτη συνείδηση των δυσκολιών των ελληνοτουρκικών σχέσεων, «όμως, όπως και να το δει κανείς, είναι μια πολύ σημαντική μέρα. Για να το κατανοήσει κανείς, αρκεί να σκεφτεί πού βρισκόμασταν πριν από λίγες εβδομάδες».

Σήμερα αναχωρεί για την Αγκυρα ο υφυπουργός Εξωτερικών Κώστας Φραγκογιάννης, προκειμένου να επανεκκινήσει αύριο με τον τούρκο ομόλογό του Μπουράκ Ακτσαπάρ τις συνομιλίες για τη «θετική ατζέντα», ένα τραπέζι διαλόγου ανώδυνο και ασφαλές, αφού δεν αφορά εθνικά θέματα, αλλά ζητήματα «χαμηλής πολιτικής», επιχειρηματικού, οικονομικού και εμπορικού χαρακτήρα.